Załącznik Nr  1

                                                                                      do Uchwały Nr III/2016                                                                                            Kolegium RIO w Białymstoku
                                                                                      z dnia 31 marca 2016 r.

 

 

 

                                                              Sprawozdanie

                                           z wykonania ramowego planu pracy

                                Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku

                                                             za 2015 rok

 

 

I.  Organizacja, funkcjonowanie i sprawozdawczość z działalności Izby

 

           W ramach tej tematyki zostały zrealizowane ustalone w ramowym planie pracy zadania, a mianowicie:

1) opracowano, a następnie przyjęto uchwałami Kolegium Izby:

           - ramowy plan pracy na 2016 r., w tym plan kontroli i plan szkoleń na 2016 r.,

           - wnioski do projektu budżetu Izby na 2016 r.,

           - sprawozdanie z wykonania ramowego planu pracy za 2014 r.,

           - sprawozdanie z wykonania budżetu Izby za 2014 r.

2) sporządzono - w ramach zadań finansowo-księgowych - i przekazano określonym adresatom sprawozdania kasowe z wykonania budżetu Izby,

    w tym dotyczące:

           - budżetu: miesięczne, półroczne i roczne,

           - zatrudnienia i wykorzystania funduszu płac: kwartalne,

           - budżetu zadaniowego,

           - inne statystyczne.

 

 

II. Sprawozdanie z działalności kontrolnej Wydziału Kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku w 2015 roku

 

 

1. Obsada etatowa

           Planowane na 2015 rok zatrudnienie inspektorów ds. kontroli realizujących plan kontroli przyjęto na poziomie 18,5 etatu. Faktyczne zatrudnienie w 2015 r. wyniosło:

- 11,377 etatu w Białymstoku,

- 4 etaty w Zespole w Łomży,

- 3,623 etatu w Zespole w Suwałkach,

co łącznie stanowi 19 etatów. Inspektor zatrudniony w Zespole w Suwałkach został przeniesiony w drugim półroczu 2015 r. do Białegostoku; przeniesienie nastąpiło od połowy sierpnia 2015 r., a nie jak zakładano pierwotnie w planie od 1 lipca. W planie założono odejście z końcem czerwca 2015 r. pracownika RIO Białystok na emeryturę, co jednakże nie nastąpiło. Pracownik ten od października 2015 r. przebywa do chwili obecnej na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Zmiany planu dotyczącej liczby etatów nie dokonywano w związku z tą sytuacją; bieżące monitorowanie realizacji planu w trakcie roku wykazało istnienie możliwości zbadania wszystkich jednostek pierwotnie objętych planem.

 

2. Plan kontroli i jego realizacja

Ramowy plan kontroli na 2015 rok przyjęto uchwałą Nr VIII/2014 Kolegium RIO w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2014 r. Uchwała określała ogólną liczbę planowanych do przeprowadzenia w roku kontroli – 53 (z tego 35 kompleksowych i 18 problemowych), liczbę dni roboczych w roku w przeliczeniu na przewidywaną obsadę etatową – 4.662 tzw. „inspektorodni”, a w tym planowane zużycie czasu na czynności kontrolne w jednostkach kontrolowanych – 3.477 „inspektorodni” (wskazana wielkość obejmowała rezerwę czasową na kontrole doraźne w wymiarze 136 dni). W formie załącznika do uchwały przyjęto też szczegółowy wykaz kontroli planowanych na 2015 rok, zawierający jednostki kontrolowane i zakres tematyczny kontroli.

Uchwałą Nr VI/2015 Kolegium RIO w Białymstoku z dnia 26 listopada 2015 r. dokonano zmiany planu kontroli na 2015 rok poprzez wprowadzenie 1 kontroli problemowej Zarządu Dróg Powiatowych w Łomży - kontrola realizowana przez Zespół w Łomży. Możliwość zbadania w 2015 r. gospodarki finansowej dodatkowej jednostki przez inspektorów Zespołu w Łomży wynikła z bieżącej analizy wykonania planu kontroli.

           W wyniku przeprowadzonych zmian ogólna liczba planowanych kontroli uległa zwiększeniu do 54.

Plan (po zmianach) i wykonanie kontroli ogółem i przez poszczególne Zespoły w układzie rodzajowym oraz zużycie czasu pracy na wykonanie zadań („inspektorodni”) ilustruje poniższe zestawienie:

Wyszczególnienie				Białystok		Łomża		Suwałki		Razem
				Plan	Wyk.	Plan	Wyk.	Plan	Wyk.	Plan	Wyk.
Liczba kontroli			1	35	42	11	15	8	12	54	69
z tego		kompleksowych	2	19	19	10	10	6	6	35	35
		problemowych	3	16	16	1	1	2	2	19	19
		sprawdzających	4	0	0	0	0	0	0	0	0
		doraźnych	5	0	7	0	4	0	4	0	15
Czas nominalny pracy inspektorów prowadzących kontrole			6	2.772	2.867	1.008	1.008	882	913	4.662	4.788
Liczba dni pracy na kontrole:			7	1.943	1.943	777	783	757	673	3.477	3.399
z tego	kompleksowe		8	1.455	1.493	742	747	672	596	2.869	2.836
	problemowe		9	412	415	10	36	50	57	472	508
	doraźne   sprawdzające		10   11	76     0	35     0	25   0	0   0	35   0	20   0	136     0	55   0
Liczba dni pracy związanych z kontrolą (przygotowanie do kontroli, opracowanie materiałów pokontrolnych, szkolenia, samokształcenie, nadzór nad kontrolami)			12	425	504	109	117	34	104	568	725
Urlopy i zwolnienia lekarskie			13	404	420	122	108	91	136	617	664

 

Z przedstawionego zestawienia liczbowego wynika, że w okresie sprawozdawczym Wydział Kontroli przeprowadził w sumie 69 kontroli (w tabeli wykazano jako wykonane również kontrole w 9 jednostkach, w których czynności kontrolne zostały zakończone na początku 2016 r.). Zgodnie z założeniami planu po zmianach wykonano wszystkie zaplanowane kontrole kompleksowe i problemowe.

W ramach planowanej rezerwy czasowej przeprowadzono łącznie 15 kontroli doraźnych. Kontrole przeprowadzono w: Zespole Szkół w Korycinie, Zespole Szkół w Kleszczelach, Szkole Podstawowej w Wiźnie, Biurze Obsługi Szkół Samorządowych w Suchowoli, Zespole Szkół w Brańsku, Zespole Szkół w Zawadach, Zespole Szkół i Przedszkola w Tykocinie, Zespole Obsługi Szkół Gminy Turośl, Szkole Podstawowej w Ciechanowcu, Zespole Szkół w Kołakach Kościelnych, Zespole Obsługi Placówek Oświatowych w Małym Płocku, Zespole Szkół Ogólnokształcących w Przerośli, Zespole Szkół w Jeleniewie, Zespole Szkół w Krasnopolu, Zespole Administracyjnym Oświaty w Sejnach – w zakresie osiągania przez jednostki samorządu terytorialnego wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli w 2014 r.

 

3. Zakres podmiotowy i przedmiotowy kontroli

Kontrole kompleksowe dotyczyły gospodarki finansowej: 3 powiatów ziemskich, 1 miasta na prawach powiatu,  31 gmin, z tego: 20 gmin wiejskich, 7 gmin miejsko-wiejskich i 4 gmin miejskich. Kontrole kompleksowe prowadzone były w urzędach jednostek samorządu terytorialnego.

W ramach kontroli kompleksowych badano całokształt zagadnień występujących w sferze gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego, obejmując takie grupy tematyczne, jak:

- wewnętrzne regulacje prawne dotyczące organizacji i gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego i jej jednostek organizacyjnych,

- funkcjonowanie kontroli zarządczej,

- rachunkowość, w tym dokumentacja przyjętych zasad rachunkowości, prawidłowość i terminowość zapisów w ewidencji księgowej, inwentaryzacja, sprawozdawczość budżetowa i finansowa jednostki samorządu terytorialnego i jej jednostek organizacyjnych,

- gospodarka pieniężna i rozrachunki budżetu i urzędu jednostki samorządu terytorialnego,

- prawidłowość uchwalania budżetu i dokonywania jego zmian, w tym realistyczność planowanych dochodów i wydatków, ustalanie planów finansowych jednostek organizacyjnych,

- dochody budżetowe, w tym m.in. wymiar, pobór i egzekucja podatków i opłat lokalnych, dochody z majątku, dochody ze świadczenia usług komunalnych,

- dług publiczny, przychody i rozchody budżetu, w tym m.in. weryfikacja wskaźników spłaty zadłużenia gminy, prawidłowość danych przyjmowanych w wieloletniej prognozie finansowej, prawidłowość pozyskania, w tym w ramach upoważnień organu stanowiącego, ustalenia i ewidencji przychodów oraz prawidłowość rozchodów w świetle ustalonych limitów w uchwale budżetowej i zawartych umów,

- wydatki budżetowe, m.in. na wynagrodzenia, w tym z uwzględnieniem zagadnienia osiągania przez jednostki samorządu terytorialnego wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli, o których mowa w ustawie Karta Nauczyciela, diety, podróże służbowe, zakup materiałów i usług, wydatki na obsługę długu publicznego, wydatki majątkowe, dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wydatki w ramach funduszu sołeckiego,

- prawidłowość udzielania zamówień publicznych,

- gospodarka mieniem komunalnym, w tym nieruchomościami, ewidencja księgowa i inwentaryzacja składników majątkowych, wyposażenie w majątek jednostek organizacyjnych,

- realizacja zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, a także na podstawie porozumień i w ramach pomocy finansowej oraz rzeczowej między j.s.t.,

- rozliczenia finansowe jednostki samorządu terytorialnego z jej jednostkami organizacyjnymi,

- wykonanie zaleceń pokontrolnych.

Kontrole kompleksowe wykonywano stosownie do układu tematycznego określonego w załączniku do uchwały Nr 2/2011 Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z 17 marca 2011 r. w sprawie ramowego zakresu kontroli kompleksowej gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego, ramowej tematyki kontroli gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego, zawierającej również założenia metodyczne kontroli, wchodzącej w skład „Zasad przeprowadzania kontroli przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Białymstoku”, a także na podstawie programów kontroli kompleksowej poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, opracowywanych na bazie ramowej tematyki kontroli. Przy opracowywaniu programów kontroli analizowano m.in. treść sygnalizacji dotyczących gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego przekazywanych przez obywateli, radnych i inne podmioty. Odrębny program, opracowany przez RIO w Gdańsku i RIO we Wrocławiu, stosowano przy kontrolach koordynowanych: „Dochody z mienia wynikające z tytułów cywilnoprawnych w kontekście art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych” i „Inwentaryzacja składników mienia jednostek samorządu terytorialnego”.

Kontrole problemowe prowadzone były w większości w samorządowych jednostkach budżetowych – 17 kontroli; poza tym przeprowadzono: 1 kontrolę w zakładzie budżetowym, 1 kontrolę w samorządowej instytucji kultury.

Przedmiotem działalności jednostek organizacyjnych poddanych kontrolom problemowym było przede wszystkim wykonywanie zadań oświatowych. Ponadto zbadano samorządową instytucje kultury oraz zakład budżetowy i jednostki budżetowe wykonujące zadania własne jednostek samorządu terytorialnego m.in. w zakresie kultury, sportu  rekreacji oraz zarządzania drogami.

Jednostki organizacyjne badano – w oparciu o wskazówki metodyczne zawarte w „Zasadach przeprowadzania kontroli przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Białymstoku” – w zakresie: organizacji wewnętrznej dotyczącej prowadzenia gospodarki finansowej i rachunkowości, planów finansowych, gospodarki pieniężnej, rozrachunków, pozyskiwania dochodów (przychodów), ponoszenia wydatków (kosztów), rozliczeń z budżetem, gospodarki środkami rzeczowymi, inwentaryzacji, księgowości i sprawozdawczości, kontroli zarządczej, wyodrębnionego rachunku dochodów jednostek oświatowych oraz zamówień publicznych.

 

4. Stwierdzone nieprawidłowości

 

W wyniku przeprowadzonych 69 kontroli stwierdzono łącznie 1.097 różnego rodzaju naruszeń prawa (nieprawidłowości) – liczba ta wynika z układu charakteryzującego i szeregującego zbiorczo nieprawidłowości według kategorii tematycznych dla ogólnych potrzeb sprawozdawczych regionalnych izb obrachunkowych; nie jest ona równoznaczna z liczbą wniosków pokontrolnych, podaną w części sprawozdania poświęconej postępowaniu pokontrolnemu. Do najistotniejszych lub najczęściej występujących nieprawidłowości (w tym układzie) stwierdzonych przez inspektorów Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku w wyniku kontroli przeprowadzonych w okresie sprawozdawczym należy zaliczyć:

 

1. W zakresie ustaleń ogólno-organizacyjnych, w szczególności regulacji wewnętrznych, niezbędnych dla prowadzenia rachunkowości i gospodarki finansowej oraz organizacji kontroli zarządczej:

- brak lub nieprawidłowe funkcjonowanie mechanizmów kontroli zarządczej; zwłaszcza nieopracowanie procedur udzielania zmówień, dla których nie ma obowiązku stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, nieokreślanie pracownikom zakresu obowiązków i odpowiedzialności bądź nieobejmowanie tymi zakresami rzeczywiście realizowanych przez pracowników zadań – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 50 jednostkach kontrolowanych;

- brak lub nieprawidłowe opracowanie dokumentacji opisującej przyjęte zasady (politykę) rachunkowości; w szczególności poprzez jej nieaktualizowanie oraz niezgodność z faktycznie stosowanymi rozwiązaniami – w 44 jednostkach kontrolowanych;

- niewykonanie wniosków pokontrolnych – w 17 jednostkach kontrolowanych;

- niepowoływanie zastępców wójtów zagrażające ciągłości funkcjonowania gmin podczas przemijającej przeszkody w sprawowaniu funkcji przez wójtów – w 11 skontrolowanych gminach, a także nieutworzenie stanowiska sekretarza gminy – w 2 gminach;

- nieprawidłowe, nieobejmujące wszystkich wymaganych danych, prowadzenie rejestru instytucji kultury – w 11 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe zorganizowanie wspólnej obsługi finansowo-księgowej jednostek organizacyjnych – w 10 jednostkach kontrolowanych;

- niedostosowanie postanowień statutu jednostki do stanu faktycznego lub przepisów prawa – w 8 jednostkach kontrolowanych;

- nieprzestrzeganie ustanowionych procedur kontroli – w 8 jednostkach kontrolowanych;

- nieudzielenie kierownikom jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej pełnomocnictw do jednoosobowego działania – w 1 gminie, a także bezprzedmiotowe udzielenie takich pełnomocnictw dyrektorom instytucji kultury (samorządowych osób prawnych) – w 4 jednostkach kontrolowanych;

- niezatrudnienie głównego księgowego instytucji kultury – w 4 jednostkach kontrolowanych.

 

W gminie Miastkowo obsługa finansowo-księgowa szkół prowadzona była przez Urząd Gminy. Dla obsługiwanych jednostek oświatowych zostały otwarte rachunki bankowe, jednakże czynności związane z dysponowaniem rachunkami wykonywane były przez Wójta. W konsekwencji dyrektorzy obsługiwanych jednostek nie dysponowali fizycznie środkami pieniężnymi określonymi w ich planach finansowych.

Rekomendowano podjęcie stosownych działań skutkujących zorganizowaniem obsługi bankowej tych jednostek w sposób zapewniający dysponowanie rachunkami bankowymi każdej ze szkół wyłącznie przez jej dyrektora oraz ewentualnie upoważnionych przez dyrektora pracowników danej szkoły.

 

Kontrola zagadnień organizacyjnych w gminie Jasionówka wykazała, że dla działających na terenie gminy GOKSiT i Gminnej Biblioteki w Jasionówce prowadzono wspólny rachunek bankowy. Powyższe sprzeciwiało się zasadzie samodzielnego prowadzenia gospodarki przez instytucje kultury w ramach posiadanych środków, wyrażonej przepisami ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej i o bibliotekach.

W wystąpieniu skierowanym do Wójta wskazano na konieczność podjęcia wraz z dyrektorami GOKSiT i Gminnej Biblioteki stosownych działań w celu wydzielenia rachunków bankowych dla każdej z instytucji kultury.

 

Obsługa jednostek oświatowych gminy Wiżajny prowadzona była bez umocowania w odpowiedniej uchwale Rady Gminy, którą w okresie objętym kontrolą należało podjąć na podstawie art. 5 ust. 9 w zw. z  art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Dodatkowo dla obsługiwanych szkół został otwarty wspólny rachunek bankowy, zaś czynności związane z dysponowaniem środkami były wykonywane przez Wójta. Nieposiadanie rachunku bankowego przez poszczególne jednostki oświatowe oraz dysponowanie przez Wójta wspólnym rachunkiem bankowym, na którym przechowywane były środki na wydatki szkół, uniemożliwiało w praktyce realizowanie wydatków przez ich kierowników.

Do Wójta wnioskowano o: zaprzestanie dysponowania środkami przeznaczonymi na realizację planów finansowych szkół; podjęcie stosownych działań skutkujących otwarciem odrębnych rachunków bieżących dla każdej ze szkół, zaś, w sytuacji, gdy wolą Wójta jest dalsze utrzymywanie stanu polegającego na wykonywaniu przez Urząd wspólnej obsługi szkół, przedłożenie Radzie Gminy projektu uchwały opracowanej na podstawie obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. art. 10b ustawy o samorządzie gminnym .

 

Miejska Biblioteka Publiczna w Grajewie nie zatrudniała głównego księgowego. Obowiązki związane z tym stanowiskiem wykonywał główny księgowy Miejskiego Domu Kultury w Grajewie, wbrew art. 54 ust. 1 ustawy o finansach publicznych zobowiązującym kierownika instytucji kultury do zatrudnienia głównego księgowego. Istniejący stan faktyczny wynikał ze statutu MDK zawierającego błędne zapisy o prowadzeniu przez MDK gospodarki finansowej MBP. Dokumentacja opisująca przyjęte zasady rachunkowości MDK określona była jako opisująca przyjęte zasady rachunkowości w MDK i MPB w Grajewie, zaś w zakresie czynności głównego księgowego MDK zawarto postanowienia odnoszące się do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań MBP, opracowywania planów finansowych MBP i rozliczania inwentaryzacji MBP.

Dyrektorowi MDK zalecono m.in. zaprzestanie prowadzenia przez głównego księgowego MDK ksiąg rachunkowych MBP. W odrębnym piśmie skierowanym do Burmistrza Grajewa wnioskowano o podjęcie stosownych czynności zapewniających usunięcie stanu sprzecznego z prawem, w szczególności dotyczących zmiany statutu MDK (ustalenia kompleksowej kontroli gospodarki finansowej miasta Grajewa wykazały wykonanie tego wniosku).

 

Przedszkole Miejskie Nr 4 w Grajewie prowadziło obsługę finansowo-księgową pozostałych przedszkoli, dla których organem prowadzącym jest miasto Grajewo oraz Żłobka Miejskiego w Grajewie. Jako podstawę prowadzenia obsługi przedszkoli traktowano uchwałę Zarządu Miejskiego w Grajewie z dnia 15 lipca 1999 r. oraz porozumienia zawarte przez Dyrektora Przedszkola Nr 4 z dyrektorami pozostałych przedszkoli, które na gruncie przepisów art. 5 ust. 9 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty (określających kompetencję organu stanowiącego - Rady Miasta - do decydowania o formie zorganizowania wspólnej obsługi) nie mogły stanowić podstawy obejmowania jednostek oświatowych wspólną obsługą finansowo-księgową. Stwierdzono, że obsługa przedszkoli oraz żłobka prowadzona była z naruszeniem art. 53 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, czego potwierdzeniem był brak rachunków bankowych dla poszczególnych obsługiwanych jednostek oraz zatwierdzanie do wypłaty dokumentów księgowych tych jednostek przez dyrektora Przedszkola Nr 4 (dyrektorzy poszczególnych obsługiwanych jednostek zatwierdzali dokumenty księgowe jedynie pod względem merytorycznym; nie dysponowali fizycznie środkami pieniężnymi określonymi w ich planach finansowych).

Burmistrzowi rekomendowano przedłożenie Radzie Miasta projektu uchwały, opracowanej na podstawie obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. art. 10b ustawy o samorządzie gminnym, stanowiącej podstawę wykonywania przez Przedszkole Nr 4 obsługi innych jednostek budżetowych, a także podjęcie działań w celu otwarcia dla jednostek obsługiwanych odrębnych rachunków bankowych.

 

Zasady przeprowadzania inwentaryzacji zawarte w instrukcji inwentaryzacyjnej wprowadzonej przez Wójta gminy Dubicze Cerkiewne zostały określone jako dotyczące majątku Urzędu Gminy, GOPS, Zespołu Szkolno-Oświatowego oraz dwóch instytucji kultury (Urząd Gminy, oprócz tego, że obsługiwał ZS-O, prowadził także księgi rachunkowe instytucji kultury, na co zwrócono uwagę już podczas poprzedniej kompleksowej kontroli). Ponadto Wójt zarządzeniem z dnia 30 listopada 2014 r. powołał zespoły spisowe do przeprowadzenia inwentaryzacji składników majątkowych we wszystkich wymienionych jednostkach. Na gruncie przepisów obowiązujących w okresie objętym kontrolą Wójt nie posiadał uprawnień do wprowadzania regulacji składających się na dokumentację zasad rachunkowości jednostek organizacyjnych, a także do podejmowania czynności z zakresu inwentaryzacji należących do kierowników tych jednostek.

Wójtowi wskazano, iż aktualnie możliwość wykonywania czynności z zakresu inwentaryzacji można uzasadnić tylko w stosunku do ZS-O, jako jednostki, którą Urząd ma prawo obsługiwać na zasadach wynikających art. 5 ust. 9 w zw. z art. 5 ust. 7 pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Dodano, iż po 1 stycznia 2016 r. wprowadzanie przez niego przepisów wewnętrznych w tym zakresie oraz organizowanie inwentaryzacji będzie możliwe w stosunku do jednostek, dla których obsługa zostanie zorganizowana zgodnie z art. 10b ustawy o samorządzie gminnym. Rekomendowano także zaniechanie wydawania przepisów wewnętrznych dotyczących inwentaryzacji oraz organizowania inwentaryzacji dla jednostek samodzielnie prowadzących księgi rachunkowe.

 

Wbrew udzielonej odpowiedzi o sposobie wykonana zaleceń pokontrolnych wystosowanych na podstawie poprzedniej kontroli kompleksowej w gminie Tykocin w dalszym ciągu nie był zatrudniony Sekretarz Gminy. Poza tym, Urząd Miejski w Tykocinie w dalszym ciągu prowadził księgi rachunkowe instytucji kultury, pomimo, iż na niegodność tego stanu z przepisami ustawy o rachunkowości wskazano w wystąpieniu wystosowanym po poprzedniej kontroli. Z kolei procedury kontroli obowiązujące w Urzędzie wskazywały błędnie, jako osoby upoważnione do zatwierdzania dowodów księgowych pod względem merytorycznym, m.in. kierowników jednostek budżetowych, zakładu budżetowego i instytucji kultury.

           Burmistrzowi ponownie rekomendowano obsadzenie stanowiska Sekretarza Gminy; zwrócono się także m.in. o zapewnienie warunków organizacyjnych i finansowych do zatrudnienia głównego księgowego przez kierowników instytucji kultury, z zastrzeżeniem rozważenia zasadności skorzystania przez gminę z rozwiązań w zakresie wspólnej obsługi jednostek organizacyjnych obowiązujących od 1 stycznia 2016 r.

 

W Zespole Szkół w Poświętnem ewidencję druków ścisłego zarachowania prowadził sekretarz Zespołu, będąc jednocześnie kasjerem i przyjmując wpłaty na podstawie druków ścisłego zarachowania. Świadczyło o wadliwości przyjętej organizacji gospodarki drukami ścisłego zarachowania, jako niezapewniającej należytej kontroli tych procesów. Natomiast „intendent-kucharz” jednocześnie dokonywał zakupów żywności, przyjmował ją do magazynu oraz wydawał do kuchni – samemu sobie w związku z pełnieniem też obowiązków kucharza – a także ewidencjonował i rozliczał te operacje. Dokument wydania mu materiałów z magazynu do stołówki podpisywał zaś wicedyrektor Zespołu, mimo że nie prowadził magazynu ani nie potwierdzał przyjęcia żywności do magazynu.

Dyrektorowi zalecono podjęcie działań w celu zmiany uregulowań wewnętrznych i faktycznego funkcjonowania procesów związanych z gospodarką drukami ścisłego zarachowania i magazynem żywnościowym.

 

           W Przedszkolu w Gródku przyjęto, że pozostałe środki trwałe o wartości od 1.500 zł do 3.500 zł wprowadza się do ewidencji ilościowo-wartościowej, zaś inne składniki majątkowe o charakterze wyposażenia nie podlegają ewidencji na koncie 013; nie wskazano jednocześnie, aby podlegały one jakiejkolwiek innej ewidencji. Wprowadzono też tzw. wykaz uproszczeń, przyjmując m.in., iż wymienione w nim jako składniki, których łączna wartość w danym asortymencie jest nieistotna z punktu widzenia działalności jednostki (brak definicji) nie podlegają wpisowi do księgi inwentarzowej, ani żadnej innej ewidencji oraz nie podlegają inwentaryzacji w drodze spisu z natury – jednostka zdjęła na tej podstawie z ewidencji wyposażenie o wartości 14.579,69 zł. Przedstawione zasady oceniono jako niezapewniające elementarnych zasad ochrony składników majątkowych; w trakcie kontroli jednostka dokonała zmian w zakresie przyjętych zasad ewidencji pozostałych środków trwałych.

 

W gminach Przerośl i Wiżajny stwierdzono, że pracownikom urzędów gmin wójtowie zakresami czynności powierzyli m.in. prowadzenie akt osobowych, dokumentacji podatkowej i kartotek wynagrodzeń pracowników ośrodków pomocy społecznej i instytucji kultury, mimo że nie wykonywali wobec tych jednostek funkcji pracodawcy.

Wójtom zalecono usunięcie z zakresów czynności swoich pracowników zapisów wskazujących na powierzenie im niedozwolonych obowiązków oraz zobowiązanie kierowników jednostek organizacyjnych gminy do realizowania obowiązków przynależnych pracodawcy, nałożonych na nich przepisami prawa.

 

2. W zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych i realizacji obowiązków sprawozdawczych:

- nieprawidłowe prowadzenie ksiąg rachunkowych (w tym dziennika, kont ksiąg pomocniczych, zestawień obrotów i sald) – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 45 jednostkach kontrolowanych;

- ewidencjonowanie operacji gospodarczych bez zachowania systematyki lub chronologii zapisów (określonych ustawą o rachunkowości, przepisami dotyczącymi szczególnych zasad rachunkowości jednostek sektora finansów publicznych lub postanowieniami zakładowych planów kont) – odpowiednio w 39 i 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe sporządzanie sprawozdań polegające na niewłaściwym prezentowaniu danych w poszczególnych częściach sprawozdań, w tym bilansach z wykonania budżetu i bilansach jednostek, a także na wykazywaniu w sprawozdaniach budżetowych i finansowych danych niezgodnych z danymi wynikającymi z ksiąg rachunkowych – w 36 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe stosowanie klasyfikacji budżetowej – w 25 jednostkach kontrolowanych;

- nieujmowanie w księgach rachunkowych wszystkich zobowiązań lub należności jednostki – odpowiednio w 13 i 23 jednostkach;

- nieprzeprowadzenie, nierozliczenie lub nieprawidłowe przeprowadzenie i rozliczenie inwentaryzacji rzeczowych składników majątkowych – w 20 jednostkach kontrolowanych;

- nieprowadzenie wszystkich wymaganych ksiąg rachunkowych, w szczególności ksiąg pomocniczych oraz zestawień obrotów i sald – w 18  jednostkach kontrolowanych;

- nierzetelne, nieobrazujące rzeczywistego stanu aktywów i pasywów, prowadzenie ksiąg rachunkowych, prowadzące do zniekształcenia obrazu sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego lub wyniku budżetu kontrolowanej jednostki (nie kierowano zawiadomień na podstawie art. 77 uor) – w 14 jednostkach kontrolowanych;

- nierozliczanie lub nieprawidłowe rozliczanie kosztów inwestycji, nieprzeniesienie na stan środków trwałych zrealizowanych inwestycji – w 10 jednostkach kontrolowanych;

- dokonywanie zapisów księgowych na podstawie dowodów księgowych niespełniających wymogów ustawy o rachunkowości – w 8 jednostkach kontrolowanych;

- niezachowywanie zgodności zapisów ewidencji syntetycznej z zapisami ewidencji analitycznej, służącej uszczegółowieniu i uzupełnieniu zapisów kont księgi głównej – w 6 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe ewidencjonowanie operacji gotówkowych (niebieżące, nierzetelne, niesprawdzalne prowadzenie raportów kasowych), niesporządzanie raportów mimo wystąpienia obrotu gotówką – w 6 jednostkach kontrolowanych;

- ewidencjonowanie operacji gospodarczych na kontach nieprzewidzianych w zakładowym planie kont – w 6 jednostkach kontrolowanych;

- niesporządzanie wszystkich wymaganych sprawozdań oraz nieterminowe przekazanie sprawozdań – odpowiednio w 5 i 1 jednostkach kontrolowanych;

- niedokonywanie lub nieprawidłowe dokonywanie umorzeń składników majątku – w 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieprzeprowadzenie lub nierzetelne przeprowadzenie i rozliczenie inwentaryzacji finansowych składników mienia i rozrachunków lub udokumentowanie jej wyników – w 3 jednostkach kontrolowanych;

- realizowanie zapłaty na podstawie dowodów niespełniających wymogów prawidłowego dowodu księgowego, niesprawdzonych merytorycznie, rachunkowo bądź niezatwierdzonych do wypłaty – w 3 jednostkach kontrolowanych;

- niebieżące (tj. z naruszeniem zasady dokonywania zapisów księgowych w odpowiednim terminie bądź okresie sprawozdawczym) prowadzenie ksiąg rachunkowych – w 2 jednostkach kontrolowanych;

- bezpodstawne zwiększanie lub zmniejszanie wartości majątku trwałego ujętej w księgach – w 2 jednostkach kontrolowanych;

- nieujęcie w ewidencji jednostek organizacyjnych gruntów oddanych w trwały zarząd – w 2 jednostkach kontrolowanych;

- nieprowadzenie lub nieprawidłowe prowadzenie ewidencji prawnego zaangażowania wydatków budżetowych – w 1 jednostce kontrolowanej;

- wypłata gotówki osobom nieupoważnionym lub bez pokwitowania – w 1 jednostce kontrolowanej;

- nieprowadzenie kontroli gospodarki kasowej – w 1 jednostce kontrolowanej,

- niezgodność rzeczywistego stanu gotówki ze stanem ewidencyjnym – w 1 jednostce kontrolowanej,

- nierzetelne dokumentowanie pobierania i rozliczania zaliczek – w 1 jednostce kontrolowanej,

- ewidencyjne zawyżenie dochodów i wydatków budżetu – w 1 jednostce kontrolowanej.

 

W Urzędzie Gminy Zawady stwierdzono w księgach i bilansie budżetu nierzetelne dane dotyczące wyniku budżetu za dany rok i skumulowanego wyniku – ani konto 960 ani konto 961 nie wykazywało realnego salda. Skumulowany deficyt został ustalony przez kontrolujących na podstawie sprawozdawczości budżetowej od 2012 r. Na stronie Wn konta 960 i w bilansie budżetu powinien być wykazany, według stanu na 31 grudnia danego roku, skumulowany deficyt za 2013 r. – 5.882.726,77 zł, a za 2014 r. – 6.058.432,34 zł. Gmina wykazała zaś: za 2013 r. – 7.373.003,36 zł, z za 2014 r. – 8.662.084,36 zł. Z kolei konto 961 na koniec 2013 r. wykazywało rzekomą nadwyżkę budżetu za ten rok 1.289.081,03 zł (saldo Ma), zamiast deficytu 175.705,57 zł (saldo Wn), a na koniec 2014 r. rzekomą nadwyżkę (saldo Ma) 1.283.694,86 zł, zamiast deficytu (salda Wn) 1.294.467,17 zł.

           Wójtowi zalecono podjęcie zdecydowanych działań dyscyplinujących wobec Skarbnika Gminy mających na celu zapewnienie należytego wykonywania obowiązków w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych; wskazano ponadto szczegółowe rozwiązania zmierzające do wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie ustalania wyniku budżetu i skumulowanego wyniku, w tym m.in. wprowadzenie jako bilansu otwarcia 2015 r. na koncie 961 kwoty 1.294.467,17 zł po stronie Wn, jako obrazującej rzeczywisty deficyt budżetu za 2014 r. oraz wprowadzenie jako bilansu otwarcia 2015 r. na koncie 960 kwoty 6.058.432,34 zł po stronie Wn, jako obrazującej ustalony podczas kontroli skumulowany deficyt budżetu po skorygowaniu błędnych księgowań.

 

Kontrola ksiąg rachunkowych budżetu i Urzędu Gminy Zawady wykazała szereg innych nieprawidłowości w zakresie ewidencji operacji, w tym m.in.:

a) bezpodstawne zaksięgowanie w ewidencji Urzędu Gminy sumy 25.111,46 zł stanowiącej dochody objęte sprawozdaniami jednostkowymi Ośrodka Edukacji Ekologicznej i OPS, zawyżając w ten sposób kwoty dochodów na koncie 130-2 oraz łączny wynik finansowy gminy,

b) wykazanie stanu konta syntetycznego 224 w ewidencji budżetu per saldo. Na koncie wykazane zostało saldo po stronie Ma w wysokości 5.723,21 zł, podczas gdy należało wykazać należności w kwocie 13.440 zł i zobowiązania w wysokości 19.163,21 zł,

c) zaniżenie stanu ZFŚS o kwotę 4.400 zł względem aktywów Funduszu (środków pieniężnych i należności),

d) niezachowywanie zasady ciągłości określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o rachunkowości – konto 013 i konto 072 otwarto w 2014 r. saldami, odpowiednio: Wn 185.911,43 zł i Ma 274.785,99 zł, podczas gdy bilans ich zamknięcia za 2013 r. wykazywał salda Wn 755.691,38 zł i Ma 844.565,94 zł,

e) ujmowanie na koncie 221 w ewidencji Urzędu należności z tytułu funduszu alimentacyjnego wynikających ze sprawozdań Rb-27S OPS, pomimo, iż ewidencja przypisu należności od dłużnika alimentacyjnego w wysokości wypłaconych świadczeń, wypłata świadczeń za dłużnika alimentacyjnego oraz egzekucja należności miały miejsce w OPS. Na koniec 2014 r. w księgach Urzędu występowała należność z tego tytułu w kwocie 114.495,64 zł; taka sama kwota została wykazana w jednostkowym sprawozdaniu Rb-27S OPS za 2014 r. Mimo ujęcia kwoty 114.495,64 zł w księgach Urzędu, nie została ona wykazana w jednostkowym sprawozdaniu Rb-27S sporządzonym przez Wójta, co potwierdza bezzasadność jej księgowania na koncie 221 w ewidencji Urzędu,

f) brak zgodności na koniec 2014 r. między ewidencją syntetyczną i analityczną do konta 221.; na koncie syntetycznym 221 nie ujęto nadpłat z tytułu podatków na kwotę 6.885,54 zł,

g) nieprawidłowe ujęcie na koncie 290 równowartości przypisanych a nieopłaconych w terminie odsetek od należności podatkowych w wysokości 26.378,14 zł; poza tym, przypis odsetek podatkowych księgowany był Wn 221 – Ma 720, zamiast na koncie 750, które w badanej jednostce nie funkcjonowało,

h) nierzetelne dane ewidencyjne w zakresie rozrachunków budżetu – na koniec 2014 r. konto 224 wykazywało nierealne należności w kwocie 3.417,22 zł określone jako środki na rachunku BGK,

i) wykazanie na koncie 139 na koniec 2014 r. salda w wysokości 64.399,82 zł, podczas gdy według bankowego potwierdzenia salda stan środków na rachunku wynosił 55.304,90 zł, tj. o 9.094,92 zł mniej. Utrzymywanie tej różnicy w księgach było równoznaczne z nierozliczeniem w księgach wyników inwentaryzacji przeprowadzonej drogą potwierdzenia stanu środków przez bank, wbrew przepisom art. 27 ustawy o rachunkowości,

j) niewyksięgowanie na początku 2014 r. w koszty wartości niezużytych materiałów odpisywanych w koszty w momencie zakupu na kwotę 11.589,09 zł, ustalonej na dzień 31 grudnia 2013 r., w wyniku czego konto 310 na dzień 31 grudnia 2014 r. wykazywało nierealne saldo w kwocie 15.656,65 zł. Faktyczna wartość spisanych na ten dzień materiałów wyniosła 4.067,46 zł.

W zaleceniach wskazano na potrzebę podjęcia zdecydowanych działań dyscyplinujących wobec Skarbnika Gminy, zmierzających do zapewnienia prawidłowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym zwłaszcza uzyskiwania z nich rzetelnych danych sprawozdawczych.

 

Kwota dochodów i wydatków budżetu gminy Korycin za 2014 r. – rozumianych jako środki, które można kasowo przeznaczyć na realizację zadań publicznych i zostały faktycznie przeznaczone na ich realizację – została zawyżona w wyniku niewłaściwie księgowanych operacji o 1.812.449,46 zł (m.in. o podatek VAT odprowadzany do urzędu skarbowego, który zaliczano do dochodów i wydatków budżetu). Oprócz tego m.in. nie przekazano powiatowi nakładów na drogi w wysokości 5.948.026,05 zł.

Do Wójta zwrócono się m.in. o ewidencjonowanie wszystkich wydatków objętych planem finansowym Urzędu na koncie 130 (subkonto wydatków), przestrzeganie zasady kasowego ustalania kwoty dochodów i wydatków budżetu, zaprzestanie doksięgowywania do konta 223 wydatków nieponoszonych z rachunku Urzędu oraz przekazanie powiatowi nakładów poniesionych na przebudowę dróg.

 

W Zespole Obsługi Szkół w Piątnicy nie były prowadzone księgi rachunkowe dla poszczególnych jednostek obsługiwanych – operacje dotyczące szkół i ZOS ujmowane były wspólnie w prowadzonych księgach. Nie były prowadzone odrębne rachunki bankowe dla poszczególnych szkół oraz ZOS. Ustalono, że w ramach konta 130 „Rachunek bieżący jednostki” otwarte były 3 rachunki bankowe, z czego dwa dotyczyły gromadzenia dochodów a jeden dokonywania wydatków wszystkich jednostek. Dyspozycje środkami wykonywała Dyrektor ZOS. Żadna obsługiwana szkoła nie sporządzała jednostkowych sprawozdań Rb-27S (sporządzano jedno sprawozdanie na podstawie wspólnych ksiąg). Za IV kwartał 2014 r. okazano również jedno „wspólne” sprawozdanie Rb-N. Nie okazano natomiast żadnych sprawozdań Rb-Z – ani jednostkowych dla poszczególnych jednostek budżetowych, ani „wspólnego”.

Dyrektora ZOS zobowiązano m.in. do prowadzenia odrębnych ksiąg rachunkowych oraz sporządzania jednostkowych sprawozdań odrębnie dla każdej obsługiwanej jednostki. Odrębnym pismem skierowanym do Wójta Piątnicy wnioskowano o niezwłoczne podjęcie – w porozumieniu z dyrektorem ZOS i dyrektorami szkół – działań w celu zapewnienia otwarcia odrębnych rachunków bieżących dla każdej szkoły.

 

W Urzędzie Miasta Brańsk prowadzono konto 410 „Inne świadczenia finansowane z budżetu”, na którym ujmowano m.in. operacje dotyczące udzielonych dotacji, a więc niepodlegające ewidencji na kontach zespołu 4 - w 2014 r. na kwotę 210.115,05 zł (w tym np. dotacje celowe na zakupy inwestycyjne dla OSP i wpłaty na zakupy inwestycyjne wnoszone na Fundusz Wsparcia Policji.) i w 2013 r. na kwotę 431.513,08 zł (dotacje celowe na cele inwestycyjne dla Powiatu Bielskiego i SPZOZ w Bielsku Podlaskim).

Burmistrzowi rekomendowano zaniechanie ewidencji przekazanych dotacji jako kosztów na kontach zespołu 4.

 

W 2014 r. miasto Brańsk otrzymało niefakturowane dostawy sprzętu komputerowego i programów komputerowych oraz skorzystało z niezafakturowanych usług szkoleniowych o łącznej wartości 220.864,51 zł. Protokoły odbioru nie skutkowały w księgach 2014 r. zapisami obrazującymi przyjęcie na stan sprzętu. W związku z tym, iż w 2014 r. zafakturowano jedną dostawę, saldo Ma konta 300 obrazujące niezafakturowane dostawy i usługi powinno wynosić na koniec 2014 r. 170.635,42 zł. Dodatkowo dwa protokoły odbioru dostaw w ogóle nie zostały przekazane do księgowości. Do księgowości nie został również dostarczony protokół przekazania do Zespołu Szkół w Brańsku sprzętu komputerowego z dostawy o wartości 120.069,21 zł.

W zaleceniach kontrolnych wskazano na konieczność wprowadzenia do planu kont konta 300 oraz prawidłowe ewidencjonowanie dostaw niefakturowanych.

 

W Urzędzie Miasta Brańsk nie ujmowano na koncie 225 rozliczeń dotyczących podatku VAT wynikającego z wystawionych i otrzymanych faktur. Konto 225 na początek i koniec 2013 i 2014 r. nie wykazywało żadnych sald. Wartość faktur, z których podatek podlegał rozliczeniu, odnoszono w kwotach brutto na przychody i koszty jednostki, a także na koszty inwestycji. W efekcie m.in. zawyżono o 217.551 zł wartości przyjętej w 2013 r. na stan środków trwałych kanalizacji sanitarnej. Na koncie analitycznym 225-2 służącym do rozliczeń podatku VAT w 2013 i 2014 r. były dokonywane zapisy tylko w tych miesiącach, w których realizowane były wpłaty podatku do urzędu skarbowego w kwotach wynikających z deklaracji VAT-7 za poprzednie miesiące; w ciągu roku zatem saldo konta 225-2 wykazywało nieposiadające treści ekonomicznej saldo należności, oznaczające w praktyce narastającą wartość podatku przekazanego na rachunek urzędu skarbowego, które likwidowano na koniec roku. Przyjęty sposób ewidencji podatku VAT skutkował zawyżeniem ogólnej kwoty dochodów budżetu. Ewidencjonowanie w koszty kwoty podatku VAT podlegającego odliczeniu powodowało zaś zawyżenie kosztów działalności wodociągowej i kanalizacyjnej, stanowiących podstawę kalkulacji taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, a tym samym nieuzasadnione zawyżenie cen wody i ścieków. Wartość przychodów niezbędnych dla pokrycia kosztów działalności wodociągowej została zawyżona we wniosku z 2013 r. o bezpodstawnie zaliczony do kosztów podatek VAT w wysokości 25.186,12 zł, a dla pokrycia kosztów działalności kanalizacyjnej o 25.472,89 zł; a we wniosku z 2014 r. zawyżenie to stanowiło odpowiednio 23.314,70 zł i 26.446,41 zł.

Wnioskowano o prawidłowe ewidencjonowanie operacji opodatkowanych podatkiem VAT.

 

W Urzędzie Miasta Siemiatycze stwierdzono, że obroty i salda rachunku, na który przyjmowano dochody z opłat za gospodarowanie odpadami nie były ujmowane na żadnym koncie – ani w księdze głównej budżetu ani Urzędu Miasta jako jednostki budżetowej, zaś dochody wykazywano na podstawie ewidencji pomocniczej prowadzonej dla poszczególnych osób zobowiązanych do wniesienia opłaty i kont rozrachunkowych. Dochody wykonane z tej opłaty nie były więc uwidocznione ani na koncie 130 ani na koncie 901, tj. kontach służących ewidencji dochodów. Ponadto utrzymywano nierealne saldo strony Wn konta 080 „Środki trwałe w budowie (inwestycje)”, wynoszące na koniec 2014 r. 4.830.830,95 zł, na które składała się m.in. wartość 32 inwestycji wykazanych jako rozpoczęte, obejmujących koszty dokumentacji zadań, które zostały już zrealizowane przez spółkę miasta. W trakcie kontroli wyksięgowano z konta 080 kwotę 1.045.591,49 zł. Nie prowadzono także ewidencji należności z opłat za zajęcie pasa drogowego – nie były one też wykazywane w sprawozdaniach, a do końca kontroli pracownicy Urzędu nie byli w stanie ustalić istnienia bądź nieistnienia ewentualnych zaległości na koniec 2014 r. Również w mieście Grajewo nie była prowadzona ewidencja księgowa należności wynikających z decyzji ustalających opłatę za zajęcie pasa drogowego. Ze sporządzonego w czasie kontroli wykazu należności (w tym zaległości) z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego na dzień 31 grudnia 2014 r. wynika, iż należności, które nie zostały opłacone za lata 2005-2014 i nie były wykazane w sprawozdaniach wynosiły łącznie 4.674,32 zł.

W zaleceniach pokontrolnych wnioskowano o objęcie ewidencją księgową obrotów rachunku, na który wnoszone są opłaty za gospodarowanie odpadami, zapewnienie realności salda wykazywanego na koncie 080 oraz ustalenie i ujęcie w księgach rachunkowych przypadających kontrolowanym jednostkom należności z opłat za zajęcie pasa drogowego oraz założenie ewidencji analitycznej w podziale na poszczególnych dłużników.

 

W Biurze Obsługi Szkół w Zambrowie nie były ewidencjonowane wyciągi bankowe do wyodrębnionych rachunków dochodów szkół, mimo zamieszczania na nich dekretacji sugerującej ujęcie na koncie 132. Konto 132 nie było ujęte w zestawieniu obrotów i sald kont księgi głównej żadnej ze szkół. Okazano tylko ręcznie prowadzoną „ewidencję” operacji na tych rachunkach w układzie „przychody” i „koszty” (brak na niej pieczęci szkół; część kart nie zawiera informacji, że dotyczy danej szkoły), ze wskazaniem numerów kont (tylko 401, 402 i 760) oraz rozdziału klasyfikacji. Gromadzone przez dyrektorów szkół (poza siedzibą BOS) dokumenty źródłowe dotyczące wyodrębnionego rachunku (np. faktury) nie posiadały adnotacji o dokonaniu kontroli merytorycznej, formalno-rachunkowej przez główną księgową, jak też zatwierdzenia do wypłaty przez dyrektora szkoły.

           Kierownikowi jednostki wskazano na obowiązek ewidencjonowania w księgach rachunkowych szkół operacji dotyczących wyodrębnionych rachunków dochodów i wydatków nimi finansowanych.

 

W gminie Kleszczele w 2014 r. oraz w latach wcześniejszych nie ewidencjonowano na koncie 810 równowartości wydatków dokonanych przez Urząd Miejski na finansowanie inwestycji. W księgach rachunkowych 2014 r. pod datą 31 grudnia ujęto równowartość wydatków inwestycyjnych poniesionych w 2014 r. w łącznej kwocie 1.637.479,24 zł (zapis Wn 810 – Ma 800).

 

Sposób księgowania przez Zespół Szkolno-Przedszkolny w Jasionówce potrąceń z list wynagrodzeń rat pożyczek mieszkaniowych, które nie zostały przekazane w danym miesiącu na rachunek ZFŚS, nie powodował zmniejszenia zadłużenia u pożyczkobiorcy, gdyż w jego wyniku nie następowało przeksięgowanie potrąconej raty z należności ZFŚS od pracowników na należności Funduszu od działalności podstawowej. W związku z powyższym saldo wyrażające należności ZFŚS z tytułu pożyczek udzielonych pracownikom w bilansie otwarcia 2013 r. zostało zawyżone o 5.330 zł.

           W zaleceniach pokontrolnych wskazano sposób prawidłowego ewidencjowania tego typu operacji.

 

W mieście Suwałki wpływ w grudniu 2014 r. raty części oświatowej subwencji ogólnej na styczeń 2015 r. w wysokości 7.028.537 zł, oprócz ewidencji budżetu, został bezpodstawnie ujęty w ewidencji Urzędu Miejskiego na koncie 840 (w korespondencji z kontem 130) oraz równoległym zapisem Wn 222 – Ma 130. Następnie kwota ta została zaksięgowana Wn 800 – Ma 222. W związku ze zdublowanymi w obu ewidencjach zapisami, w sprawozdaniu finansowym gminy kwota ta występowała i w bilansie z wykonania budżetu i w łącznym sprawozdaniu gminnych jednostek budżetowych, a w skonsolidowanym bilansie gminy w podwójnej wysokości. Poza tym, w wyniku błędnego księgowania operacji dotyczących opłat rozłożonych na raty, na dzień 31 grudnia 2014 r. z ksiąg rachunkowych Urzędu nie wynikał stan przychodów przyszłych okresów w łącznej wysokości 5.844.467,85 zł; tym samym wielkość ta nie została zaprezentowania w bilansie Urzędu w poz. E.I. „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”.

Wnioskowano o ujmowanie otrzymanej w grudniu raty części oświatowej subwencji wyłącznie zapisem Wn 133 – Ma 909 w księgach budżetu oraz ujmowanie na koncie 840 należności, które już w momencie powstania mają długoterminowy charakter.

 

Należności na łączną kwotę 109.040,13 zł, niemające cech należności długoterminowych w rozumieniu przepisów określających zasady sporządzania sprawozdawczości oraz ustawy o rachunkowości, ujęto nieprawidłowo w księgach Urzędu Miejskiego w Suwałkach na koncie 226, zamiast na koncie 221. Podobnie w gminie Jasionówka na koncie 226 zaewidencjonowano należność na kwotę 82.997 zł zabezpieczoną hipoteką przymusową, mimo że nie miała ona cech należności długoterminowej.

W zaleceniach pokontrolnych wnioskowo o zaniechanie wykorzystywania konta 226 do ujmowania należności niemających cech należności długoterminowych.

 

Na skutek działań kontrolnych wyodrębniony przez gminę Tykocin rachunek bankowy funduszu likwidacji zakładu górniczego został zamknięty z dniem 9 grudnia 2015 r., zaś zgromadzone na nim środki wynoszące 9.626,63 zł (ewidencjonowane za pośrednictwem konta 135 „Rachunek środków specjalnych – Fundusz Rekultywacji”), zarachowano na dochody budżetu. Kontrola wykazała także bezpodstawne ewidencjonowanie w księgach Urzędu (zamiast w księgach MGOPS) należności w kwocie 450.477,95 zł z tytułu zaliczki alimentacyjnej i funduszu alimentacyjnego. Nierealne saldo konta 221 (w kwocie 289.794,92 zł), będące efektem przypisywania w księgach należności od dłużników alimentacyjnych, stwierdzono także w Urzędzie Gminy w Wiżajnach. W tym przypadku przypisywanie tego rodzaju należności stanowiło powielenie sald ujętych w księgach GOPS, który prowadzi ewidencję rozliczeń z dłużnikami alimentacyjnymi. Nierealne saldo  wyksięgowano z ewidencji Urzędu Gminy w Wiżajnach w trakcie kontroli.

Burmistrzowi Tykocina rekomendowano przeniesienia sald dotyczących rozrachunków z dłużnikami alimentacyjnymi do ksiąg rachunkowych MGOPS w Tykocinie.

 

W gminie Wiżajny stan Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych wynikający z konta 851 zarówno na początek jak i na koniec 2014 r. był niższy od wartości aktywów Funduszu o 32.439 zł, co zdaniem Skarbnika było efektem błędnych przeksięgowań z zaszłości z lat ubiegłych (różnica w tej wysokości istniała od końca 2010 r.; w latach wcześniejszych wartość aktywów funduszu była wyższa od stanu funduszu o: 3.970,67 zł w 2009 r. 4.531,02 zł w 2008 r. i 7.720,23 zł w 2007 r.). W trakcie kontroli dokonano stosownego zapisu korygującego stan ZFŚS w korespondencji z kontem 800 „Fundusz jednostki”.

 

W gminie Piątnica bezpodstawnie wyłączono z Urzędu Gminy na podstawie umowy o bezpłatne używanie i ujęto w ewidencji księgowej GOK budynek stanowiący własność gminy. Poza tym błędnie zaliczono do dochodów budżetu 2014 r. wpływ na rachunek budżetu sumy 80.762,85 zł, który miał miejsce w styczniu 2015 r., a dotyczył należności roku 2014, przez co zawyżono wynik budżetu 2014 r. i zaniżono wynik budżetu 2015 r. oraz naruszono zasadę kasowości budżetu. Z uwagi na to, że na kwotę 80.762,85 zł składały się należności z tytułu podatków i opłat w kwocie 49.071,42 zł przypisane na koncie 221 w ewidencji Urzędu, pochodną tego było również bezpodstawne zaniżenie o tę kwotę w ewidencji i sprawozdawczości za 2014 r. należności podatkowych. Nadto, nieprawidłowo na koncie 011 zaewidencjonowano sprzęt komputerowy o wartości 177.642,75 zł, mimo że wartość tego sprzętu nadal figurowała na koncie 080, jako element kosztów niezakończonego zadania inwestycyjnego. Doprowadziło to do zdublowania aktywów oraz zawyżenia wartości funduszu.

W zaleceniach wskazano na ponowne ujęcie w księgach rachunkowych Urzędu – z jednoczesnym usunięciem z ksiąg GOK – wartości budynku, zaniechanie dokonywania jakichkolwiek zapisów związanych z okresem przejściowym, jako zniekształcających wynik budżetu gminy, oraz dokonanie odpowiednich księgowań korygujących wartość aktywów i funduszu jednostki, zawyżonych o kwotę 177.642,75 zł.

 

W księgach Urzędu Gminy w Dobrzyniewie stwierdzono niezachowanie zasady ciągłości między saldami bilansu zamknięcia 2013 r. 2 kont budżetu i 3 kont Urzędu, które zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o rachunkowości winny stanowić salda bilansu otwarcia ksiąg 2014 r. Między innymi konto 961 „Wynik wykonania budżetu” na koniec 2013 r. wykazywało saldo 496.620,91 zł a na początek 2014 r. 497.223,28 zł, konto 080 „Środki trwałe w budowie (inwestycje)” na koniec 2013 r. 947.709,66 zł a na początek 2014 r. 771.479,62 zł, konto 800 „Fundusz jednostki” na koniec 2013 r. 16.694.671,39 zł a na początek 2014 r. 20.049.791,25 zł, konto 860 „Wynik finansowy” na koniec 2013 r. 13.871.555,48 zł a na początek 2014 r. 10.278.789,93 zł. W trakcie kontroli poprawiono salda bilansu otwarcia ksiąg 2014 r., za wyjątkiem salda konta 860 w rejestrze wydatków Urzędu. Kontrola wykazała także zawyżenie przychodów Urzędu za 2013 r. i w konsekwencji wyniku finansowego o kwotę 3.069.834,34 zł, co wynikało z podwójnego ujęcia w przychodach części dochodów realizowanych bezpośrednio na rachunek budżetu. Poza tym, na kontach 222 w ewidencji Urzędu (po stronie Ma) i ewidencji budżetu (po stronie Wn) wykazano nierealne saldo w kwocie 10.134,82 zł, mimo braku środków pieniężnych na koniec 2014 r. na rachunku bankowym Urzędu.

           Wskazano na konieczność przestrzegania zasady ciągłości, prawidłowego ustalania kwoty przychodów Urzędu z tytułu dochodów realizowanych bezpośrednio na rachunku budżetu oraz wyksięgowanie nierealnych sald konta 222 z ewidencji budżetu i Urzędu.

 

Na stronie Ma konta 840 „Rezerwy i rozliczenia międzyokresowe przychodów” w ewidencji Urzędu Gminy Jasionówka ujęto równowartość należności od dłużników alimentacyjnych wynoszącą łącznie 448.041,24 zł, które w całości stanowiły należności wymagalne i jako takie nie mogły zostać odniesione na przychody przyszłych okresów. Nadto w ewidencji Urzędu występowało konto 245 „Sumy do wyjaśnienia”, pomimo iż nie mogły na nim występować operacje z racji tego, iż Urząd realizował dochody i wydatki za pośrednictwem rachunku budżetu (nie posiadał odrębnego rachunku bieżącego). Konto to na koniec 2014 r. wykazywało nierealne saldo Ma w wysokości 145.032,91 zł.

           Zalecono Wójtowi zobowiązanie Skarbnika do zaprzestania ewidencjonowania należności od dłużników alimentacyjnych w korespondencji z kontem 840 i usunięcie konta 245 z księgi głównej Urzędu.

 

W gminie Ciechanowiec dywidendy w kwocie 1.807,42 zł przekazane przez Bank Spółdzielczy od udziałów posiadanych przez gminę w tym banku nieprawidłowo zarachowywano jako środki depozytowe, zaniżając dochody budżetów poszczególnych lat. Przeksięgowania kwoty 1.807,42 zł na dochody dokonano w trakcie kontroli. Poza tym nie objęto ewidencją księgową pługa śnieżnego o wartości 6.000 zł zakupionego ze środków funduszu sołeckiego.

           Burmistrzowi rekomendowano zaliczanie otrzymywanych dywidend do dochodów budżetu w momencie wpływu oraz ujęcie na koncie 011 pługa śnieżnego zakupionego w ramach funduszu sołeckiego.

 

W Urzędzie Gminy Zambrów, posiadającym odrębny rachunek bieżący Urzędu, przychody w wysokości 14.911.272,66 zł odpowiadające dochodom zrealizowanym bezpośrednio na rachunku budżetu, błędnie ujęto zapisem Wn 130-1 – Ma 720, zamiast zapisem Wn 800 – Ma 720. Naruszono tym samym zasadę dokonywania zapisów na koncie 130 zgodnie z danymi wyciągów bankowych. Ponadto zwrotu niewykorzystanej dotacji w wysokości 53.465,27 zł nieprawidłowo dokonano bezpośrednio z rachunku bieżącego Urzędu Gminy księgując tę operację zapisem Wn 223 – Ma 130-4. Prawidłowo, kwotę dotacji podlegającą zwrotowi należało przekazać dotującemu z rachunku budżetu, jako operację zmniejszającą dochody i uwidocznić zapisami Wn 901 – Ma 224 oraz Wn 224 – Ma 133.

W wystąpieniu pokontrolnym wnioskowano o prawidłowe ujmowanie w księgach Urzędu przychodów z tytułu dochodów zrealizowanych bezpośrednio na rachunek budżetu gminy oraz dokonywanie zwrotu dotacji niewykorzystanych przez gminę z rachunku budżetu.

 

W urzędach gmin Zambrów i Miastkowo wpłacane wadia i zabezpieczenia należytego wykonania umów – w 2014 r. odpowiednio na sumę 58.850 zł i 26.436,07 zł - błędnie ujmowano na rachunkach bieżących Urzędu (konto 130). Wadia i zabezpieczenia stanowią sumy obce, które nie mogą być angażowane do realizacji zadań budżetowych, zatem powinny być ujmowane na wyodrębnionym rachunku, którego obroty podlegają ewidencji na koncie 139.

           Wnioskowano o przyjmowanie wpłacanych wadiów na wyodrębniony rachunek bankowy ewidencjonowany w księgach Urzędu jako jednostki budżetowej na koncie 139.

 

Na koncie 080 „Środki trwałe w budowie (inwestycje)” w ewidencji Urzędu Miejskiego w Suchowoli występowało nierealne saldo w kwocie 130.000 zł odpowiadające nakładom poniesionym w 2011 r. na opracowanie dokumentacji projektowej modernizacji stacji uzdatniania wody. Jak ustalono, inwestycja była realizowana przez Centrokom sp. z o.o. z Suchowoli i przyjęta na stan środków trwałych w tej jednostce.

Z powodu braku oddzielnej umowy pomiędzy gminą Suchowola a spółką w zakresie rozliczenia poniesionych kosztów zalecono wyksięgowanie kwoty 130.000 zł z konta 080 w korespondencji z kontem 800.

 

W trakcie kontroli gminy Krasnopol przeprowadzono instruktaż w zakresie zasad ustalania odpisów aktualizujących należności. W efekcie dokonanej oceny należności podatkowych pod kątem przesłanek z art. 35b ustawy o rachunkowości, z konta 290 wyksięgowano wartość bezpodstawnie dokonanego odpisu w wysokości 15.354 zł; jednocześnie zostały na nim zaksięgowane odpisy aktualizujące należności cywilnoprawne na łączną kwotę 203.876,62 zł.

           Zwrócono się o prawidłowe ustalanie odpisów aktualizujących należności.

 

Podczas kontroli w Urzędzie Miejskim w Sejnach stwierdzono podwójne ujęcie w księgach wartości należności zabezpieczonych hipoteką wynoszących 116.308,50 zł – na koncie 226/2 „Długoterminowe należności budżetowe – podatki” oraz na koncie 221/0/ZAL „Należności z tytułu dochodów budżetowych – Podatki – przypis – należności”. W efekcie stan należności wynikający z ksiąg był nierealny.

           Zalecono wyksięgowanie z konta 226 kwoty 116.308,50 zł.

 

           W ewidencji syntetycznej Urzędu Gminy Korycin na koncie 221 księgowano na koniec kwartału tylko różnicę między należnościami na początek i na koniec danego kwartału, nie dokonywano zaś przypisu należności wynikających z wystawionych faktur. Świadczy o tym fakt, iż zrealizowane w 2014 r. dochody z najmu i dzierżawy wyniosły 125.697,05 zł, podczas gdy roczne obroty stron Wn i Ma konta 221-1-4 stanowiły kwotę 14.150,09 zł. Skutkiem stosowanej metody była niezgodność zapisów na koncie syntetycznym 221 z ewidencją analityczną do tego konta, na którym przypisy ujmowano.

Rekomendowano dokonywanie na koncie syntetycznym 221 przypisu należności wynikających z wystawionych faktur.

 

Analiza ksiąg rachunkowych Urzędu Gminy Korycin wykazała dokonanie na dzień 31 grudnia 2014 r. odpisów aktualizujących od wszystkich niezapłaconych do końca roku należności głównych i odsetek od tych należności, do wysokości persalda należności wykazanego na koncie 221, czyli do kwoty 564.727,49 zł; w praktyce odpisem objęte zostały również należności w kwocie 145.609,65 zł, których termin płatności jeszcze nie minął. Odpisano zatem zbiorczo („automatycznie”) wszystkie niezapłacone do końca roku należności, bez uwzględnienia sytuacji majątkowej i finansowej dłużników oraz innych okoliczności pod kątem zaistnienia ewentualnych przesłanek do dokonania odpisu, o których mowa w art. 35b ust. 1 ustawy o rachunkowości.

Zwrócono się o wyksięgowanie na przychody kwoty odpisu aktualnie ujętego na koncie 290, dotyczącego należności, które nie posiadają cech kwalifikujących do dokonania odpisu.

 

W Urzędzie Miejskim w Grajewie i w Urzędzie Gminy w Jasionówce bezpodstawnie ujęto na koncie 290 „Odpisy aktualizujące należności” naliczone odsetki od należności nieopłaconych w terminie – odpowiednio w wysokościach 396.898 zł i 64.523 zł. W powiecie Zambrowskim bezpodstawnie dokonano zaś odpisu aktualizującego od należności zabezpieczonej hipoteką w kwocie 268.132,22 zł – zgodnie z przywołanymi przepisami art. 35b ustawy o rachunkowości odpisów aktualizujących nie dokonuje się od należności objętych gwarancją lub innym rodzajem zabezpieczenia.

Kierownikom jednostek wskazano na obowiązek wyksięgowania z konta 290 na konto 750 lub konto 720 kwot bezpodstawnie dokonanych odpisów aktualizujących należności.

 

W Urzędach Miejskich w Grajewie, Tykocinie i Zabłudowie stwierdzono zaniechanie naliczania i ewidencjonowania na koniec każdego kwartału należnych odsetek od nieopłaconych w terminie należności. Ze sporządzonych w trakcie kontroli zestawień wynika, że nienaliczone na dzień 31 grudnia 2014 r. odsetki stanowiły odpowiednio: 1.110,03 zł, 297,92 zł i 1.236,35 zł. Kwota należna gminie Zabłudów została naliczona i przypisana w księgach w trakcie kontroli.

Wnioskowano o ujęcie w księgach kwot odsetek, które nie zostały zaksięgowana według stanu na 31 grudnia 2014 r.

 

W Przedszkolu Nr 1 w Siemiatyczach zobowiązania składające się na saldo Ma kont 201, 229 i 234 wykazano jako kwotę 345.954,61 zł, zaś należności (saldo Wn tych kont) jako kwotę 290.786,64 zł. W rzeczywistości zobowiązania jednostki wynosiły 70.432,84 zł, a należności 15.265 zł. W trakcie kontroli dokonano zmian w bilansie otwarcia ksiąg rachunkowych na 2015 r. poprzez wprowadzenie właściwych sald. Stwierdzono ponadto, iż środki pieniężne wniesione przez wykonawcę tytułem zabezpieczenia należytego wykonania umowy w wysokości 6.088,60 zł (zwrócone wykonawcy w dniu 31 stycznia 2015 r.) przechowywano na rachunku depozytowym w formie lokaty, lecz nie ewidencjonowano w księgach obrotów i sald tego rachunku.

W wystąpieniu pokontrolnym zalecono ujmowanie w księgach, na koncie 139, obrotów i sald rachunku depozytowego.

 

W ewidencji Urzędu Miejskiego w Kleszczelach stwierdzono, że wydatki Urzędu w wysokości wynikającej z okresowych sprawozdań Rb-28S Urzędu z okresu styczeń-listopad 2014 r., ujęte na stronie Ma konta 223-1 w ewidencji budżetu w korespondencji z kontem 902, stanowiły kwotę 4.814.300,44 zł, która była wyższa o 502.456,59 zł od kwoty składającej się na saldo Ma konta 223 w ewidencji Urzędu na dzień 30 listopada 2014 r. Świadczy to, iż część wydatków poniesionych z rachunku bieżącego Urzędu na wskazaną kwotę została dokonana bezpośrednio z wpłaconych na ten rachunek dochodów budżetu, co stanowiło naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

W wystąpieniu pokontrolnym zwrócono uwagę na Dokonywanie wydatków budżetowych z rachunku bieżącego Urzędu Miejskiego do wysokości środków na wydatki przekazanych na ten rachunek z rachunku budżetu oraz konieczność bieżącego ewidencjonowania na kontach 222 i 223 rozliczeń dochodów i wydatków budżetowych na podstawie miesięcznych jednostkowych sprawozdań.

 

Saldo Ma konta 201 w ewidencji zakładu budżetowego POSiR Bukowisko w Supraślu zawierało na koniec 2014 r. zobowiązanie wobec Urzędu Miejskiego w Supraślu z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 17.612 zł. Zobowiązania z tego tytułu powinny być ewidencjonowane na koncie 225, przy czym rzeczywista kwota zobowiązań POSiR z tego tytułu na koniec 2014 r. wynosiła nie 17.612 zł, lecz 134.072 zł; różnica w kwocie 116.460 zł wynikała z nieujęcia w księgach rachunkowych 2014 r. niezapłaconego podatku za 2013 i 2014 r., rozłożonego na raty miesięczne podlegające zapłacie w 2015 r. (63.528 zł) i 2016 r. (52.932 zł). W wyniku kontroli ujęto w księgach jednostki, na koncie 225, pełną kwotę zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości oraz wynikających stąd kosztów oraz porządzono korektę sprawozdania Rb-30S za 2014 r.

 

Należności gminy Miastkowo za sprzedaż wody za okresy obejmujące II półrocze 2014 r. o łącznej wartości 50.013,04 zł zostały ujęte nieprawidłowo w księgach rachunkowych 2015 r. na podstawie faktur wystawionych w styczniu 2015 r., czym naruszono zasadę memoriału. Nieprawidłowość ta była m.in. pochodną wystawiania faktur za wodę niezgodnie z postanowieniami umów, które w zakresie częstotliwości ich wystawiania przewidywały okres dwumiesięczny. W praktyce faktury wystawiano za okresy nawet do 6 miesięcy.

           Zalecono przestrzeganie zasady memoriału oraz postanowień umów zawartych z odbiorcami wody w zakresie częstotliwości wystawiania faktur.

 

Na koncie 221 w ewidencji Urzędu Gminy w Kołakach Kościelnych wykazano nierzetelne dane. Salda stron Wn i Ma zawyżone było o kwotę 19.250,55 zł wyrażającą sumę wpłat wniesionych przez dłużników alimentacyjnych, o którą należało pomniejszyć saldo należności. W ewidencji analitycznej i sprawozdawczości operacje wykazano prawidłowo, co wskazuje na brak zgodności między danymi ewidencji syntetycznej i analitycznej naruszający art. 16 ust. 1 ustawy. Nierealna była także kwota 4.421,19 zł ujęta po stronie Ma konta 221, wynikająca z nieprawidłowego zarachowania wpływu od innych gmin udziału gminy we wpłatach od dłużników alimentacyjnych, o którą zaniżono wynik finansowy, a następie stan funduszu wyrażony saldem konta 800. Nierealne saldo wyksięgowano w trakcie kontroli. Podobnie, na koncie 225 wykazano nierealne salda stron Wn i Ma w wysokości 14.741,60 zł będące efektem nieskompensowania przypisu zobowiązania z tytułu przekazania innym gminom części wpływów od dłużników alimentacyjnych z dokonaną wpłatą; w efekcie nierzetelnie ustalone dane wykazano w bilansie Urzędu Gminy za 2014 r.

           Rekomendowano prawidłowe ustalanie sald kont syntetycznych 221 i 225.

 

W miastach Grajewo i Siemiatycze oraz w gminie Dobrzyniewo stwierdzono nieujmowanie na koncie 221 zaległości i nadpłat wynikających ze sprawozdań urzędów skarbowych, wbrew zasadom funkcjonowania konta 221. Nieujęte kwoty wynosiły odpowiednio: w mieście Grajewo - należności do zapłaty 111.466,69 zł, w tym zaległości 107.091,33 zł i nadpłaty 559.231,75 zł, w mieście Siemiatycze - należności do zapłaty 50.045,24 zł, w tym zaległości 30.679,24 zł i nadpłaty 359,55 zł oraz w gminie Dobrzyniewo – zaległości 57.541,83 zł i nadpłaty 5.695,39 zł. W gminie Dobrzyniewo zaległości i nadpłaty dodatkowo zostały pominięte w sprawozdawczości.

           Zwrócono się o księgowanie zaległości i nadpłat wynikających ze sprawozdań urzędów skarbowych na koncie 221 w księgach rachunkowych urzędów.

 

Weryfikacja sprawozdań Rb-PDP oraz Rb-27S za 2014 r. wykazała, że w gminach Piątnica i Mały Płock w sprawozdaniu Rb-27S nie wykazano w kolumnie „Skutki decyzji wydanych przez organ podatkowy na podstawie ustawy - Ordynacja podatkowa, obliczone za okres sprawozdawczy” skutków umorzenia należności z tytułu podatku od spadków i darowizn w łącznej kwocie 10.794,50 zł oraz skutków rozłożenia na raty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 588 zł. W trakcie kontroli skorygowane sprawozdania Rb-27S za 2014 r. przekazano do RIO w Białymstoku.

 

W zakresie prezentacji w sprawozdaniach Rb-27S i Rb-PDP skutków obniżenia górnych stawek podatków najpoważniejsze nieprawidłowości stwierdzono w Urzędzie Miejskim w Sejnach, gdzie przedmiotowe skutki zostały zawyżone o kwotę 30.261 zł oraz w Urzędzie Miejskim w Suwałkach o kwotę 6.300,54 zł.

 

W obszarze prezentacji w sprawozdaniach Rb-PDP i Rb-27S skutków zastosowanych ulg i zwolnień (bez ulg i zwolnień ustawowych) wykryto w Urzędzie Gminy Zawady na kwotę 4.355,52 zł (zawyżenie) oraz Urzędzie Miejskim w Kleszczelach w kwocie 1.789 zł (zaniżenie). Poza tym, skutki decyzji podjętych przez organ podatkowy w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej wadliwie zostały zaprezentowane w sprawozdaniach sporządzanych przez Urząd Miejski w Suwałkach, poprzez ich zaniżenie o kwotę 59.400 zł.

 

Wynikiem kontroli w gminie Gródek było ustalenie nieprawidłowości w rocznym sprawozdaniu Rb-PDP za rok 2014. Stwierdzono, iż w wierszu A5, w kolumnie 4 „Skutki udzielonych ulg i zwolnień obliczone za okres sprawozdawczy (bez ulg i zwolnień ustawowych)” zaniżona została ich wartość o kwotę 253.420,07 zł. Natomiast w kolumnie 5 sprawozdania „Skutki obniżenia górnych stawek podatków obliczone za okres sprawozdawczy” zaniżono kwotę skutków o kwotę 89.442,60 zł.

 

Analiza prawidłowości sporządzania sprawozdawczości przez gminę Zawady wykazała, że:

a) w jednostkowym sprawozdaniu Rb-27S Urzędu i budżetu w kolumnie „Dochody otrzymane” wykazano kwotę 10.181.581,49 zł, podczas gdy prawidłowo należało wykazać 10.341.483,70 zł (różnica 159.902,21 zł). Nieprawidłowo wykazano też dane dotyczące udziałów gminy w PIT za 2014 r. Z informacji zamieszczonej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów wynikały należności pozostałe do zapłaty 0 zł (w sprawozdaniu wykazano 13.080 zł , zaległości 0 zł (w prawidłowej wysokości wykazano w sprawozdaniu), nadpłaty 179 zł (w sprawozdaniu wykazano 0 zł),

b) w sprawozdaniu jednostkowym Rb-27ZZ OPS w Zawadach za 2014 r. wypełniono kolumnę 7 „Dochody wykonane potrącone na rzecz jednostek samorządu terytorialnego”, w której wykazano kwotę 1.058,94 zł, co było niezgodne z zasadami sporządzania tego sprawozdania Rb-27ZZ,

c) wystąpiła niezgodność między sumą danych jednostkowych sprawozdań Rb-28S Urzędu Gminy, Zespołu Szkół, OPS i Ośrodka Edukacji Ekologicznej a danymi zbiorczego sprawozdania Rb-28S za 2014 r. Rozbieżność dotyczyła kwoty 3.417,22 zł i polegała na wykazaniu w sprawozdaniu zbiorczym wyższej kwoty niż suma wydatków wykonanych ze sprawozdań jednostkowych, efektem czego było zaniżenie wyniku budżetu za 2014 r.,

d) w jednostkowym sprawozdaniu Rb-28S Urzędu za 2014 r. wykazano kwotę zobowiązań niższą o 47.993,71 zł od wynikającej z ksiąg rachunkowych,

e) we własnym sprawozdaniu jednostkowym Rb-N sporządzonym według stanu na koniec IV kwartału 2014 r. w wierszu N.3 „Gotówka i depozyty” wykazano kwotę 290.670,87 zł, podczas gdy prawidłowo, wykazaniu podlegała suma 120.416,66 zł – różnica 170.254,21 zł,

f) w żadnym z jednostkowych sprawozdań Rb-N (ani w sprawozdaniu własnym, ani w sprawozdaniu OPS, mimo że kwota ta była ujęta zarówno w księgach Urzędu jak i OPS) nie wykazano kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych w części przypadającej gminie, wynoszącej 114.495,64 zł,

g) w sprawozdaniach Rb-27S i Rb-PDP za 2014 r., w zakresie odnoszącym się do wykazanych skutków obniżenia górnych stawek podatków oraz udzielonych ulg, odroczeń i umorzeń:

- zaniżono o 16.634 zł skutki obniżenia górnych stawek w podatku od nieruchomości od osób prawnych  i jednostek niemających osobowości prawnej,

- zaniżono o 8.478 zł skutki obniżenia górnych stawek w podatku od nieruchomości od osób fizycznych,

- zaniżono o 1.412 zł skutki obniżenia górnych stawek w podatku od środków transportowych od osób fizycznych,

- zawyżono o 1.272 zł skutki zastosowanych zwolnień wynikających z uchwały Rady Gminy w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości, w grupie podatników osób prawnych,

- zawyżono o 3.384 zł skutki zwolnień wynikających z powyższej uchwały w przypadku podatników osób fizycznych,

h) sprawozdania Rb-N i Rb-Z instytucji kultury za 2014 r. opatrzone były podpisami Skarbnika i Wójta; jako jednostkę sprawozdawczą wskazano w nich zaś Gminę Zawady. Formalnie stanowiły zatem sprawozdania zbiorcze, a nie jednostkowe.

Wnioskowano o zapewnienie rzetelności sporządzanej sprawozdawczości budżetowej; w tym celu wskazano szczegółowe rozwiązania zmierzające do wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie sporządzania sprawozdawczości.

 

Kontrola prawidłowości sporządzenia sprawozdań budżetowych przez gminę Dobrzyniewo wykazała szereg nieprawidłowości, w tym m.in.:

- brak możliwości potwierdzenia zachowania terminowości sporządzania sprawozdawczości z uwagi na liczne przypadki niezamieszczenia dat sporządzenia sprawozdań jednostkowych,

- błędne sporządzenie zbiorczego sprawozdania Rb-27S za 2014 r. - w trakcie kontroli sporządzono 4 korekty sprawozdania zbiorczego Rb-27S; w każdej wersji suma wykonanych dochodów i należności różniła się od danych wynikających ze sprawozdań jednostkowych; poza tym w sprawozdaniu zbiorczym w 4 wersjach (pierwotna i 3 korekty) nie wykazano należności ze sprawozdań jednostkowych szkół w łącznej kwocie 14.852,21 zł oraz wykazano należności ze sprawozdania jednostkowego Rb-27S Urzędu w kwocie o 150 zł mniejszej niż to wynika z tego sprawozdania; w korekcie nr 4 z dnia 7 kwietnia 2015 r. uwzględniono stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości,

- pominiecie w jednostkowym sprawozdaniu Rb-27S Urzędu i budżetu za 2014 r. danych o dochodach realizowanych bezpośrednio na rachunek budżetu wynoszących 17.185.304 zł;

- wykazanie w kolumnie 8 „Dochody otrzymane” zbiorczego sprawozdania Rb-27S za 2014 r. kwoty o 93.511,43 zł niższej prawidłowej,

- wykazanie we włąsnym jednostkowym sprawozdaniu Rb-N za IV kwartał 2014 r.: w wierszu N.3 „Gotówka i depozyty” kwoty 1.467.821,70 zł, zamiast 1.472.859,18 zł (różnica 5.037,48 zł), w wierszu N.4 „Należności wymagalne” kwoty 1.137.980,62 zł, zamiast sumy 729.268,89 zł (różnica 408.711,03 zł), w wierszu N5 „Pozostałe należności” kwoty 0 zł, podczas gdy uwzględnieniu  podlegała suma 297.331,23 zł; w omawianym sprawozdaniu nie wykazano ponadto w wierszu N.2 „Pożyczki” należności spłacanych ratalnie w kwocie 146.578 zł,

- niesporządzenie jednostkowego własnego sprawozdania Rb-Z za 2014 r.,

- sporządzenie jednostkowego sprawozdania Rb-N GOPS za 2014 r. po terminie oraz zaniechanie sporządzenia jednostkowego sprawozdania Rb-Z GOPS za 2014 r.

Wójtowi zalecono zapewnienie rzetelności sporządzanej sprawozdawczości budżetowej wraz z egzekwowaniem tego obowiązku także od kierowników jednostek organizacyjnych.

 

1.          Kontrola sprawozdawczości budżetowej w mieście Grajewo wykazała, że w jednostkowym sprawozdaniu Rb-27S Urzędu i budżetu za 2014 r. w kolumnie „Dochody otrzymane” wykazano kwotę zaniżoną o 318.894,18 zł, zaś w kolumnie 9 „Należności pozostałe do zapłaty ogółem” tego sprawozdania nie uwzględniono należności w łącznej kwocie 124.079,39 zł. Poza tym, we własnym sprawozdaniu jednostkowym Rb-N sporządzonym według stanu na koniec 2014 r., pozycja N.3 „Gotówka i depozyty” zaniżona została o łączną kwotę 103.559,13 zł, zaś pozycja „Pozostałe należności” została zawyżona o kwotę 103.524,49 zł; nadto w pozycji „N.4 „Należności wymagalne” tego sprawozdania wykazano kwotę 1.165.917,84 zł, zamiast 1.128.384,12 zł (tj. o 37.533,72 zł więcej). Z ustaleń kontroli wynika także niewyegzekwowanie jednostkowych sprawozdań Rb-N i Rb-Z za IV kwartał 2014 r. od Przedszkola Nr 1, 2 i 6 w Grajewie obsługiwanych przez Przedszkole Nr 4 w Grajewie, dla którego sprawozdania okazano.

Wnioskowano o zapewnienie rzetelności sporządzanej sprawozdawczości budżetowej.

 

W jednostkowym sprawozdaniu Rb-27S Urzędu Gminy Korycin i budżetu za 2014 r. zawyżono  dochody otrzymane o 93.353,44 zł, zaś w jednostkowym sprawozdaniu Rb-27S GOPS nie wykazano należności od dłużników alimentacyjnych w kwocie 70.995,88 zł. W sprawozdaniu Rb-N zawyżono należności o 22.620 zł, dublując je z pozycją „gotówka i depozyty”.

Wójtowi zalecono zapewnienie rzetelności sporządzanej sprawozdawczości budżetowej.

 

W jednostkowym sprawozdaniu Rb-28S Urzędu Miejskiego w Tykocinie błędnie ujęto kwotę zobowiązania w wysokości 82.166,64 zł mającego na dzień 31 grudnia 2014 r. charakter sporny. Poza tym, pomimo braku stosownego odzwierciedlenia w ewidencji księgowej, w pozycji N.3 „Gotówka i depozyty” własnego jednostkowego sprawozdania Rb-N za 2014 r. wykazana została kwota 110.238,58 zł stanowiąca nadwyżkę środków obrotowych wykazaną w sprawozdaniu Rb-30S GZGKiM w Tykocinie. Jednocześnie kwoty tej nie uwzględniono w jednostkowym sprawozdaniu Rb-N GZGKiM za okres 2014 r. Do obu sprawozdań Rb-N w trakcie kontroli zostały sporządzone stosowne korekty. Dodania wymaga, iż należność z tytułu wpłaty nadwyżki środków obrotowych nie została przypisana w księgach rachunkowych Urzędu Miejskiego na koniec 2014 r. i w I półroczu 2015 r. (Zakład został zwolniony z obowiązku jej wpłaty do budżetu gminy dopiero w dniu 18 czerwca 2015 r.).

Burmistrzowi rekomendowano m.in. prawidłowe sporządzanie sprawozdawczości budżetowej oraz przypisywanie w księgach Urzędu Miejskiego należności z tytułu faktycznej nadwyżki środków obrotowych wykazanej w sprawozdaniu Rb-30S Zakładu.

 

W jednostkowym sprawozdaniu Rb-27S sporządzonym przez Wójta Gminy Jasionówka za 2014 r. w kolumnie „Dochody otrzymane” wykazano kwotę 9.001.623,05 zł zamiast sumy 8.991.228,30 zł (różnica 10.394,75 zł), zaś w kolumnie „Saldo końcowe – należności pozostałe do zapłaty” (w rozdziale 85212 „Świadczenia rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego…” par. 2360 „Dochody jednostek samorządu terytorialnego związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej…”) nie wykazano łącznej kwoty należności 448.041,24 zł wynikającej z ksiąg rachunkowych Urzędu dotyczącej należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w części przypadającej gminie (kwota ta nie została także wykazana przez Urząd we własnym jednostkowym sprawozdaniu Rb-N sporządzonym za IV kwartał 2014 r.). Poza tym, we własnym jednostkowym sprawozdaniu Rb-N za IV kwartał 2014 r., w pozycji „Gotówka i depozyty” wykazano kwotę 173.492,34 zł, zamiast sumy 33.951,24 zł. Różnica wyniosła 139.541,11 zł.

           Zalecono prawidłowe wykazywanie danych w sprawozdaniu Rb-27S i Rb-N.

 

W Powiecie Białostockim powiatowe jednostki budżetowe (w tym Starostwo) sporządzając jednostkowe sprawozdania Rb-27ZZ nie wypełniały części A i B sprawozdania. W sprawozdaniu jednostkowym Rb-27S za 2014 r. Starostwa pominięto należności pozostałe do zapłaty w kwocie 313.263,74 zł (w tym zaległości 313.107,77 zł). W sprawozdaniu Rb-N za 2014 r. należności z tego tytułu zostały zaś zaniżone o kwotę 178.504 zł. Z kolei w łącznym sprawozdaniu Rb-N powiatu za 2014 r. w pozycji „depozyty na żądanie” ujęto bezpodstawnie środki Fundusz Pracy w kwocie 4.282.885,54 zł, tj. środki, które nie stanowią środków budżetu powiatu. W sprawozdaniu Rb-NDS za 2014 r. wykazano zaś wolne środki w kwocie 6.095.266,36 zł zamiast 4.293.998,52 zł.

Zwrócono się o wyeliminowanie nieprawidłowości w zakresie sporządzania sprawozdawczości.

 

W Powiecie Bielskim nie zachowano zasady, w myśl której należności, zaległości i nadpłaty z tytułu dochodów związanych z realizacją zadań zleconych, wykazywane w sprawozdaniu Rb-27ZZ w części B danych uzupełniających, powinny być w takiej samej wysokości wykazywane w sprawozdaniu Rb-27S. W efekcie kolumny 5 i 10 jednostkowego sprawozdania Rb-27S Starostwa za 2014 r. zostały zaniżone o kwotę 82.163,73 zł.

           Wnioskowano o wykazywanie w sprawozdaniu Rb-27S danych dotyczących należności, zaległości i nadpłat z tytułu dochodów związanych z realizacją zadań zleconych w kwocie zgodnej z danymi wykazywanymi w części B sprawozdania Rb-27ZZ.

 

W kwartalnym sprawozdaniu Rb-NDS miasta Suwałki po stronie rozchodów w poz. D.22 „Pożyczki (udzielone)” nie wykazano kwot odpowiednio: za I kwartał – 350.000 zł, za II kwartał – 500.000 zł i za III kwartał – 800.000 zł, odpowiadających ratom pożyczki udzielonej Parkowi Naukowo-Technologicznemu Polska-Wschód w Suwałkach Spółka z o.o. na mocy umowy z przeznaczeniem na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem wkładu własnego do projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej.

Zwrócono się o wykazywanie w sprawozdaniu Rb-NDS za poszczególne kwartały przychodów i rozchodów z tytułu udzielonych pożyczek.

 

W sprawozdaniu Rb-ST gminy Wiżajny za 2014 r. wykazano jako stan środków na rachunku budżetu kwotę 637.944,22 zł, która była niezgodna z kwotą wynikającą z wyciągu bankowego z dnia 31 grudnia 2014 r. wynoszącą 594.760,67 zł. Jak ustalono, oprócz środków na rachunku budżetu, uwzględniono niewłaściwie także środki na rachunku sum depozytowych w wysokości 43.183,55 zł.

Wnioskowano o wykazywanie danych w sprawozdaniu Rb-ST zgodnie z instrukcją sporządzania tego sprawozdania.

 

           Analiza sprawozdania Rb-Z POSiR w Supraślu za I kwartał 2014 r. wykazała, że pominięto w nim wymagalne zobowiązania z tytułu wynagrodzeń w kwocie 19.637,49 zł. Zobowiązania dotyczyły wynagrodzeń dyrektora i głównej księgowej za styczeń, luty i marzec 2014 r. – zostały one uregulowane w maju i czerwcu 2014 r.

           Rekomendowano wykazywanie w sprawozdaniu Rb-Z zobowiązań wymagalnych.

 

Podczas kontroli gospodarki finansowej miasta Brańsk stwierdzono nieprawidłową prezentację przychodów w jednostkowych rachunkach zysków i strat sporządzanych przez jednostki budżetowe miasta. Przychody w łącznej kwocie 263.906,77 zł błędnie wykazano w poz. D.III. „Inne przychody operacyjne”, zamiast w pozycji A.I. „Przychody netto ze sprzedaży produktów” wykazującej wartości zerowe.

           Burmistrza zobowiązano do zapewnienia prawidłowej prezentacji przychodów w jednostkowych rachunkach zysków i strat sporządzanych przez jednostki budżetowe miasta.

 

W związku z ustaleniami kontroli w zakresie podstawowych zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych Zespół Szkolno-Przedszkolny w Jasionówce sporządził korektę bilansu za 2013 r., na mocy której suma bilansowa zmniejszyła się z 4.205.983,22 zł na 4.203.747,32 zł, a zmiany danych wystąpiły w takich pozycjach jak należności krótkoterminowe (pozostałe należności), fundusz, fundusz jednostki, wynik finansowy netto (strata) i zobowiązania krótkoterminowe (pozostałe zobowiązania). Korekta objęła także dane rachunku zysków i strat Zespołu za 2013 r. (w jej wyniku strata netto zwiększyła się z 3.198.311,05 zł do 3.225.132,10 zł) oraz dane zestawienia zmian funduszu jednostki (fundusz jednostki na koniec 2013 r. zwiększył się z 7.033.629,09 zł na 7.058.165,14 zł).

 

W bilansie Urzędu Miasta Sejny po stronie aktywów w pozycji B.II.4 „Pozostałe należności” i po stronie pasywów w poz. C.II.5 „Pozostałe zobowiązania” zostały wykazane obroty konta 221, a nie salda - po stronie aktywów w pozycji B.II.4 wykazano kwotę 3.433.974,67 zł, a należało według ewidencji wykazać kwotę 575.886,41 zł (przy czym zastrzec należy, że ewidencyjny stan należności był nierealny, ponieważ został zawyżony o 116.308,50 zł), zaś po stronie pasywów w poz. C.II.5 wykazano kwotę 2.876.164,05 zł, a należało wykazać kwotę 18.075,79 zł.

Zwrócono się o rzetelne sporządzanie bilansu Urzędu Miasta, poprzez wykazywanie sald kont rozrachunkowych według stanu na dzień bilansowy, a nie rocznych obrotów tych kont.

 

      Badanie sprawozdania finansowego Urzędu Miejskiego w Kleszczelach za 2014 r. wykazało błędne ujęcie w bilansie całości należności w kwocie 36.061,37 zł składających się na saldo Wn konta 226 w poz. B.III.7 „Inne krótkoterminowe aktywa finansowe”, zamiast w poz. A.III. „Należności długoterminowe” (kwotę 30.836,40 zł) i w poz. B.II.4. „Pozostałe należności (krótkoterminowe)” (kwotę 5.224,97 zł). W rachunku zysków i strat Urzędu Miejskiego za 2014 r. w poz. A.I. „Przychody netto ze sprzedaży produktów” wykazano przychody ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 320.000,07 zł, które prawidłowo należało wykazać w poz. D.I. „Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych”. W trakcie kontroli wskazane pozycje sprawozdania finansowego zostały skorygowane. Poza tym, zestawienie zmian w funduszu Urzędu Miejskiego obarczone było szeregiem nieprawidłowości polegających na:

- wykazaniu w poz. I. „Fundusz jednostki na początek okresu (BO)” w kolumnach „Stan na koniec roku poprzedniego” i „Stan na koniec roku bieżącego” wartości zerowych,

- niewypełnieniu poz. I.1.4. „Środki na inwestycje” i poz. I.2.4. „Dotacje i środki na inwestycje”, podczas gdy suma udzielonych dotacji stanowiła kwotę 641.526,49 zł, a obroty na stronie Wn konta 080 wynosiły 1.746.388,22 zł,

- wykazaniu kwoty zwiększeń funduszu w wysokości 10.437.421,49 zł, tj. o 101.720,07 zł niższej od obrotów strony Ma konta 800 wynoszących 10.539.141,56 zł,

- wykazaniu kwoty zmniejszeń funduszu w kwocie 3.238.031,70 zł, tj. o 6.541.668,74 zł niższej od obrotów strony Wn konta 800 wynoszących 9.779.700,44 zł,

- uwzględnieniu w poz. I.2.5. „Aktualizacja wyceny środków trwałych” wartości kosztów amortyzacji wynoszących na koniec roku poprzedniego 770.183,05 zł i na koniec roku bieżącego 869.229,50 zł,

- nieujęciu w zmniejszeniach funduszu z tytułu zrealizowanych dochodów budżetowych (poz. I.2.2.) zmniejszeń z tytułu dochodów z subwencji, dotacji, udziałów w podatkach dochodowych i dochodów pobieranych przez urzędy skarbowe, stanowiących przychody Urzędu Miejskiego, ujętych na stronie Wn konta 800 w łącznej kwocie 6.749.926,76 zł,

- wykazaniu w poz. II. „Fundusz jednostki na koniec okresu (BZ)”, w kolumnie „Stan na koniec roku poprzedniego” kwoty 10.735.741,67 zł (saldo początkowe konta 800), zamiast 5.886.592,53 zł (różnica 4.849.149,14 zł), zaś w kolumnie „Stan na koniec roku bieżącego” kwoty 11.474.882,50 zł (saldo końcowe konta 800), zamiast sumy 7.199.389,79 zł (różnica 4.275.492,71 zł).

- niewłaściwej prezentacji danych w poz. V „Fundusz (II+,-III-IV)”, będącej pochodną opisanych wyżej nieprawidłowości; dane te nie wynikały z danych zamieszczonych w analizowanym zestawieniu zmian w funduszu, lecz stanowiły sumę sald strony Ma kont 800 i 860 „Wynik finansowy” wynoszącą na początek roku poprzedniego 16.056.004,31 zł i na koniec roku poprzedniego 16.985.617,82 zł.

W wystąpieniu pokontrolnym wnioskowano o prawidłowe sporządzanie sprawozdawczości finansowej.

 

Badając prawidłowość prezentacji danych w sprawozdaniu finansowym Urzędu Gminy Jasionówka za 2014 r. stwierdzono, że w informacji uzupełniającej do bilansu nie wykazano wartości umorzenia środków trwałych, wartości niematerialnych i pozostałych środków trwałych, podczas gdy z kont 071 i 072 w ewidencji Urzędu wynikało umorzenie w kwocie 5.663.272,73 zł. Ustalenia dotyczące treści rachunku zysków i strat świadczą zaś o rażącym braku rozumienia zasad sporządzania tego sprawozdania. Polegało to na wykazaniu całości przychodów w pozycji „Pozostałe przychody operacyjne”, z tego w pozycji „Dotacje” sumy 7.381.601,64 zł i w pozycji „Inne przychody operacyjne” kwoty w wysokości 1.473.141.18 zł i w związku z tym pominięciu danych w części A. „Przychody netto z podstawowej działalności operacyjnej”, a w szczególności w pozycji A.VI „Przychody z tytułu dochodów budżetowych”. Dodatkowo, z jednostkowego rachunku zysków i strat nie wynikał fakt osiągnięcia przez gminę przychodów ze sprzedaży środków trwałych w łącznej kwocie 41.185,28 zł, podlegających wykazaniu w pozycji D.I. „Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych”.

      Wnioskowano o wykazywanie w informacji uzupełniającej do bilansu danych o umorzeniu środków trwałych, pozostałych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z danymi wynikającymi z ksiąg rachunkowych, a także prawidłowe wykazywanie w rachunku zysków i strat danych dotyczących przychodów.

 

W Zespole Szkół Agroprzedsiębiorczości w Zambrowie, dokonywany zapis Wn 101 – Ma 130, obrazujący operację pobrania czekiem środków z banku do kasy, nie skutkował jednoczesnym zakwalifikowaniem wypłaty do wydatków budżetowych według podziałek klasyfikacji budżetowej; ewidencja analityczna wydatków, których wypłata realizowana była za pośrednictwem kasy – według paragrafów – prowadzona była bowiem do konta 101, a nie do konta 130 (jednocześnie nie prowadzono konta 141). Efektem tego, w sprawozdaniu Rb-28S za 2014 r. uwzględniono na podstawie ewidencji prowadzonej do konta 101 poniesione z kasy wydatki budżetowe na kwotę 4.175,42 zł, co naruszało zasadę wykazywania w sprawozdawczości zrealizowanych wydatków na podstawie danych księgowości analitycznej do rachunku bieżącego. Ponadto w 7 przypadkach dowody kasowe stanowiące podstawę wypłaty gotówki na łączną kwotę 634,52 zł nie zawierały pokwitowania odbioru gotówki z kasy przez osoby, które ją otrzymały. W wyniku kontroli dokumentalnego rozliczenia kasy stwierdzono ponadto, iż pobierane do kasy dochody z najmu (łącznie w trakcie 2014 r. kwota 2.000 zł) nie zostały odprowadzone na rachunek bankowy Zespołu Szkół, lecz wykorzystano je na wydatki opłacone z kasy, czym naruszono art. 11 ustawy o finansach publicznych.

Zalecono ujmowanie środków pobranych do kasy na realizację wydatków budżetowych w ewidencji analitycznej prowadzonej do konta 130; ujmowanie środków pieniężnych w drodze za pośrednictwem konta 141, przestrzeganie obowiązku kwitowania odbioru gotówki wypłacanej z kasy, odprowadzanie na rachunek bieżący Zespołu Szkół przyjmowanych do kasy dochodów z tytułu najmu pomieszczenia oraz bezwzględne zaprzestanie wydatkowania z kasy środków pochodzących z wpłat dochodów.

 

W gminie Jeleniewo dowód kasowy w postaci listy wypłat świadczeń rodzinnych za październik 2014 r., będącej podstawą wypłaty gotówki z kasy na łączną kwotę 20.047 zł w dniach od 24 do 31 października 2014 r., w raporcie kasowym został ujęty pod datą 24 października 2014 r. Pozostawało to w sprzeczności z postanowieniami instrukcji kasowej stanowiącymi o obowiązku wypełniania raportu kasowego jest przez kasjera w porządku chronologicznym oraz art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy o rachunkowości, według którego ujęcie wpłat i wypłat gotówką, czekami i wekslami obcymi następuje w tym samym dniu, w którym zostały dokonane.

Wnioskowano o zapewnienie bieżącego ewidencjonowania przez kasjera obrotu gotówką w raportach kasowych.

 

Analiza gospodarki kasowej gminy Przerośl wykazała, że na niektórych listach płac nie wskazywano dat odbioru gotówki z kasy. Poza tym, wykazane w dwóch raportach kasowych za grudzień 2014 r. stany gotówki na początek i koniec okresu objętego poszczególnymi raportami oraz rozchody gotówki były niezgodne ze stanem rzeczywistym. Wynikało to z ujmowania w raportach kasowych rozchodu całości kwot zakwalifikowanych do wypłaty w kasie – bez względu na to, czy dana wypłata zastała faktycznie dokonana w dniu objętym raportem. W raporcie kasowym nr 69 z dnia 23 grudnia 2014 r. wykazano końcowy stan gotówki w kasie w wysokości 4.600 zł, podczas gdy faktycznie wynosił on 5.288,50 zł, ponieważ ujęty w raporcie rozchód gotówki na łączną kwotę 688,50 zł wystąpił po dniu zamknięcia raportu (tj. w dniu 29 grudnia tego roku). Podobnie w raporcie kasowym nr 70 z dnia 23 grudnia 2014 r. wykazano końcowy stan gotówki w kasie w wysokości 0 zł, podczas gdy z okazanej listy wypłat wynikało, że jedna osoba pokwitowała odbiór gotówki w kwocie 60 zł po dniu zamknięcia raportu, konkretnie w dniu 3 stycznia 2015 r., tj. następnym roku budżetowym.

W zaleceniach pokontrolnych wnioskowano o wskazywanie dat operacji gotówkowych realizowanych za pośrednictwem kasy oraz ujmowanie operacji w raporcie kasowym w dacie ich rzeczywistej realizacji.

 

Czynności kontrolne przeprowadzone w gminie Zawady wykazały rażące naruszenie obowiązków inwentaryzacyjnych nałożonych przepisami art. 26 i 27 ustawy o rachunkowości. Ustalony podczas inwentaryzacji stan środków trwałych i pozostałych środków trwałych odpowiadał wartości 18.131.395,29 zł. Stan ewidencyjny na kontach syntetycznych 011 i 013 na dzień inwentaryzacji wynosił 9.007.262,19 zł, a w ewidencji analitycznej 17.893.778,33 zł. Protokół spisu z natury nie wskazywał, aby w wyniku inwentaryzacji zostały stwierdzone jakiekolwiek różnice lub podjęto jakieś działania w celu rozliczenia wyników. Podczas kontroli podjęto działania w celu ustalenia przyczyn rozbieżności między inwentaryzacją a stanem ewidencyjnym na dzień jej przeprowadzenia. Wnioskiem wynikającym z ustaleń kontroli jest nierzetelność danych zawartych w ewidencji syntetycznej, polegająca na ich niezgodności z ewidencją analityczną wbrew wymaganiom wynikającym z art. 16 ust. 1 ustawy o rachunkowości, której źródłem było m.in. dokonywanie zapisów przy zastosowaniu nieprawidłowej korespondencji kont. Ustalenia kontroli wykazały ponadto, iż na dzień 31 grudnia 2013 r. stan inwentaryzowanych składników wynikający z ewidencji syntetycznej stanowił kwotę 21.397.441,45 zł, podczas gdy z „protokołu weryfikacji” kont 011 i 013 sporządzonego na dzień 31 grudnia 2013 r. wynikała kwota 17.893.778,33 zł (zgodna z wykazem środków trwałych i pozostałych środków trwałych z ewidencji analitycznej). Jak ustalono, stan wynikający z ewidencji analitycznej na dzień 31 grudnia 2013 r. różnił się od wyników spisu z natury o kwotę 237.616,96 zł stanowiącą wartość składników majątkowych pominiętych w ewidencji analitycznej. Z zaprezentowanych danych wynika, iż stan środków trwałych i pozostałych środków trwałych z ewidencji syntetycznej był wyższy o 3.503.663,12 zł od kwoty wskazanej w protokole z weryfikacji.

Badanie realizacji obowiązków inwentaryzacyjnych wykazało ponadto szereg innych nieprawidłowości, w tym m.in.:

a) inwentaryzację gruntów, środków trwałych do których dostęp jest utrudniony oraz wartości niematerialnych i prawnych udokumentowano w sposób wskazujący na przeprowadzenie jej w drodze spisu z natury, podczas gdy właściwym sposobem jest porównanie danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacja wartości tych składników,.

b) niezweryfikowano stanu wszystkich aktywów i pasywów podlegających inwentaryzacji drogą weryfikacji. Nie zweryfikowano kont występujących w księdze głównej budżetu, za wyjątkiem konta 134 „Kredyty bankowe”. W zakresie kont księgi głównej Urzędu nie przeprowadzono inwentaryzacji drogą weryfikacji należności i zobowiązań wynikających z kont 221, 225, 229, 231, 240 i 290 oraz sald kont 080, 800 i 860,

c) nie został sporządzony protokół rozliczeń wyników inwentaryzacji według wzoru stanowiącego załącznik nr 7 do instrukcji inwentaryzacyjnej, a także sprawozdanie opisowe z przebiegu spisu z natury na druku stanowiącym załącznik nr 6 do instrukcji oraz sprawozdanie z zakończonej inwentaryzacji na druku stanowiącym załącznik nr 8 do instrukcji,

d) okazana kontrolującym instrukcja inwentaryzacyjna była niekompletna (brakowało strony 16, której do końca kontroli nie okazana),

e) zarządzeniem z dnia 21 października 2013 r. w sprawie powołania Zespołów Spisowych do przeprowadzenia spisu z natury składników majątkowych, Wójt powołał także zespoły powołane do przeprowadzenia inwentaryzacji w Ośrodku Edukacji Ekologicznej (jednostce budżetowej gminy) oraz w Bibliotece Publicznej (instytucji kultury). W świetle przepisów art. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowości Wójt nie posiadał uprawnień do podejmowania czynności z zakresu inwentaryzacji należących do obowiązków kierowników jednostek organizacyjnych gminy samodzielnie prowadzących księgi rachunkowe.

W wystąpieniu pokontrolnym wskazano szczegółowe rozwiązania zmierzające do wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie realizacji obowiązków inwentaryzacyjnych, a także ewidencjonowania operacji związanych z inwentaryzowanymi składnikami majątku gminy w księgach rachunkowych.

 

3. W zakresie ogólnych zagadnień planowania i wykonywania budżetu oraz opracowywania planów finansowych jednostek organizacyjnych:

- niesporządzanie (będące często wynikiem skoncentrowania obsługi finansowo-księgowej) lub nieprawidłowe sporządzanie planów finansowych jednostek organizacyjnych, a także nieaktualizowanie tych planów – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 14 jednostkach kontrolowanych;

- naruszenie zasady kasowego ustalania dochodów i wydatków budżetu – w 9  kontrolowanych jednostkach;

- niedozwolone finansowanie budżetu danego roku poprzez podejmowanie nielegalnych działań celem zachowania płynności finansowej budżetu (np. ratą części oświatowej subwencji na rok następny, środkami zfśs, depozytowymi) – w 5 jednostkach kontrolowanych;

- zaliczanie wydatków bieżących do wydatków majątkowych – w 5 jednostkach kontrolowanych;

- nieterminowe regulowanie zobowiązań – w 7 jednostkach kontrolowanych;

- nieprzekazywanie jednostkom organizacyjnym informacji niezbędnych do opracowania planów finansowych i ich projektów oraz informacji o zmianach planu dochodów i wydatków w toku wykonywania budżetu – w 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe planowanie dochodów i wydatków, w tym wynikające z nierzetelnego monitorowania stanu realizacji budżetu – w 3 gminach;

- zawyżenie wydatków poprzez nieuzasadniony przelew środków na rachunek sum depozytowych – w 1 powiecie;

- realizowanie dochodów i wydatków dotyczących żywienia w jednostkach oświatowych poza planowaniem finansowym i ewidencją – w 1 gminie;

- nieuzasadniony transfer środków między jednostkami budżetowymi zawyżający dochody i wydatki budżetu – w 1 gminie;

- pokrywanie wydatków jednostki budżetowej bezpośrednio z uzyskanych dochodów – w 1 jednostce kontrolowanej;

- dysponowanie przez organ wykonawczy lub kierownika jednostki obsługującej szkoły środkami finansowymi obsługiwanych szkół – w 1 jednostce kontrolowanej;

- nieobjęcie planem finansowym środków pochodzących z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych uzyskanych i niewydatkowanych w latach poprzednich – w 1 gminie;

- bezpodstawne ujmowanie w planie dochodów i wydatków podatku VAT – w 1 gminie;

- nieuprawniony przelew z budżetu (dokonanie wydatku) na rachunek ZFŚS w jednostce obsługi szkół środków niewykorzystanych w danym roku na fundusz zdrowotny nauczycieli – w 1 jednostce kontrolowanej.

 

W gminie Zawady w planie rozchodów na 2014 r. przewidziano m.in. spłatę kredytu w kwocie 1.020.239 zł, która miała nastąpić w 2015 r. (faktycznie kredyt spłacono w sierpniu 2015 r.). Część przychodu z tego kredytu wynoszącą 41.820,39 zł wykazano w sprawozdaniu Rb-NDS błędnie jako wolne środki. Z analizy wykonania budżetu za 2013 r. wynika natomiast, że sfinansowania wydatków zaplanowanych w budżecie na 2013 r. w kwocie 176.459,01 zł dokonano środkami raty części oświatowej subwencji ogólnej, stanowiącej dochód budżetu 2014 r., a także środkami dotacji podlegających zwrotowi. Natomiast w WPF na lata 2015-2033 spłaty rat kapitałowych kredytów i pożyczek na lata 2016-2017 przyjęto niezgodnie z harmonogramami spłaty – na 2016 r. prognozę w WPF zawyżono o 1.336,64 zł a na 2017 r. zaniżono o 4.558,50 zł.

Do Wójta wnioskowano o monitorowanie zasadności danych ujmowanych w budżecie po stronie planu względem dokumentów stanowiących podstawy planowania, zaniechanie wykazywania w sprawozdaniu Rb-NDS przychodów z tytułu wolnych środków w sytuacji nieposiadania ich na początek roku, za który sporządzane jest sprawozdanie, zaniechanie wykorzystywania w celu finansowania budżetu danego roku środków niestanowiących dochodów lub przychodów danego roku budżetowego oraz ujmowanie w WPF rozchodów z tytułu spłat rat kredytów i pożyczek w poszczególnych latach w wysokości zgodnej z harmonogramami ich spłaty wynikającymi z obowiązujących gminę umów.

 

Analiza danych WPF gminy Piątnica na lata 2015-2020 wykazała, że dochody ze sprzedaży majątku nie zostały realistycznie zaplanowane. Ze sprzedaży nieruchomości na 2015 r. prognozowano dochody w wysokości 220.000 zł, które miały być pozyskane ze sprzedaży 12 działek wycenionych na 146.029 zł. Ustalono, że działki te stawiane są do sprzedaży po raz kolejny (10 z nich od 2012 r.) i nie znajdują nabywców. Ponadto nienależyte monitorowanie stanu realizacji budżetu i niezaciągnięcie przewidzianego w budżecie kredytu doprowadziło do powstania zobowiązań wymagalnych na koniec roku w kwocie 559.413,41 zł.

           Wnioskowano o bieżące monitorowanie stanu realizacji budżetu m.in. pod kątem zapewnienia środków na sfinansowanie zaciągniętych zobowiązań oraz rzetelne planowanie danych mających znaczenie przy obliczeniu wskaźnika dopuszczalnej spłaty zadłużenia.

 

W Powiecie Zambrowskim sfinansowania wydatków zaplanowanych w budżecie na 2013 r. w kwocie 352.030,57 zł dokonano środkami raty części oświatowej subwencji ogólnej, podlegającymi zaliczeniu do dochodów budżetu 2014 r. W zakresie ustalenia wyniku budżetu za 2014 r. stwierdzono zaś, że bezpodstawnie pomniejszono dochody o kwotę 64.860,47 zł z tytułu zwróconych środków na wydatki przez PUP oraz bezpodstawnie zawyżono wydatki poprzez przekazanie z rachunku budżetu na rachunek depozytowy (konto 139) kwoty 75.000 zł stanowiącej wynagrodzenie wykonawcy zamówienia w części, w jakiej nie podlegało ono wypłacie w związku z niewykonaniem zamówienia w całości.

Zwrócono się o zaniechanie angażowania w finansowanie budżetu gminy środków niestanowiących dochodów lub przychodów budżetu danego roku, ustalanie kwoty dochodów budżetu danego roku zgodnie z zasadą kasowej realizacji budżetu oraz zaniechanie przelewania na rachunek sum depozytowych, w celu zarachowania do wydatków budżetowych, kwot niepodlegającego wypłaceniu wynagrodzenia wykonawców.

 

Stwierdzono przypadki bezpodstawnego finansowania robót remontowych wydatkami majątkowymi, m.in.: w gminie Wiżajny sfinansowano tak remonty chodników za 2.092.576,40 zł, w mieście Suwałki remonty w jednostkach oświatowych za 204.155,99 zł, w gminie Tykocin dotację na prace konserwatorskie przy zabytku w wysokości 200.000 zł, w gminie Kołaki Kościelne usługę odmulenia stawu za 31.520,04 zł, w gminie Mały Płock remont świetlicy wiejskiej w wysokości 214.365,20 zł i przepustu na drodze gminnej o wartości 22.857,95 zł Wypaczono w ten sposób kształtowanie się wskaźników z art. 242 i 243 u.f.p., a w przypadku wydatków poniesionych na funkcjonowanie szkół zaniżono podstawę naliczania dotacji dla szkół prowadzonych przez podmioty inne niż gmina ustalaną od poziomu wydatków bieżących na ucznia.

           Wnioskowano o zapewnienie prawidłowego klasyfikowania wydatków, mając w szczególności na uwadze aby zadania stanowiące remont w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i nie zwiększające wartości środka trwałego w rozumieniu ustawy o rachunkowości nie były planowane i finansowane jako wydatki inwestycyjne.

 

W Powiecie Bielskim z naruszeniem zasady kasowego ustalania dochodów i wydatków budżetu ujęto należną lecz niewpłaconą do końca 2014 r. dotację w kwocie 2.926 zł z tytułu pomocy udzielonej powiatowi przez gminę Bielsk Podlaski, zawyżając o tę kwotę dochody budżetu i jego wynik za 2014 r. Podobnie w powiecie Białostockim – należności w kwocie 4.445,72 zł wynikające z rozliczenia środków na podstawie art. 402 ustawy Prawo ochrony środowiska za grudzień 2014 r., które wpłynęły z Województwa Podlaskiego na rachunek budżetu powiatu w dniu 14 stycznia 2015 r., ujęto bezpodstawnie na dochody 2014 r.

Rekomendowano zaliczanie do dochodów budżetu otrzymywanych płatności w momencie kasowej ich realizacji, z wyjątkiem operacji szczególnych określonych przepisami prawa.

 

Na skutek bezpodstawnego obciążania przez Urząd Miejski w Brańsku Zespołu Szkół fakturami za dowożenie uczniów do szkół, w budżecie miasta wydatki związane z dowożeniem dzieci do szkół zostały zawyżone o wartość zafakturowanych przez Urząd przewozów (wg sprawozdania Zespołu Szkół wydatki wyniosły 34.779,06 zł), a dochody budżetowe stąd wynikające sztucznie zawyżyły dochody budżetu miasta (wykazane dochody stanowiły sumę 26.469,06 zł),.

Zwrócono się o zaprzestanie obciążania Zespołu Szkół za dowożenie uczniów wykonywane przez Urząd Miasta.

 

W trakcie kontroli gospodarki finansowej gminy Poświętne uwagę zwrócono na niskie wykonanie dochodów budżetu za 2014 r. w stosunku do planu. Niewykonane dochody majątkowe wynosiły 142.714 zł i dotyczyły wpływów ze sprzedaży nieruchomości; wydatki majątkowe wykonano zaś w kwocie o 1.311.366,66 zł niższej niż planowana. Powodem tego stanu rzeczy było m.in. bezpodstawne zaplanowanie w budżecie na 2014 r. dochodów w kwocie 142.714 zł (z uwagi na nierozpoczęcie w 2014 r. procedur zmierzających do sprzedaży nieruchomości) i wydatków w wysokości 1.301.992 zł (z powodu braku działań pozwalających zakładać wykonanie zaplanowanych wydatków majątkowych). Efektem tego, planowany w budżecie deficyt w wysokości 774.807 zł nie został osiągnięty – realizacja budżetu zamknęła się nadwyżką w kwocie 496.479,20 zł.

Wskazano na obowiązek dołożenia większej staranności przy planowaniu dochodów i wydatków budżetowych oraz bieżącego monitorowania realności planu przyjętego w uchwale budżetowej, szczególnie w zakresie mającym wpływ na kształtowanie się wskaźnika spłaty zadłużenia.

          

W trakcie 2014 r. w Zespole Obsługi Szkół w Piątnicy dokonywano przejściowych zapożyczeń ze środków ZFŚS na finansowanie wydatków budżetu. Ustalono, że zapożyczenia łącznie wyniosły 104.623,27 zł i –jak wyjaśniła Dyrektor – wiązały się z brakiem zasilenia rachunku bieżącego z budżetu gminy. Stwierdzono ponadto, że na rachunku ZFŚS w Zespole Szkół znajdowała się kwota 7.893,38 zł związana z wydzieleniem środków przeznaczonych na fundusz zdrowotny nauczycieli. Jej ujęcie na rachunku ZFŚS świadczyło o dokonaniu przez Wójta wydatku z budżetu, mimo że środki nie zostały wykorzystane w 2014 r. na przepisane w art. 72 ust. 1 Karty Nauczyciela i uchwałą Rady Gminy Piątnica cele.

Dyrektorowi Zespołu Szkół zalecono zaprzestanie wykorzystywania środków ZFŚS na realizację wydatków budżetowych oraz dokonanie zwrotu na rachunek budżetu środków funduszu zdrowotnego nauczycieli przetrzymywanych przez Zespół na rachunku ZFŚS. Odrębnym pismem zwrócono się do Wójta Piątnicy o zaprzestanie praktyki przelewania na rachunek ZFŚS Zespołu Obsługi Szkół niewykorzystanych w danym roku środków przewidzianych w budżecie na fundusz zdrowotny nauczycieli.

 

W gminie Mały Płock wydatki z tytułu pochodnych od wynagrodzeń bezzasadnie planowano w taki sposób, aby niewydatkowany w danym roku limit wydatków pokrywał zobowiązania niewymagalne podlegające opłaceniu w styczniu następnego roku; zawyżone w związku z tym w budżecie 2014 r. limity wydatków stanowiły łącznie 527.309,20 zł. Sytuacja ta może wywoływać negatywne skutki dla gospodarki finansowej gminy, w szczególności poprzez konieczność zaplanowania pokrycia dla wynikającego stąd deficytu czy zawyżenie uzależnionej od planu wydatków kwoty dotacji dla szkół prowadzonych przez podmioty inne niż gmina. Stwierdzono ponadto, że wydatki zaplanowane w budżecie gminy na budowę bieżni były nierealne; w wersjach uchwały budżetowej obowiązujących do 30 grudnia 2014 r. określano je w wysokości: 876.943 zł, pomimo, iż kosztorys inwestorski opiewał na kwotę 163.978,35 zł, zaś zdanie zostało wykonane i odebrane za kwotę 239.235 zł. W zmianie uchwały budżetowej z dnia 30 grudnia 2014 r. wskazano na to zadanie w załączniku inwestycyjnym kwotę 532.384 zł, zaś z załącznika nr 2 do uchwały, określającego plan wydatków budżetu na 2014 r., wynikała kwota 239.235 zł jako planowany wydatek na budowę bieżni.

           Wnioskowano o realne planowanie budżetu.

 

W projekcie uchwały budżetowej gminy Jeleniewo na 2014 r. uwzględniono środki stanowiące fundusz sołecki w wysokości 261.488 zł, tj. kwocie postawionej do dyspozycji sołectw zgodnie z ustawą o funduszu sołeckim. Zaprezentowana w projekcie uchwały budżetowej kwota na realizację przedsięwzięć zgłoszonych przez sołectwa we wnioskach była o 25.484,98 zł wyższa od kwoty wynikającej z wniosków złożonych przez poszczególne sołectwa do dnia 30 września 2013 r., wynoszącej 236.003,02 zł.

Zwrócono się o uwzględnianie w projekcie uchwały budżetowej środków przeznaczonych na wydatki w ramach funduszu sołeckiego w wysokości odpowiadającej sumie kwot wynikających z przyjętych do realizacji wniosków sołectw.

 

Zamian w planie finansowym Białostockiego Parku Naukowo-Technologicznego dokonywano w trakcie 2014 r. w datach podjęcia zarządzeń Prezydenta Białegostoku bądź uchwał Rady Miejskiej na podstawie informacji telefonicznych od departamentu nadzorującego, którymi potwierdzano zmiany wnioskowane przez BPN-T. Jak ustalono, jednostka otrzymywała również z Urzędu Miejskiego wydruki planu finansowego w szczegółowości klasyfikacji budżetowej sporządzane dla BPN-T, które wpływały w datach późniejszych (w odstępach od kilku do kilkunastu dni) niż podjęte zarządzenia czy uchwały i wprowadzone na ich podstawie zmiany na koncie 980. Nie posiadały one jednak cech zawiadomień o których mowa w § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, stanowiących podstawę zmian w planie.

Zalecono wprowadzanie zmian w planie finansowym jednostki wyłącznie na podstawie skierowanych do BPN-T pisemnych zawiadomień z Urzędu Miejskiego w Białymstoku o zmianach w budżecie dotyczących planu finansowego BPN-T.

 

Kontrola problemowa w Gminnym Biurze Obsługi Szkół w Sidrze wykazała, że od września 2014 r. gromadzenie i wydatkowanie przez Zespól Szkół w Sidrze środków publicznych związanych z prowadzeniem żywienia dla uczniów nieobjętych programem „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” odbywało się nieprawidłowo z pominięciem planowania finansowego oraz poza księgami rachunkowymi Zespołu Szkół w Sidrze. Jednocześnie, zawarte przez dyrektora Zespołu Szkół umowy z firmą gastronomiczną na przygotowanie ciepłych posiłków wraz z dostawą przewidywały ceny nie specyfikujące kosztów artykułów żywnościowych, kosztów przygotowania i kosztów dowozu. Z treści umów jednoznacznie wynikało zaś, że opłaty pobierane za żywienie dzieci obejmują m.in. koszty przygotowania i dowozu tych posiłków, co stanowi naruszenie art. 67a ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Analogiczną nieprawidłowość w zakresie określenia warunków zamówienia publicznego na żywienie (catering) w szkole stwierdzono w gminach Dobrzyniewo i Suchowola.

Do Wójta Gminy Sidra zwrócono się o objęcie planem finansowym wyodrębnionego rachunku dochodów i wydatków nimi finansowanych opłat za posiłki pobierane od uczniów i wydatków ponoszonych na zakup usług gastronomicznych. Rekomendowano ponadto określanie warunków zamówienia publicznego na przygotowanie i dowóz posiłków w sposób umożliwiający ustalenie kosztu „wsadu do kotła” i innych kosztów dostawcy składających się na oferowaną cenę posiłku, a przez to prawidłowe ustalenie odpłatności pobieranej od uczniów.

 

4. W zakresie pozyskiwania dochodów i przychodów:

- brak uzgodnienia przez dyrektora szkoły z organem prowadzącym warunków korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokości opłat za posiłki – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 5 kontrolowanych jednostkach;

- nieprawidłowe ustalanie odpłatności za żywienie w stołówce szkolnej – w 4 kontrolowanych jednostkach;

- zaniechanie umorzenia należności w przypadku braku możliwości jej wyegzekwowania i wystąpieniu przesłanek umorzenia – w 2 kontrolowanych jednostkach;

- nienależne otrzymanie część oświatowej subwencji ogólnej spowodowane podaniem błędnych danych do SIO – w 1 gminie;

- niezachowywanie zasady powszechności opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym, podatkiem od środków transportowych i podatkiem leśnym – odpowiednio w 6, 3, 1 i 2 gminach;

- nieweryfikowanie lub nierzetelne weryfikowanie deklaracji podatkowych składanych przez podatników w zakresie poszczególnych podatków lokalnych: podatku od nieruchomości (w 17 gminach), podatku rolnego (w 13 gminach), podatku leśnego (w 9 gminach), podatku od środków transportowych (w 9 gminach);

- ustalanie lub określanie wysokości zobowiązania podatkowego w poszczególnych podatkach lokalnych niezgodnie z obowiązującymi przepisami lub uchwałami rady gminy: w podatku od nieruchomości (w 10 gminach), podatku rolnym (w 14 gminach), podatku od środków transportowych (w 1 gminie)  i podatku leśnym (w 7 gminach);

- nieprowadzenie postępowania podatkowego w przypadku niezłożenia deklaracji: w podatku od nieruchomości (w 1 gminie) i w podatku od środków transportowych (w 1 gminie);

- nieprawidłowe udzielanie ulg i zwolnień w podatku rolnym (w 5 gminach), w podatku od nieruchomości ( w 1 gminie);

- nieprzestrzeganie przepisów Ordynacji podatkowej przy udzielaniu ulg w zapłacie poszczególnych podatków lokalnych (w szczególności obowiązku podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego): podatku od nieruchomości (w 9 gminach), podatku rolnego (w 2 gminach), podatku leśnego (w 2 gminach), podatku od środków transportowych (w 2 gminach);

- nierozliczanie lub nieprawidłowe rozliczanie inkasentów z pobranych dochodów – w 3 gminach;

- niewłaściwe podejmowanie lub zaniechanie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zalegających z zapłatą podatków i opłat lokalnych – w 20 gminach;

- niepobieranie lub pobieranie w nieprawidłowej wysokości odsetek od nieterminowych wpłat należności budżetowych, w tym nieprzerachowywanie dokonanych wpłat zaległości podatkowych na należność główną i odsetki za zwłokę – w 18 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości przy pobieraniu opłaty za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych – w 2 gminach;

- nieustalanie albo ustalanie lub pobieranie dochodów z majątku w sposób niezgodny z przepisami prawa bądź zawartymi umowami – w 30 jednostkach kontrolowanych;

- niepodejmowanie czynności zmierzających do wyegzekwowania dochodów niepodatkowych – w 7 jednostkach;

- nieprawidłowe umarzanie, odraczanie i rozkładanie na raty niepodatkowych należności budżetowych – w 6 gminach;

- dopuszczenie do przedawnienia podatkowych i niepodatkowych należności budżetowych – odpowiednio w 1 i 7 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe wykazywanie w sprawozdaniach Rb-PDP skutków obniżenia górnych stawek podatkowych oraz udzielonych ulg, odroczeń, umorzeń i zwolnień, w tym mogące skutkować nieprawidłowym ustaleniem kwoty podstawowej części wyrównawczej subwencji ogólnej gmin – w 11 gminach;

- nieprawidłowości przy pobieraniu innych dochodów, w tym opłat lokalnych, opłaty skarbowej oraz innych opłat (np. renty planistycznej, opłaty adiacenckiej) lub ich niepobieranie – odpowiednio w 9, 3 i 9 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości dotyczące dochodów gromadzonych przez jednostki oświatowe na wydzielonym rachunku dochodów – w 4 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe ustalanie cen za usługi użyteczności publicznej (dostawa wody, ciepła, odbiór odpadów komunalnych) – w 19 jednostkach;

- nieegzekwowanie kar umownych za niedotrzymanie terminów realizacji robót, dostaw lub usług – w 2 jednostkach.

 

W wyniku kontroli opodatkowania osób prawnych podatkiem od nieruchomości w mieście Suwałki stwierdzono przypadki zaniżenia podatku. W następstwie kontroli 3 podatników złożyło korekty deklaracji, w których wykazano – eliminując nieprawidłowości – podatek w łącznej wysokości 59.244 zł. W zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stwierdzono występowanie różnorodnych nieprawidłowości, które polegały m.in. na zadeklarowaniu przez 6 przedsiębiorców opłaty w zaniżonej kwocie – ze złożonych deklaracji wynikało, że odpady zbierane będą w sposób selektywny, a następnie wykazywano pojemniki wyłącznie na odpady zbierane nieselektywnie (zmieszane). W związku z powyższym w przyjętej do kontroli próbie zaniżono wysokość opłaty za okres od 30 lipca 2013 r. do 31 marca 2014 r. o 53.318 zł.

Wnioskowano o wyeliminowanie nieprawidłowości w zakresie powszechności i prawidłowości osiągania dochodów z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – odpowiedź.

 

W gminie Gródek stwierdzono szereg nieprawidłowości w zakresie dochodów z podatku od nieruchomości od osób prawnych. M.in. podatnik będący przedsiębiorcą w 2014 r. deklarował grunty o pow. 50.109 m² oraz budynki o pow. 3.982,50 m² jako pozostałe, a w 2015 r. już jako związane z działalnością gospodarczą – za 2014 r. wysokość podatku została zaniżona o 81.450,27 zł. Inny przedsiębiorca zaniżając powierzchnię gruntów podlegających opodatkowaniu zaniżył kwotę deklarowanego podatku o 2.251 zł. Z kolei Urząd Gminy zaniżył kwotę deklarowanego podatku od nieruchomości będących własnością gminy o 253.420,07 zł. Stwierdzono też coroczne umarzanie podatku w latach 2013-2015 jednemu podatnikowi na łączną kwotę 71.477,18 zł.

 

W gminie Krasnopol 3 podatników zakupiło po 1 samochodzie ciężarowym i nie złożyło deklaracji, ani nie opłaciło podatku, przy braku reakcji organu podatkowego. Inny podatnik posiadał samochód zakupiony w 2008 r.; deklarował i opłacał podatek tylko do 2011 r., podczas gdy dopiero w 2014 r. pojazd został wycofany z ruchu. Podatnicy winni byli zadeklarować podatek w łącznej wysokości 6.409 zł. W trakcie kontroli dwóch podatników złożyło zaległe deklaracje i opłaciło podatek w łącznej wysokości 3.969 zł. Ponadto w gminie Krasnopol na koniec 2014 r. zaległości z podatków i opłat nieobjęte tytułami egzekucyjnymi wynosiły 207.603,74 zł, w tym w łącznym zobowiązaniu pieniężnym 124.341,49 zł.

 

W gminie Piątnica przeprowadzona analiza czynności upominawczych i egzekucyjnych prowadzonych przez kontrolowaną jednostkę wykazała, że nie podejmowano właściwych działań egzekucyjnych, wynikających z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dotyczyło to zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 25.458,32 zł. Brak właściwych działań windykacyjnych w gminie Tykocin dotyczył zaś kwoty 4.348,14 zł.

 

Kontrola dochodów z tytułu podatków lokalnych w gminie Jeleniewo wykazała, w wyniku badania powszechności i prawidłowości opodatkowania przedsiębiorców za nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, 4 przypadki braku opodatkowania. Zaniżenie dochodów z tego tytułu wynosiło 5.967 zł. W trakcie kontroli przedsiębiorcy złożyli brakujące informacje, zostali opodatkowani i wpłacili zaległy podatek. Inny podatnik będący przedsiębiorcą zadeklarował grunty o powierzchni 1.818,66 m² w kategorii pozostałe. Zaniżenie dochodów z tego tytułu wynosiło 873 zł. W trakcie kontroli podatnik złożył korektę deklaracji i dokonał wpłaty powstałej zaległości

 

       Szereg nieprawidłowości wykazała kontrola dochodów z podatków i opłat w gminie Zawady, co polegało m.in. na:

a) braku reakcji służb organu podatkowego na nieobjęcie opodatkowaniem wszystkich przedmiotów opodatkowania, zaniżanie lub zawyżanie podstaw opodatkowania, składanie deklaracji podatkowych przez podmioty niebędące podatnikami podatku od nieruchomości,

b) niezłożeniu deklaracji podatkowych za 2014 r. m.in. przez gminne jednostki organizacyjne (Zespół Szkół, GOPS, Ośrodek Edukacji Ekologicznej), ochotnicze straże pożarne posiadające mienie gminne oraz Marszałka Województwa Podlaskiego,

c) zaniżeniu należności z tytułu podatku rolnego na kwotę 622 zł oraz wystąpieniu w zakresie tego podatku przypadków wymagających wyjaśnienia oraz ustalenia ich skutków finansowych,

d) zawyżeniu podatku leśnego o kwotę 94 zł oraz zaniżeniu o kwotę 209 zł,

e) licznych nieprawidłowościach w zakresie podatku od środków transportowych (m.in. podatnik błędnie ustalił wartość należnego podatku za pojazd, deklarując go w wysokości 1.080 zł zamiast 1.572 zł; podatnicy nie wskazywali w załączniku do deklaracji  - przy braku reakcji organu podatkowego - rodzaju zawieszenia oraz dmc zespołu pojazdów, co uniemożliwia zweryfikowanie stawki podatku.

 

W mieście Grajewo stwierdzono m.in. zaniżenie podatku od nieruchomości o kwotę 997,60 zł. Z kolei w zakresie poboru opłaty targowej w drodze inkasa ustalono, iż na podstawie posiadanej dokumentacji organ podatkowy nie ma realnej możliwości sprawdzenia prawidłowości pracy inkasenta, m.in. dlatego, iż na grzbietach wykorzystanych bloczków biletów służących do jej poboru nie są nanoszone daty wydania biletu sprzedającemu (zobowiązanemu do jej uiszczenia), nie ma zatem możliwości stwierdzenia kiedy opłata została pobrana oraz czy była w całości odprowadzana w danym miesiącu. Podczas tej kontroli zbadano również decyzje przyznające ulgi w spłacie podatków. Jednemu z podatników szeregiem decyzji w okresie od stycznia 2013 r. do kwietnia 2015 r. udzielono ulg podatkowych w postaci odroczenia terminu płatności lub odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości na łączną kwotę 888.032 zł. W przypadku tego podatnika odraczano również terminy płatności przyszłych rat podatków, a następnie – gdy nie zostały one dotrzymane – odraczano następną decyzją ich płatność jako zaległości podatkowych. Udzielanie w ten sposób ulg w zapłacie podatku z powołaniem na art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, pozostawało w sprzeczności z ustawą.

 

Podczas kontroli w gminie Zabłudów jeden z podatników w złożonej deklaracji zaniżył powierzchnię gruntów o 79.219,34 m², nie wykazał części budynków, które zgodnie z ewidencją geodezyjną są jego własnością oraz zawyżył wartość budowli o kwotę 567.332,83 zł. W innym przypadku w deklaracji podatnik wykazał grunty leśne o pow. 5,2733 ha, które w całości korzystają ze zwolnienia na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym, tj. o 3,03 ha mniej niż wynika to z ewidencji gruntów i budynków (8,3033 ha). Opodatkowanie różnicy powierzchni lasów jako lasy pozostałe skutkowałoby naliczeniem podatku w wysokości 114 zł. Zalecono wyjaśnienie stwierdzonych różnic.

 

W gminie Czyżew stwierdzono w poddanej badaniu próbie deklaracji na podatek od środków transportowych, że jeden z podatników nieprawidłowo opodatkował 2 pojazdy, przy braku reakcji organu podatkowego. Łącznie skutki niewłaściwie naliczonego podatku polegały na jego zaniżeniu o 546 zł.

 

Kontrola dochodów z podatku od nieruchomości w gminie Dubicze Cerkiewne wykazała brak reakcji organu podatkowego na szereg nieprawidłowości, które polegały m.in. na:

a) wykazaniu do opodatkowania powierzchni gruntów niezgodnej z zapisami ewidencji gruntów. W jednym z kontrolowanych przypadków zaniżenie podstawy opodatkowania spowodowało zmniejszenie zadeklarowanego podatku o kwotę 4.261 zł;

b) braku rzetelności w prezentowaniu danych dotyczących podstaw opodatkowania w złożonych deklaracjach. W przypadku jednego podatnika oznaczało to zawyżenie wartość budowli oraz zaniżenie powierzchni opodatkowanych gruntów, co spowodowało zawyżenie podatku o 38.185 zł, a w przypadku innego zaniżenie należności o kwotę 3.914 zł.

 

W Urzędzie Miejskim w Tykocinie w zakresie dochodów podatkowych stwierdzono brak działań organu podatkowego na błędne naliczenie podatku od środków transportowych, co spowodowało jego zawyżenie o 400 zł. Z kolei kontrola dochodów z tytułu opłaty targowej pozwoliła ustalić, że będące w użyciu w kontrolowanej jednostce pokwitowania wpłaty opłaty uniemożliwiają sprawowanie kontroli ze strony organu podatkowego w zakresie prawidłowości zastosowanej stawki. Na bloczkach służących do poboru nie wskazywano szczegółowo przedmiotu opłaty – np. sprzedaż z samochodu, z ręki, z kosza, ze stołu itp. – a jedynie kwotę zainkasowaną w danym dniu. Ponadto organ podatkowy w 2014 r., nie przeprowadzał kontroli prawidłowości pracy inkasenta, Podobne ustalenia dotyczące poboru opłaty targowej stwierdzono w gminie Ciechanowiec.

 

W gminie Jasionówka stwierdzono:

a) zawyżenie podatku od nieruchomości w deklaracji złożonej przez Urząd Gminy Jasionówka o kwotę 96.830 zł w zakresie wykazanego podatku od dróg publicznych. Stwierdzono również, że Urząd zadeklarował wartość budowli związanych z działalnością gospodarczą w kwocie 5.729.375,12 zł oraz podatek z tego tytułu w kwocie 114.587,50 zł. Na podstawie udostępnionej przez kontrolowaną jednostkę ewidencji środków trwałych ustalono, iż faktyczna wartość tych budowli powinna wynieść 6.520.335,05 zł, co generuje podatek od nieruchomości za te przedmioty opodatkowania w kwocie 130.407,10 zł. Ogółem kontrolowana jednostka w swojej deklaracji podatkowej zawyżyła wartość podatku od nieruchomości o kwotę 81.010,50 zł; błędnie sporządzona deklaracja miała wpływ na dane rocznego sprawozdania Rb-PDP za 2014 r., w którym w wierszu A5 „podatek od nieruchomości”, kolumnie 4 „skutki udzielonych ulg i zwolnień obliczone za okres sprawozdawczy (bez ulg i zwolnień ustawowych)”, zawyżono skutki finansowe o kwotę 81.010,50 zł,

b) jeden podatnik zawyżył podstawę opodatkowania względem danych z ewidencji gruntów i budynków, co skutkowało zawyżeniem deklarowanego podatku o kwotę 2.031,87 zł,

c) błędy w zakresie podatku wymierzanego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego – polegały one m.in. na jego zawyżeniu o łączną kwotę 6.904,96 zł.

d) dokonanie umorzenia IV raty zobowiązania pieniężnego w oparciu o nieustalony stan faktyczny, dotyczący zalania łąki, na który powoływał się podatnik; we wniosku, na podstawie którego dokonano umorzenia, podobnie jak w latach poprzednich (2011-2013), podatnik powołuje się na protokół sporządzony przez pracowników kontrolowanej jednostki w 2010 r. W sumie w latach 2010-2014 przyznano podatnikowi ulgi na łączną kwotę 1.512 zł.

 

W Urzędzie Miejskim w Sejnach na dzień 31 grudnia 2014 r. zaległość nieobjęta tytułami egzekucyjnymi w poszczególnych podatkach i opłatach lokalnych wynosiła: od nieruchomości od osób prawnych 34.223 zł, od środków transportowych od osób prawnych 3.510 zł, od środków transportowych od osób fizycznych 2.705,81 zł, w łącznym zobowiązaniu pieniężnym 3.393,40 zł i w opłacie za gospodarowanie odpadami 2.204,22 zł.

 

Badania deklaracji podatkowej złożonej przez Urząd Gminy Dobrzyniewo wykazało, że w 2014 r. nie zadeklarowano 1.963.967 m² gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

 

Kontrola dochodów z najmu lokali mieszkalnych w gminie Zawady wykazała brak formalnego ustalenia przez Wójta stawki czynszu za najem lokali mieszkalnych. Stwierdzono ponadto zawyżenie opłat za ogrzewanie o 1.439,42 zł w przypadku najemców lokali w budynku Urzędu i o 1.168,92 zł w przypadku najemców lokali w budynku Ośrodka Zdrowia. Kwoty nadpłat między ustalonymi podczas kontroli faktycznymi kosztami dostarczenia ciepła do lokali w 2014 r. a opłatami pobranymi przez gminę rozliczono z najemcami. Dodatkowo, na poczet czynszu za najem mieszkania zaliczono wydatki w kwocie 1.453,49 zł poniesione przez najemcę (inspektora w Urzędzie Gminy zajmującego się m.in. prowadzeniem ewidencji analitycznej należności od najemców lokali mieszkalnych) na materiały zakupione w celu określonym jako „odgrzybianie i ocieplenie” lokalu. Faktycznie wykonane prace dotyczyły zaś malowania i naprawy ścian, tj. kosztów obciążających najemcę w świetle ustawy o ochronie praw lokatorów… W odpowiedzi na zalecenia pokontrolne poinformowano o obciążeniu najemcy kwotą 473,95 zł wydatkowaną na zakup farb do remontu ścian.

 

Badanie dochodów z najmu lokali w gminie Piątnica wykazało stosowanie niewłaściwych (zaniżonych) stawek czynszu. Jednemu z najemców zaniżono czynsz łącznie o 2.757,90 zł, a drugiemu o 2.889,03 zł. W odpowiedzi Wójt zobowiązał się do podjęcia działań w celu obciążenia najemców lokali mieszkalnych kwotami bezpodstawnie zaniżonego czynszu.

 

W gminach Goniądz i Piątnica zaistniały przesłanki ustawowe do żądania zwrotu kwoty bonifikaty udzielonej przy zbyciu nieruchomości (w Goniądzu dotyczyło to kwoty 20.506,75 zł, zaś w Piątnicy kwoty do zwrotu nie wyliczono ze względu na jej niewielką wartość, nabycie dotyczyło udziału w działce). W wyniku ustaleń kontroli Burmistrz Goniądza wystąpił z żądaniem zwrotu do pierwotnego nabywcy, jednakże uchwałą z dnia 29 lipca 2015 r. Rada Miejska w Goniądzu wyraziła zgodę na odstąpienie od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty. Wójt Piątnicy poinformował zaś, iż wystąpił Rady Gminy o wyrażenie zgody na odstąpienie od obowiązku żądania zwrotu bonifikaty.

 

Miasto Grajewo, pomimo posiadania podstaw do naliczania i pobierania opłat adiacenckich z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału – wynikających z 2 operatów szacunkowych – nie podjęło żadnych czynności skutkujących wydaniem stosownych decyzji. Z jednego operatu wynikała możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości 2.100 zł, zaś z drugiego 1.675 zł. Nieustalenie opłaty w wysokości 2.100 zł należy uznać za utracone dochody gminy, ponieważ decyzja w sprawie podziału została wydana 26 czerwca 2012 r. i upłynął już okres 3 lat. Nie upłynął natomiast termin wydania decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej w kwocie 1.675 zł. W gminie Goniądz, pomimo iż wystąpiły przypadki podziałów nieruchomości wskazujących na możliwość uzyskania dochodów z tytułu opłaty adiacenckiej, nie zlecano wykonania operatów szacunkowych argumentując to wysokimi kosztami związanymi z ich sporządzeniem. W wyniku czynności kontrolnych Burmistrz wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego o sporządzenie opinii w sprawie wzrostu wartości nieruchomości po podziale. Dodatkowo stwierdzono, iż w mieście Brańsk oraz gminach Korycin i Piątnica nie obowiązują stawki opłaty adiacenckiej, zarówno uchwalane na podstawie art. 98a ust. 1 jak i art. 146 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami

W wystąpieniach pokontrolnych skierowanych do kierowników jednostek wskazano m.in. na: niezwłoczne przygotowanie decyzji ustalającej opłatę w wysokości 1.675 zł (Burmistrz Grajewa), bieżące podejmowanie działań mających na celu ustalenie ewentualnych podstaw naliczenia opłaty adiacenckiej oraz przedstawienie organom stanowiącym projektów uchwał w sprawie ustalenia stawek opłaty adiacenckiej.

 

W efekcie niestosowania przez gminy Kleszczele, Zambrów, Dobrzyniewo i Krasnopol postanowień umów dotyczących waloryzacji czynszów za najem lokali kontrolowane jednostki zaniechały ustalenia należności na: kwotę 1.893,90 zł (Kleszczele – zaniechanie waloryzacji w latach 2011-2014), 1.846,69 zł (gmina Zambrów - zaniechanie waloryzacji w latach 2011-2014), 6.481,44 zł (gmina Krasnopol - zaniechanie waloryzacji w latach 1997-2015) i 5.634,28 zł (gmina Dobrzyniewo - zaniechanie waloryzacji w latach 2004-2012).

Wnioskowano o zapewnienie corocznej waloryzacji czynszów najmu lokali użytkowych, stosownie do postanowień zawartych umów.

 

W gminie Kołaki Kościelne ustalono należności za ogrzewanie lokali mieszkalnych za lata 2012-2014 o 4.914,48 zł mniejsze od kosztów poniesionych przez gminę oraz nie ustalono należności od najemców za wywóz nieczystości płynnych za lata 2012-2014 w kwocie 10.947,46 zł. W odpowiedzi na zalecenia Wójt zadeklarował podjęcie działań w celu rozliczenia z najemcami wymienionych kwot. W zakresie kosztów wywozu nieczystości i ogrzewania z lokali użytkowych nie określono zaś żadnych zasad rozliczeń czy dodatkowych opłat; gmina nie miała też wiedzy o zużyciu mediów w tych lokalach. Nie przestrzegano ponadto obowiązku wynajęcia lokali użytkowych na okres dłuższy niż 3 lata w drodze przetargu oraz publikowania wykazu nieruchomości. Dopuszczono też do przedawnienia należności z wodę w kwocie 9.632,28 zł. Gmina nie posiadała uchwały określającej zasady umarzania, odraczania płatności i rozkładania na raty należności cywilnoprawnych, brak takiej uchwały stwierdzono także podczas kontroli gmin Ciechanowiec i Zambrów.

           W zaleceniach pokontrolnych wskazano na obowiązek przedłożenia organom stanowiącym projektów uchwał regulujących kwestie umarzania, odraczania i rozkładania na raty spłat należności cywilnoprawnych, stosownie do art. 59 ust. 2 o finansach publicznych.

 

Na podstawie sporządzonego w trakcie kontroli rozliczenia faktycznych kosztów ogrzewania lokali wynajmowanych przez gminę Przerośl z wniesionymi przez najemców wpłatami ustalono, że dwóch najemców obciążono kosztami zaniżonymi łącznie o 6.712,85 zł. Wójt w odpowiedzi poinformował, iż zostaną sporządzone aneksy do umów celem rozliczenia kosztów ogrzewania za 2014 r.

 

Gmina Tykocin począwszy od 2002 r. użycza niepublicznemu ZOZ lokal użytkowy o powierzchni 95,05 m² w budynku Ośrodka Zdrowia. Ustanowione użytkowanie ma charakter nieodpłatny; na podstawie postanowień umowy najemca zobowiązany został jedynie do ponoszenia kosztów eksploatacyjnych. Gmina zrezygnowała zatem – w sensie ekonomicznym – z dochodów z tytułu czynszu za wynajmowany lokal, co sprzeciwia się przepisom art. 12 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisom art. 42 ust. 5 ustawy o finansach publicznych. W tym samym budynku inne pomieszczenie o powierzchni 39,51 m² jest udostępniane począwszy od 2011 r. innemu niepublicznemu ZOZ na podstawie umowy najmu; odpłatność z tytułu czynszu ustalono na poziomie 368,61 zł brutto miesięcznie, co stanowi 9,33 zł za m² powierzchni lokalu.

           Wnioskowano o rozważenie ustalenia odpłatności za udostępnianie lokalu.

 

Wydatki ponoszone przez gminę Zambrów na wynajęcie od Skarbu Państwa lokalu mieszkalnego w Czerwonym Borze z przeznaczeniem na lokal socjalny oraz dochody z tytułu czynszu za wynajmowanie przez gminę lokalu socjalnego osobie fizycznej nie były objęte planem dochodów i wydatków budżetu gminy. Wynikało to stąd, że kwoty wydatków wynikające z faktur wystawianych przez dysponującą lokalem stanowiącym własność Skarbu Państwa Pomorską Instytucję Gospodarki Budżetowej „POMERANIA” w Czerwonym Borze (w 2014 r. wynoszące 7.237,36 zł) zarachowywano jako należność, zaś następnie w całości obciążano nimi najemcę lokalu socjalnego. Operacje ewidencjonowano na utworzonym w tym celu subkoncie 130-7. Kontrola wykazała ponadto zastosowanie w umowie najmu lokalu socjalnego niewłaściwej stawki czynszu w świetle art. 23 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów…. Suma zawyżonego w 2014 r. czynszu wyniosła 911,76 zł. W odpowiedzi na zalecenia pokontrolne poinformowano o błędnym potraktowaniu lokalu jako lokal socjalny zamiast mieszkalny i dokonaniu stosownej zmiany umowy.

 

Pomimo, iż najemca lokalu w Białostockim Parku Naukowo-Technologicznym, wbrew postanowieniom umowy najmu, złożył oświadczenie o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 § 1 k.p.c. po terminie wymaganym postanowieniami umowy, nie skutkowało to odstąpieniem od umowy przez wynajmującego i naliczeniem kary umownej, które to sankcje przewidziano w umowie. Według dyrektora BPN-T wysokość kary umownej wyniosłaby 140.650,32 zł; określono ją w złożonym wyjaśnieniu jako „drastyczną”.

           Rekomendowano ustalanie wysokości kary umownej za nieprzedłożenie przez najemcę w terminie oświadczenia o poddaniu się egzekucji na poziomie współmiernym do istotności dla realizacji umowy.

 

Badając prawidłowość pobierania przez Przedszkole Nr 1 w Siemiatyczach dochodów z wpłat za korzystanie przez dzieci z wyżywienia stwierdzono, że w 2014 r. wyniosły one 136.035,46 zł, zaś wydatki na zakup artykułów żywnościowych ukształtowały się na poziomie 105.707,13 zł; łącznie z zobowiązaniami na koniec 2014 r. wartość zakupów artykułów żywnościowych wynosiła 107.102,47 zł. Obwiązująca dzienna stawka żywieniowa wynosiła 4,87 zł. Wpływy za żywienie niewykorzystane na wydatki związane z zakupem artykułów żywnościowych wyniosły 28.932,99 zł. Ustalono, że wbrew art. 67a ust. 4 ustawy o systemie oświaty powstała różnica z wpłat została przeznaczona na zakup środków czystości i wyposażenia sal.

           Dyrektorowi zalecono przeznaczanie całości opłat pobranych za żywienie dzieci wyłącznie na zakup artykułów żywnościowych, stosownie do art. 67a ust. 4 ustawy o systemie oświaty.

 

           W gminie Zawady począwszy od 2011 r. do dnia kontroli stosowano taryfy za zaopatrzenie w wodę  uchwalone w styczniu 2011 r. Z kolei w  gminie Dubicze Cerkiewne okresie 2013-2015 stosowano taryfy za odprowadzanie ścieków w ustalone przez Radę Gminy w grudniu 2012 r. Jak ustalono, wójtowie zaniechali corocznego sporządzania i przedkładania organowi stanowiącemu stosownych wniosków o zatwierdzenie taryf, skalkulowanych na podstawie ewidencji kosztów, lub wniosków o przedłużenie obowiązujących taryf o 1 rok – jeżeli w roku poprzedzającym obowiązywały taryfy zatwierdzone przez Radę na podstawie prawidłowej kalkulacji. Dodatkowo, w gminie Zawady nie dokonywano w ewidencji syntetycznej, na koncie 221, przypisu należności wynikających z wystawianych faktur. Stwierdzono, że na dzień 31 grudnia 2014 r. należności z tytułu sprzedaży wody stanowiły kwotę 8.188,64 zł, które to saldo nie zostało wykazane na koncie 221, a w konsekwencji i w sprawozdaniu Rb-27S.

Rekomendowano sporządzanie i przedkładanie organom stanowiącym stosownych wniosków w zakresie zatwierdzenia taryf oraz ujmowanie na stronie Wn konta syntetycznego 221 przypisu należności za sprzedaną wodę a na stronie Ma dokonywanych wpłat.

 

Na skutek przekazania przez organ prowadzący szkołę niepubliczną błędnej informacji do SIO, dotyczącej niepełnosprawnego wychowanka oddziału przedszkolnego, która spowodowała, iż został on zakwalifikowany do uczniów szkoły podstawowej, gmina Gródek otrzymywała subwencję na tego ucznia w kwocie wyższej od należnej. Zawyżenie miesięczne co najmniej o 691,19 zł, a za 8 miesięcy co najmniej o 5.529.52 zł. Zastrzec należy, że Izba dokonując analizy zawyżenia nie posiadała danych, czy subwencja na tego ucznia była zwiększana także o inne wagi, tj. P10 i P31.

           Wnioskowano o obliczenie oraz dokonanie zwrotu do budżetu państwa kwoty nienależnie otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej na 2014 r.

 

5. W zakresie zaciągania zobowiązań i realizacji wydatków:

- przekroczenie upoważnienia do dokonywania wydatków budżetowych i do zaciągania zobowiązań – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 5 i 3 jednostkach;

- niezgodne z obowiązującymi przepisami ustalanie (w tym w regulacjach wewnętrznych) i wypłacanie wynagrodzeń dla pracowników, powodujące zarówno ich zawyżenie, jak i zaniżenie – w 29 jednostkach kontrolowanych;

- wypłacanie diet radnym niezgodnie z obwiązującymi przepisami, w tym wypłacanie ich mimo niezłożenia wymaganych oświadczeń – w 2 jednostkach;

- nieprawidłowe zlecanie i rozliczanie kosztów podróży służbowych – w 28 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe naliczanie odpisów na fundusz świadczeń socjalnych lub nieterminowe odprowadzanie środków finansowych na rachunek bankowy funduszu – w 9 jednostkach kontrolowanych;

- wykorzystanie środków ZFŚS niezgodnie z przepisami ustawy lub regulaminem – w 2 jednostkach objętych kontrolą;

- brak kontrasygnowania przez skarbników umów powodujących powstanie zobowiązań pieniężnych, świadczące jednocześnie o braku należytej kontroli wewnętrznej – w 4 kontrolowanych jednostkach;

- nieprawidłowości w zakresie ustalania i wypłaty jednorazowych dodatków uzupełniających dla nauczycieli oraz nieprawidłowe sporządzenie sprawozdania z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli, w tym mające wpływ na ustalenie wysokości kwoty podlegającej wypłacie w postaci jednorazowych dodatków uzupełniających nauczycieli – w 18 kontrolowanych jednostkach;

- realizowanie wydatków budżetowych z naruszeniem podstawowej zasady gospodarki finansowej jednostek sektora finansów publicznych, iż wydatki publiczne powinny być ponoszone w sposób celowy i oszczędny, z uzyskaniem najlepszych efektów z danych nakładów – w 7 jednostkach kontrolowanych;

- niezgodne z prawem prowadzenie wspólnej działalności socjalnej – w 1 gminie;

- nieprawidłowe (zawyżone) przydzielenie godzin ponadwymiarowych nauczycielowi zajmującemu stanowisko kierownicze – w 5 kontrolowanych jednostkach;

- nieprawidłowości związane z funduszem sołeckim - w 4 gminach;

- wypłacanie diet sołtysom niezgodnie z obowiązującymi przepisami – w 1 gminie;

- nieopracowanie gminnego programu rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii – w 1 gminie.

 

W Zespole Szkół w Czarnej Białostockiej stwierdzono w zakresie analizy średnich wynagrodzeń nauczycieli za 2014 r. bezpodstawne pominięcie przy ustalaniu wydatków poniesionych na wynagrodzenia nauczycieli kwoty 15.882 zł dotyczącej wypłaconej odprawy. W związku z tym Izba wystąpiła do Zarządu Powiatu Białostockiego o ustalenie, czy również w innych szkołach prowadzonych przez powiat miały miejsce przypadki pomijania wydatków na odprawy. Zarząd poinformował Izbę o pominięciu w wydatkach kwoty odprawy wynoszącej 18.654 zł w Centrum Edukacji w Supraślu. Ustalenia kontroli RIO wykazały, że dodatki uzupełniające dla nauczycieli za 2014 r. zostały zawyżone łącznie o 34.536 zł. Korekta sprawozdania za 2014 r. została sporządzona. Szkoły powiatowe poinformowały o zwrocie przez nauczycieli nadpłaconych dodatków w pełnej kwocie, tj. 34.536 zł.

 

Przeprowadzona w Zespole Szkół w Kołakach Kościelnych kontrola dokumentacji dotyczącej analizy osiągania średnich wynagrodzeń nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego wykazała nieprawidłowe ustalenie wydatków faktycznie poniesionych na wynagrodzenia nauczycieli, w wyniku czego kwota podlegająca podziałowi w formie dodatków uzupełniających dla nauczycieli kontraktowych została zawyżona o 485,24 zł, natomiast dla nauczycieli dyplomowanych została zaniżona o 1.587,18 zł. Na skutek tego samego błędu w Szkole Podstawowej w Ciechanowcu dodatki uzupełniające dla nauczycieli stażystów, mianowanych i dyplomowanych zostały zaniżone o łączną kwotę 2.757,15 zł, zaś w Zespole Obsługi Placówek Oświatowych w Małym Płocku dodatki uzupełniające dla nauczycieli kontraktowych, mianowanych i dyplomowanych zostały zawyżone łącznie o 2.495,49 zł. W trakcie kontroli sporządzono stosowne korekty sprawozdań z osiągania przez gminy wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli za 2014 r. Dokonano także rozliczeń z nauczycielami kwot odpowiadających zaniżeniu jednorazowych dodatków uzupełniających za 2014 r., ustalonych podczas kontroli. W przypadku gmin Kołaki Kościelne i Mały Płock poinformowano ponadto o zaniechaniu wystąpienia do nauczycieli o zwrot zawyżonych kwot dodatków.

 

Ustalenia kontroli przeprowadzonej w Gminnym Biurze Obsługi Szkół w Sidrze w zakresie osiągania przez gminę Sidra wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli wykazały zaniżenie średniorocznej liczby etatów dla nauczycieli dyplomowanych, co z kolei spowodowało zaniżenie iloczynu średniorocznej liczby etatów i średnich wynagrodzeń nauczycieli dyplomowanych, o których mowa w art. 30 ust. 3 Karty Nauczyciela. W konsekwencji kwoty podlegające wypłacie tytułem jednorazowych dodatków uzupełniających 31 nauczycielom dyplomowanym były niższe od należnych łączą kwotę 2.400,18 zł. W trakcie kontroli został sporządzony wykaz kwot należnych poszczególnym nauczycielom dyplomowanym w związku z ich zaniżeniem.

 

W Przedszkolu Nr 1 w Suwałkach dane na potrzeby sporządzenia przez Prezydenta Suwałk sprawozdania z osiągania średnich wynagrodzeń nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego ustalono przy wykorzystaniu programu komputerowego, który zaokrąglał wymiar etatu nauczyciela do dwóch miejsc po przecinku. Takie samo zaokrąglenie stosowano bezzasadnie wobec nauczyciela religii w kwestiach dotyczących ustalenia wynagrodzenia zasadniczego oraz innych świadczeń zaliczanych do wynagrodzenia, co spowodowało różnicę między przyznaną nauczycielowi wielkością etatu, wskazaną też w arkuszach organizacyjnych, a kwotą wynagrodzenia, którą powinien w związku z tym otrzymywać. W związku z ustaleniami kontroli wypłacono temu nauczycielowi zaniżone wynagrodzenie w łącznej wysokości 557,09 zł.

 

Trzem pracownikom Zespołu Obsługi Szkół w Piątnicy przyznano wynagrodzenia sprzecznie z regulaminem wynagradzania – zawyżenie za 2014 i 2015 r. o 7.181,03 zł. Ponadto: pracownik zatrudniony był na podstawie 2 umów na tym samym stanowisku na 1,25 etatu; dyrektorzy szkół realizowali niezgodny z ustawą wymiar godzin ponadwymiarowych oraz pełnili funkcję opiekuna stażu (m.in. wypłacono 246 zł dodatku za okres, kiedy dyrektor nie pełnił funkcji opiekuna); dyrektor jednej szkoły pobierał wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, mimo że powinien je wykonać w ramach pensum – za 1 miesiąc bezpodstawnie wypłacono z tego tytułu 621,84 zł (zalecono ustalić zawyżenie pensji za okres nieobjęty przedawnieniem); w zakresie analizy średnich wynagrodzeń nauczycieli m.in. pominięto dodatkowe wynagrodzenia roczne nauczycieli już niepracujących oraz liczbę etatów i wynagrodzenia nauczycieli na urlopach zdrowotnych.

           Odrębnym pismem zwrócono się do Wójta Gminy Piątnica m.in. o zobowiązanie dyrektora ZOS w Piątnicy do obliczenia łącznej kwoty wynagrodzenia wypłaconego bezpodstawnie dyrektorowi SP w Jeziorku za realizację godzin ponadwymiarowych, które powinien wykonać w ramach pensum oraz wystąpienia do dyrektora ZSP w Piątnicy o zwrot kwoty 246 zł wypłaconej mu za okres, w którym nie miał formalnie powierzonego pełnienia funkcji opiekuna stażu.

 

Wójt gminy Jeleniewo, z naruszeniem § 7 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, przyznał jednemu z pracowników dodatek za wieloletnią pracę w sytuacji, gdy praca w Urzędzie stanowiła dodatkowe zatrudnienie tego pracownika. Pracowników ów w trakcie kontroli wpłacił na rachunek Urzędu kwotę w wysokości 1.490,72 zł stanowiącą równowartość dodatku za wieloletnią pracę wypłaconego mu w oparciu o umowy o pracę na czas zastępstwa.

 

W Miejskim Domu Kultury w Grajewie stwierdzono m.in. otrzymanie nagród uznaniowych, innych niż nagrody roczne, przez dyrektora i głównego księgowego, w kwotach odpowiednio 3.500 zł i 2.300 zł. Burmistrzowi Grajewa wskazano m.in. na przeanalizowanie dokumentacji w zakresie ewentualnego przyznawania przez byłego Burmistrza nagród uznaniowych innych niż nagrody roczne osobom kierującym utworzonymi przez miasto osobami prawnymi oraz wystąpienie o ich zwrot. W wyniku kontroli Burmistrz wystąpił o zwrot nagród uznaniowych, innych niż nagrody roczne, w łącznej kwocie 18.400 zł. Nieprawidłowości w zakresie przyznawania nagród w instytucji kultury - Sidrzańskim Domu Kultury – stwierdzono ponadto podczas kompleksowej kontroli gminy Sidra. Zwrócono uwagę na fakt otrzymania w 2014 r. przez p.o. kierownika i głównego księgowego nagród uznaniowych (z tzw. zakładowego funduszu nagród), innych niż nagrody roczne, w kwotach odpowiednio 1.276,56 zł i 252 zł. Wójt Gminy Sidra poinformował o zwrocie wymienionych nagród przez p.o. kierownika i głównego księgowego SOK.

 

Podczas kontroli w Biurze Obsługi Szkół w Zambrowie oraz Zespole Szkół Miejskich Nr 1 w Grajewie stwierdzono, że wbrew wymogom przepisów Karty Nauczyciela dyrektorzy i wicedyrektorzy otrzymywali dodatek funkcyjny z tytułu pełnienia funkcji opiekuna stażu. W wymienionych jednostkach dyrektorom wypłacono dodatki za pełnienie funkcji opiekuna stażu odpowiednio w wysokości: 960 zł i w wysokości 3.200 zł. Dodatkowo kontrola prowadzona w BOS w Zambrowie wykazała, że dyrektor szkoły sam sobie przyznał dodatek z tytułu pełnienia funkcji opiekuna stażu

Wskazano na zaniechanie przyznawania dyrektorom szkół funkcji opiekuna stażu.

 

W gminie Grodek w okresie zatrudnienia w Urzędzie Gminy pracownik nabył prawo do trzech nagród jubileuszowych: za 30, 35 i 40 lat pracy, które powinny zostać wypłacone 18 kwietnia 2002 r., 18 kwietnia 2007 r. oraz 18 kwietnia 2012 r. Natomiast pracownikowi wypłacono nagrody: za 30 lat pracy w dniu 12 kwietnia 2003 r. oraz za 35 lat pracy w dniu 15 maja 2014 r. Wartość otrzymanych przez pracownika nagród jubileuszowych była niższa od kwoty należnej o 6.912,99 zł. Ponadto kontrola wynagrodzeń w tej gminie wykazała, że mimo utworzenia zakładu budżetowego Wójt nie określił maksymalnego wynagrodzenia kierownika zakładu budżetowego wbrew art. 39 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych.

Zalecono wypłacenie pracownikowi należnej nagrody jubileuszowej.

 

Kontrola prawidłowości ustalania wysokości nagród jubileuszowych przez Urząd Miejski w Ciechanowcu wykazała, że nagroda wypłacona w 2014 r. jednemu z pracowników za 40 lat pracy została zaniżona o kwotę 2.640 zł w związku z niezaliczeniem do podstawy, od której naliczana jest nagroda, otrzymywanego przez pracownika dodatku funkcyjnego. Podczas kontroli wypłacono pracownikowi kwotę, o którą zaniżono nagrodę.

 

W Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Jasionówce dyrektor wraz z wicedyrektorem realizowali jako ponadwymiarowe godziny, które zgodnie z obowiązującym ich tygodniowym wymiarem liczby godzin powinni realizować w ramach pensum. Z tego tytułu dyrektor pobrał w okresie wrzesień-grudzień 2014 r. wynagrodzenie w kwocie 663,24 zł, zaś wicedyrektor kwotę 1.285,05 zł. Według udzielonej odpowiedzi, łączna suma zwrotu dokonanego przez dyrektora Zespołu za nienależnie opłacone godziny wyniosła 1.202,13 zł (z tego za okres styczeń-kwiecień 2015 r. 538,89 zł), zaś przez Wicedyrektora 2.321,38 zł (z tego za okres styczeń-kwiecień 2015 r. 1.036,33 zł),

 

Analiza prawidłowości naliczenia odpisu na ZFŚS Urzędu Gminy w Kołakach Kościelnych wykazała zaniżenie odpisu na 2014 r. o kwotę 3.608,49 zł, co było efektem zaniechania korekty odpisu na koniec 2014 r. w odniesieniu do faktycznej przeciętnej liczby zatrudnionych.

Zwrócono się o zwiększenie odpisu na ZFŚS ustalonego na 2015 r. o stwierdzoną w trakcie kontroli kwotę jego zaniżenia w 2014 r.

 

Burmistrz Miasta i Gminy Czyżew dysponował samochodem służbowym w oparciu o tzw. „miesięczny limit kilometrów” – 2.500 lub 3.000 km miesięcznie. W karcie drogowej dokonywano tylko jednego zapisu o miesięcznym przebiegu, zużyciu paliwa i jego stanie. Brak w karcie danych o miejscach i celach wyjazdów; brak też poleceń wyjazdu służbowego – charakter przejazdów nieweryfikowalny. Ponadto w gminie tej stwierdzono organizację wyjazdowej sesji Rady Miejskiej w Wilnie, na która to podróż żadna z osób nie posiadała polecenia wyjazdu służbowego (m.in. 11 radnych, 3 pracowników Urzędu, 3 dyrektorów szkół).

Wnioskowano o wdrożenie procedur zapewniających prowadzenie kart drogowych samochodów służbowych w sposób umożliwiający ustalenie sposobu wykorzystywania tych pojazdów oraz zapewnienie, aby podróże służbowe odbywane były na podstawie pisemnych poleceń wyjazdu służbowego.

 

Badając wydatki z tytułu podróży służbowych w gminie Jeleniewo stwierdzono, że Wójt wyrażał pracownikowi Urzędu zgodę na odbywanie podróży służbowych samochodem niebędącym własnością pracodawcy, pomimo nieposiadania przez tego pracownika prawa jazdy oraz niedysponowania przez niego tytułem prawnym do samochodu osobowego określonego we wniosku na odbycie podróży służbowej samochodem prywatnym. W obowiązujących regulacjach wewnętrznych przyjęto zasadę odbywania podróży służbowej przez pracowników samochodem będącym ich własnością.

Wnioskowano o zaniechanie zatwierdzania wniosków pracownika o odbycie podróży służbowej pojazdem niebędącym własnością pracodawcy, jeżeli pracownik nie posiada pojazdu oraz uprawnień do kierowania pojazdami.

 

W gminie Gródek wykonawcy usług nadzoru inwestorskiego, któremu przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 3.900 zł brutto miesięcznie, wypłacono wynagrodzenie w wysokości 1.635,42 zł za okres, w którym nie świadczył usługi nadzoru inwestorskiego. Z kolei wykonawca projektów decyzji o warunkach zabudowy oraz projektów decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wystawiał faktury, w których wyceniał usługi nie objęte przedmiotem umowy jako odrębnie finansowane. Dotyczyło to przygotowania kserokopii kolorowych załączników graficznych do decyzji, w związku z czym poniesiono wydatki w łącznej wysokości 1.160 zł.

Rekomendowano wystąpienie o zwrot nadpłaconej kwoty 1.635,42 zł oraz kwoty 1.160 zł, przypadku ustalenia braku uzasadnienia w umowie dla opłacania odrębnego wynagrodzenia z tego tytułu wystąpienie do wykonawcy.

 

W gminie Jasionówka zaciągnięto zobowiązania w kwocie wykraczającej łącznie o 20.503,40 zł poza zakres upoważnienia wyznaczonego na dzień 15 lipca 2014 r. uchwałą budżetową w rozdz. 60017 par. 6050, na co miało wpływ wadliwe wykonanie obowiązków w zakresie dokonywania wstępnej kontroli zgodności operacji gospodarczych z planem finansowym. Podobnie, w gminie Kołaki Kościelne, poza zakres upoważnienia wyznaczonego na dni 14 i 25 lipca 2014 r. uchwałą budżetową w rozdz. 60016 par. 6050, zaciągnięto zobowiązania na łączną sumę 45.470,41 zł. Z kolei w gminie Piątnica stwierdzono zaciągnięcie w 2014 r. zobowiązań dotyczących wydatków na pomoc finansową dla Powiatu Łomżyńskiego w kwocie wykraczającej o 159.413,41 zł poza zakres upoważnienia wyznaczonego na 2014 r. uchwałą budżetową w rozdz. 60014 par. 6300 oraz w kwocie wykraczającej o 22.500 zł poza zakres upoważnienia wyznaczonego na 2014 r. uchwałą budżetową w rozdz. 60014 par. 2320.

           Wójtom zalecono zaciąganie zobowiązań do wysokości kwot ustalonych w planie finansowym.

 

Kontrola zagadnienia planowania i sprawozdawczości wyodrębnionego rachunku dochodów i wydatków nimi finansowanych Gimnazjum Publicznego Nr 1 w Siemiatyczach, przeprowadzona przez Izbę w ramach kompleksowej kontroli gospodarki finansowej miasta Siemiatycze, wykazała dokonanie wydatków na łączną kwotę 68.189,82 zł z przekroczeniem limitu ustalonego planem finansowym rachunku dochodów i wydatków nimi finansowanych. Nieprawidłowość wiązała się z nieuprawnioną zmianą planu dokonaną przez Dyrektora Gimnazjum po zakończeniu roku budżetowego.

           Burmistrza Siemiatycz zobowiązano do zapewnienia przestrzegania zasad dokonywania zmian w planach finansowych wyodrębnionych rachunków dochodów i wydatków nimi finansowanych.

 

Analiza ponoszenia przez Zespół Szkół Agroprzedsiębiorczości w Zambrowie wydatków pod kątem zgodności z planem finansowym wykazała przypadki przekroczenia limitów ustalonych w planie jednostki na łączną kwotę 23.897,17 zł. Dodania wymaga, iż najwyższe sumy przekroczenia limitu wydatków – w łącznej kwocie 18.101,63 zł – dotyczyły opłacenia składek ZUS od wynagrodzeń pracowników za grudzień 2014 r., których termin płatności przypadał dopiero w styczniu 2015 r.

Dyrektorowi zalecono ponoszenie wydatków do wysokości kwot ustalonych w planie finansowym.

 

Kontrola gminy Kołaki Kościelne wykazała, iż na skutek bezpodstawnych przeniesień w ewidencji księgowej (w tym polegających na zmianie klasyfikacji wydatków na kwotę 2.524,64 zł) i sprawozdawczości wydatki z tytułu odsetek stanowiących koszty obsługi zadłużenia zaprezentowano nieprawidłowo w zaniżonej wysokości, wynoszącej 31.955,38 zł (przy planie 32.000 zł). Stwierdzono, iż wydatki te faktycznie stanowiły kwotę 34.480,02 zł, zaś zmiana klasyfikacji skutkowała ukryciem przekroczenia limitu wydatków na zapłatę odsetek od zobowiązań zaciągniętych na finansowanie budżetu.

Wnioskowano o zaniechanie dokonywania zapisów polegających na przenoszeniu wydatków między podziałkami klasyfikacyjnymi w ewidencji analitycznej, mających na celu ukrycie wydatków dokonanych z przekroczeniem limitu wynikającego z planu finansowego.

 

W procedurach wyłaniania przez gminę Turośl wykonawców zamówień, do których nie stosuje się przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, próg wartości szacunkowej zamówienia, od którego przewidziano konkurencyjność postępowania dla robót budowlanych, przyjęto na poziomie wynoszącym 20.000 euro; w przypadku pozostałych zamówień w ogóle odstąpiono od dokumentowania realizacji, wyrażonej w art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, zasady oszczędnego i efektywnego wydatkowania środków oraz konkurencyjności. W praktyce brak udokumentowania stosowania przy wyborze wykonawców przedmiotowej zasady stwierdzono przy zleceniach na łączną kwotę 163.565,42 zł. Dodania wymaga, iż według danych sprawozdania o udzielonych zamówieniach w 2014 r. łączna wartość zamówień o wartości poniżej 30.000 euro wyniosła 704.959,44 zł netto.

Wójtowi gminy Turośl zalecono rozważenie zmodyfikowania ustanowionych regulacji.

 

Podczas kontroli kompleksowej gminy Kleszczele stwierdzono w zakresie funduszu sołeckiego na 2014 r., że w przypadku jednego sołectwa – z uwagi na nieoszacowanie kosztów realizacji zadania – wniosek podlegał odrzuceniu. Wydatki poniesione na realizację wniosku w kwocie 3.651 zł nie mogły być zatem uznane za wydatki wykonane w ramach funduszu sołeckiego. Nienależnie otrzymany przez jednostkę zwrot wydatków według ustaleń kontroli wynosi 1.381,32 zł. W wyniku kontroli gmina  złożyła do Wojewody korektę wniosku o zwrot z budżetu państwa części wydatków gminy wykonanych w ramach funduszu sołeckiego za rok 2014, polegającą na zmniejszeniu kwoty zwrotu przypadającego gminie.

 

6. W zakresie zamówień publicznych:

- nieprzestrzeganie zasady powszechności stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 2 jednostkach kontrolowanych;

- nieokreślenie lub nieprawidłowe określenie wartości zamówienia – w 6 jednostkach kontrolowanych;

- nieprzestrzeganie zasady zakazującej dzielenia zamówienia na części lub zaniżenia jego wartości, w celu uniknięcia stosowania procedur ustawy Prawo zamówień publicznych – w 1 jednostce kontrolowanej;

- niezłożenie oświadczeń o braku lub istnieniu okoliczności powodujących wyłączenie osoby wykonującej czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia – w 1 gminie;

- naruszenie obowiązku zamieszczania ogłoszeń o zamówieniu i o zawarciu umowy – w 1 gminie;

- niewłaściwa specyfikacja istotnych warunków zamówienia (np. treść niekompletna lub niezgodna z przepisami ustawy) – w 3 kontrolowanych jednostkach;

- niewzywanie wykonawców do uzupełnienia dokumentów na zasadach wynikających z art. 26 ust. 3 ustawy – w 2 jednostkach;

- nieprawidłowości w zakresie stosowania przesłanek odrzucenia oferty (nieodrzucenie, bezpodstawne odrzucenie) – w 2 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości w zakresie informowania o wynikach postępowania (w tym zawiadamiania o wyborze oferty, ofertach odrzuconych, wykonawcach wykluczonych z postępowania) – w 2 jednostkach;

- niesporządzenie lub nieprawidłowe sporządzenie protokołu postępowania – w 3 gminach;

- nieuzasadnione unieważnienie lub nieunieważnienie postępowania w przypadkach przewidzianych ustawą – w 1 jednostce;

- nieprawidłowości przy ustalaniu i pobieraniu zabezpieczenia należytego wykonania umowy – w 4 jednostkach kontrolowanych;

- wypłacenie wynagrodzenia za roboty, dostawy lub usługi bez potwierdzenia ich wykonania, protokołu odbioru – w 6 jednostkach kontrolowanych;

- wypłacanie wykonawcom robót, dostaw lub usług zawyżonych wynagrodzeń – w 8 jednostkach;

- nieprawidłowości przy sporządzeniu sprawozdania o udzielonych zamówieniach publicznych – w 1 jednostce;

- nieprawidłowości w zakresie zwrotu zabezpieczenia należytego wykonania umowy – w 10 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości przy ustaleniu zasad funkcjonowania komisji przetargowej lub powierzaniu przez kierownika zamawiającego innym osobom czynności związanych z przygotowaniem i prowadzeniem postępowania – w 2 jednostkach kontrolowanych.

 

Kontrola w gminie Mały Płock wykazała, że nie zastosowano przepisów Prawa zamówień publicznych do wyłonienia wykonawcy dostaw energii elektrycznej. Dostawcą energii w okresie od 1 lipca 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. była firma, z którą były Wójt zawarł 1 lipca 2014 r. porozumienie dotyczące indywidualnych warunków umów określonych w załączniku nr 1. Wydatki za energię elektryczną w 2014 r. wyniosły 422.351,43 zł, w tym w rozdz. 90015 „Oświetlenie ulic, placów i dróg” 309.998,49 zł.

           Rekomendowano przeprowadzenie postępowania w celu wyłonienia dostawcy energii elektrycznej zgodnie z procedurami Prawa zamówień publicznych.

 

Kontrola zamówienia na „Modernizację i zakup aparatury kinowej do wyświetlania filmów w technologii cyfrowej” w Miejskim Domu Kultury w Grajewie wykazała, że wybrana oferta z ceną 315.962,40 zł nie spełniała wymogów określonych specyfikacją istotnych warunków zamówienia w zakresie parametrów projektora cyfrowego. Zaoferowany przez wykonawcę projektor cyfrowy charakteryzował się kontrastem >1850:1, co wynika z treści oferty, podczas gdy wymagany przez zamawiającego kontrast to >2000:1. Wykonawca zawarł w ofercie stwierdzenie o zgodności oferowanych urządzeń ze specyfikacją, mimo że załączone dane techniczne tego nie potwierdzały. Zaniechanie odrzucenia oferty niespełniającej warunków określonych w specyfikacji naruszało art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień publicznych.

Do Dyrektora wnioskowano o odrzucanie ofert sprzecznych ze specyfikacją.

 

Ustalenie przez gminę Suchowola wartości szacunkowej zamówienia na przebudowę ul. Ogrodowej w Suchowoli – odc. I w kwocie 121.050,84 zł netto, co stanowiło równowartość 28.651,76 euro – nosiło znamiona zaniżenia wartości zamówienia w celu uniknięcia stosowania procedur Prawa zamówień publicznych. Świadczył o tym m.in. fakt, iż złożona w wyznaczonym terminie oferta z najniższą ceną opiewała na kwotę 209.916,77 zł (170.664,04 zł netto, co stanowiło równowartość 40.394,92 euro). Burmistrz zlecił ponowną wycenę zadania w 2014 r. uznając, iż kosztorys inwestorski z sierpnia 2011 r. na przebudowę ul. Ogrodowej w Suchowoli - odcinek I i III opiewający na łączną kwotę 576.457,12 zł netto zawierał nieaktualne ceny jednostkowe. Jednocześnie, dokonując ustalenia wartości szacunkowej zadania pn. „Integracja 9 dróg gminnych…” oparł się o dane kosztorysów inwestorskich pochodzących z maja i sierpnia 2011 r. opiewających na łączną kwotę 3.268.913,02 zł wskazując, iż ceny przyjęte do kosztorysów inwestorskich mieszczą się w cenach obecnie obowiązujących na rynku lokalnym. Kontrola wykazała, iż najdroższa oferta złożona w toku postępowania na „Integrację 9 dróg gminnych…” wynosiła 2.437.837,93 zł, zaś najtańsza opiewała na sumę 2.137.092,50 zł, co oznacza, iż znacząco odbiegały (in minus) od przyjętej wartości szacunkowej. Zakładając, iż zamawiający w przypadku postępowania na przebudowę ul. Ogrodowej – odc. I, podobnie jak w drugim z przytoczonych postępowań, uznałby, iż wartość szacunkowa z 2011 r. jest aktualna, zamówienie należałoby zakwalifikować jako posiadające wartość przekraczającą 30.000 euro, co oznaczałoby obowiązek wyłonienia wykonawcy w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych.

           W zaleceniach pokontrolnych wskazano na obowiązek zachowania konsekwencji i należytej staranności przy ustalaniu wartości szacunkowej robót budowlanych w celu uniknięcia sytuacji noszących znamiona zaniżania tej wartości.

 

Burmistrz Kleszczel, występująca w imieniu zamawiającego w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na „Świadczenie usług polegających na dowożeniu i odwożeniu dzieci i młodzieży uczęszczających do Zespołu Szkół w Kleszczelach oraz Przedszkola w Kleszczelach w roku szkolnym 2014/2015, 2015/2016 i 2016/2017 w formie zakupu biletów miesięcznych” oraz „Przebudowę ul. Kościelnej w Kleszczelach”, nie złożyła pisemnych oświadczeń wymaganych przez art. 17 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w ust. 1 tego art. ustawy. Nie okazano tez protokołów postępowań o udzielenie tych zamówień.

Wnioskowano o wypełnianie obowiązków nałożonych przepisami art. 17 ust. 2 Prawa zamówień publicznych oraz dotyczących sporządzania protokołu postępowania.

 

Podczas kontroli w Urzędzie Miejskim w Goniądzu dokonano oględzin efektów wykonanych inwestycji drogowych stwierdzając m.in. rozbieżność między faktyczną ilością znaków drogowych (34) a ilością opłaconą (46), faktyczną ilością regulacji pionowej zaworów wodociągowych (41) a ilością opłaconą (65), brak wycenionego w kosztorysie powykonawczym humusowania skarp wraz z obsianiem trawą – łączna wartość niewykonanych robót to 13.156,15 zł, do końca kontroli wykonawca uzupełnił roboty o wartości 5.861,40 zł oraz uzupełnił nawierzchnię asfaltową drogi, która w badanym przez inspektora podczas oględzin punkcie miała grubość 1-2 cm zamiast 5 cm (niewycenione podczas kontroli). W wyniku kontroli Burmistrz zwolnił pracownika Urzędu ds. inwestycji, zawiadomił Policję oraz zlecił badanie dróg specjalistycznemu laboratorium.

 

Oględziny boiska wykonanego w gminie Miastkowo wykazały rozbieżności pomiędzy kosztorysem powykonawczym a stanem faktycznym, zgodnie z którym: wbudowano 69 słupków ogrodzeniowych (zamiast 78), ławy fundamentowe żelbetonowe pod słupkami mają kształt walca o średnicy Ø 30 cm i głębokości 100 cm (zamiast prostopadłościanu 40x40x100 cm), siatka ogrodzeniowa ma wymiar oczka 5x5 mm (zamiast 4x4mm), trawa na około 70% powierzchni boiska pochodziła z lat poprzednich, powierzchnia parkingu wynosiła 322,4m² (zamiast 332,5m²), średnia grubość warstwy żwirowej do gruntu pod parkingiem w 11 odkrywkach wynosiła 11,90cm (zamiast 30cm), maks. W odkrywce 15cm. W trakcie kontroli wykonawca zwrócił gminie 7.168,16 zł.

 

Kontrola realizacji inwestycji w gminie Turośl wykazała w wyniku oględzin dwóch dróg stan wskazujący na niewykonanie pozycji kosztorysowych „Humusowanie i obsianie skarp. Humusowanie skarp z obsianiem przy grubości warstwy humusu 10 cm” – powierzchnia skarp miała kolor nieodpowiadający kolorowi humusu oraz stwierdzono brak trawy. Wymienione pozycje robót wycenione były w kosztorysach powykonawczych odpowiednio na kwotę 38.681,80 zł i 8.227,40 zł netto. W wyniku ustaleń kontroli RIO Wójt wezwał wykonawcę do przeprowadzenia przeglądu pogwarancyjnego. W protokole przeglądu wykonawca zobowiązał się usunąć usterki, w terminie do 30 czerwca 2015 r., poprzez uzupełnienie poboczy oraz obsianie trawą. Ponadto oględziny stacji uzdatniania wody wykazały długość ogrodzenia 355 m zamiast 364 m.

 

Nierzetelne wykonawstwo i brak staranności przy odbiorze zadania pn. „Remont świetlicy wiejskiej w Starym Rakowie” (gmina Mały Płock) wykazały zarówno ustalenia inspektorów RIO w Białymstoku, jak również Urzędu Marszałkowskiego. Na skutek rozbieżności wybranych wykonanych elementów z dokumentacją Urząd Marszałkowski odmówił gminie wypłaty części dofinansowania w kwocie 3.137,31 zł. Efektem oględzin niektórych elementów inwestycji względem dokumentacji przeprowadzonych przez inspektorów RIO było zaś stwierdzenie niezgodności w zakresie wykonania ogrodzenia z siatki, obrzeży (różnica między ilością zafakturowaną a faktyczną odpowiada wartości 1.291,66 zł netto - zaniżenie wynagrodzenia w tej pozycji) oraz krawężników (różnica pomiędzy  wartością zafakturowaną a należną to kwota 1.862,65 zł netto - zawyżenie wynagrodzenia). Skompensowanie wartości faktycznie wykonanych obrzeży i krawężników (bez uwzględnienia ustaleń dotyczących ogrodzenia) dało nadpłatę wynagrodzenia wykonawcy w wysokości 702,32 zł brutto. W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne Wójt poinformował, iż wezwano do Urzędu Gminy wykonawcę celem wyegzekwowania kwoty 4.626,97 zł oraz ustalenia różnicy wartości faktycznie wbudowanych słupków ogrodzeniowych i słupków wycenionych w ofercie.

 

Były Zastępca Wójta Gminy Zambrów w protokole końcowym odbioru robót z dnia 26 września 2014 r., dotyczącym zadania pn. „Modernizacja rolniczej drogi dojazdowej do gruntów rolnych położonej w obrębie wsi Koziki Jałbrzyków Stok”, oświadczył o odstąpieniu od naliczania potrąceń z tytułu wad w wykonanych robotach oraz z tytułu terminu wykonania umowy, czym spowodował niedochodzenie po dniu 31 sierpnia 2014 r. należności gminy Zambrów z tytułu kar umownych przewidzianych umową z wykonawcą o łącznej wartości 5.961,02 zł. Obecny Wójt poinformował Izbę o obciążeniu wykonawcy drogi karami umownymi za niewykonanie przedmiotu zamówienia w terminie określonym umową.

 

W gminie Kołaki Kościelne bezpodstawne przetrzymywano środki w łącznej wysokości 8,179,50 zł wniesione przez wykonawcę zadania inwestycyjnego na poczet zabezpieczenia należytego wykonania umów. Na rachunku sum depozytowych przetrzymywano także kwotę 4.987,53 zł stanowiącą zabezpieczenie wniesione od innego wykonawcy, który, jak wykazała kontrola, nie wykonał zamówienia w terminie, co uprawniało do naliczenia kary umownej w wysokości 3.820,46 zł.

Wójt poinformował o dokonaniu zwrotu bezpodstawnie przetrzymywanej kwoty zabezpieczenia wynoszącej 8.179,50 zł, a także o naliczeniu kary umownej z tytułu nieterminowego wykonania zamówienia.

 

7. W zakresie rozliczenia otrzymanych i udzielonych dotacji:

- niezgodne z przepisami prawa, w tym z naruszeniem zasad i trybu, procedowanie przy udzielaniu dotacji podmiotom niezaliczonym do sektora finansów publicznych, w tym na prowadzenie szkół przez podmioty inne niż j.s.t. – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 18 kontrolowanych jednostkach;

- nieprawidłowości przy udzielaniu dotacji podmiotom zaliczanym do sektora finansów publicznych, w tym polegające na niepodejmowaniu przez organ stanowiący odrębnej uchwały określającej pomoc finansową lub rzeczową innej jednostce samorządu terytorialnego – w 10 jednostkach kontrolowanych;

- nierozliczanie lub nieprawidłowe rozliczanie dotacji udzielonych podmiotom niezaliczanym i zaliczanym do sektora finansów publicznych – odpowiednio w 4 i 2 kontrolowanych jednostkach;

- nierozliczanie lub nieprawidłowe rozliczanie otrzymanych dotacji – w 1 gminie;

- nierealizowanie obowiązku przedkładania organowi stanowiącemu oraz niepublikowanie w BIP sprawozdania z realizacji programu współpracy j.s.t. z organizacjami pozarządowymi – w 1 jednostce;

- nieprawidłowości w zakresie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej – w 3 gminach.

 

Kontrola udzielania przez miasto Sejny w latach 2010-2015 dotacji niepublicznym szkołom i przedszkolu prowadzonym przez Fundację im. Antanasa Baranauskasa „Dom Litewski” w Sejnach wykazała, że coroczna dotacja na prowadzenie szkół i przedszkola przez fundację nie była ustalana z zastosowaniem przepisów ustawy o systemie oświaty – udzielano jej w kwocie przyjmowanej w niewiadomy sposób w planie wydatków budżetu. W trakcie kontroli obliczono wysokość dotacji należnej za lata 2010-2015 stwierdzając, że została w tym okresie zaniżona o 945.973,77 zł. W dniu 28 grudnia 2015 r. Burmistrz odbył spotkanie z przedstawicielami fundacji, z którego wynika złożona przez Burmistrza deklaracja uregulowania wskazanej kwoty w rocznych ratach nie wyższych niż 200.000 zł.

 

Kontrola udzielania w 2014 r. przez miasto Suwałki dotacji szkołom prowadzonym przez podmioty inne niż miasto wykazała szereg nieprawidłowości, w wyniku których stwierdzono zaniżenie dotacji na prowadzenie części szkół na łączną kwotę 321.872,88 zł oraz jej zawyżenie na prowadzenie innych szkół na łączną kwotę 26.263,68 zł.

 

Badanie udzielania dotacji z budżetu gminy Kołaki Kościelne podmiotowi prowadzącemu szkołę podstawową oraz niepubliczny punkt przedszkolny wykazała jej zawyżenie za 2014 r. o 22.173,09 zł z powodu niestosowania zasad obliczania dotacji wynikających z ustawy o systemie oświaty. Stwierdzono ponadto, że treść stosowanej przez gminę uchwały z dnia 4 października 2004 r. nie była zgodna z obowiązującymi przepisami ustawy, a także nie przewidywała w ogóle dotowania niepublicznej innej formy wychowania przedszkolnego. Poinformowano o potrąceniu dotacji należnej stowarzyszeniu na 2016 r. o kwotę 22.173,09 zł, odpowiadającej jej zawyżeniu za 2014 r.

 

Podczas kontroli w gminie Gródek stwierdzono, że w 2014 r. stowarzyszenie prowadzące niepubliczną szkołę podstawową i niepubliczny punkt przedszkolny otrzymało dotację w łącznej wysokości 606.219 zł. Została ona błędnie ustalona m.in. dlatego, że stawka dotacji na każdego ucznia nie była ustalana indywidualnie z uwzględnieniem kategorii, do których dany uczeń został zakwalifikowany w SIO oraz metryczce subwencji, a do obliczenia stawki dotacji na ucznia oddziału przedszkolnego błędnie przyjęto kwoty wydatków bieżących wykonanych, a nie zaplanowanych w budżecie (po zmianach) oraz zawyżona kwotę subwencji na dziecko niepełnosprawne. Kwota dotacji wypłaconej w 2014 r. na prowadzenie oddziału przedszkolnego została zawyżona według ustaleń kontroli o 1.908,92 zł, zaś dla szkoły podstawowej zaniżona o 25.854,16 zł.

Zwrócono się o ponowne przeliczenie dotacji przyznanej w 2014 r. i poinformowanie RIO w Białymstoku o ostatecznie ustalonych skutkach finansowych i rozliczeniach dokonanych ze stowarzyszeniem.

 

Gmina Wizna przekazała w 2013 r. stowarzyszeniom prowadzącym szkołę i punkt przedszkolny dotacje w łącznej wysokości 424.618,40 zł. Kontrola wykazała błędy w naliczeniu dotacji, których korekta - dokonana przez kontrolowaną gminę na skutek wydanych zaleceń pokontrolnych - wykazała, że dotacja na prowadzenie szkoły podstawowej powinna być wyższa w stosunku do dotacji przekazanej o 44.952,20 zł, zaś wysokość dotacji na prowadzenie punktu przedszkolnego powinna być niższa w stosunku do przekazanej o ok. 5.053 zł. Poinformowano, iż w wyniku negocjacji przeprowadzonych ze stowarzyszeniami gmina zobowiązała się do przekazania kwoty w wysokości 15.408 zł.

 

Miasto Siemiatycze udzieliło klubowi sportowemu dotacji w wysokości 7.800 zł w trybie ustawy o działalności pożytku publicznego… Klub zobowiązał się w ofercie i umowie do przekazania na realizację zadania „środków finansowych własnych w wysokości 18.144 zł”. Kontrola wykazała, że wykazane w sprawozdaniu z realizacji zadania finansowanie ze środków własnych, w zakresie kwoty 12.760 zł, oznaczało wydatki poniesione przez MOSiR Siemiatycze (jednostkę budżetową miasta Siemiatycze), a tylko kwota 5.384 zł została pokryta ze środków własnych klubu. W praktyce więc z budżetu miasta sfinansowano koszty zadania na kwotę 20.560 zł (76,7% kosztów), podczas gdy z umowy wynikało, że udział dotacji (środków budżetu) w całkowitych kosztach zadania wynosi nie więcej niż 21,60%. W wystąpieniu pokontrolnym zwrócono się o rozważenie wystąpienia do klubu o zwrot kwoty 12.760 zł. W odpowiedzi Burmistrz poinformował o rezygnacji z żądania zwrotu.

 

Ocena ofert złożonych w organizowanym przez Powiat Białostocki konkursie na dotacje na zadania w sferze kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji dokonywana była według nieprzewidzianego w ogłoszeniu o konkursie kryterium punktowego i procentowego uprawniającego do otrzymania dotacji. Ofertę jednego stowarzyszenia odrzucono zaś wbrew warunkom konkursu określonym w ogłoszeniu, przyjmując w praktyce, że zawarty w ogłoszeniu wymóg zapewnienia wkładu własnego na poziomie co najmniej 40% całkowitego kosztu zadania oznacza obowiązek zapewnienia własnego wkładu finansowego w wysokości 40% (wkład własny oferenta wynosił 43,47% przy uwzględnieniu wkładu osobowego i był zgodny z ogłoszonymi warunkami konkursu).

W zaleceniach pokontrolnych wskazano na obowiązek dołożenia należytej staranności w zakresie formułowania podawanych do publicznej wiadomości warunków konkursu oraz dokładnego analizowania przesłanek skutkujących odrzuceniem ofert.

 

Gmina Dubicze Cerkiewne sfinansowała zadanie publiczne zrealizowane przez stowarzyszenie na kwotę 2.736 zł w trybie nieprzewidzianym w obowiązujących przepisach prawa. Na podstawie wniosku stowarzyszenia o przyznanie środków finansowych w wysokości 7.200 zł Urząd Gminy opłacił koszty działania klubu klasyfikując poniesione wydatki w rozdziale 85154 „Przeciwdziałanie alkoholizmowi”. W odpowiedzi na pytanie dotycząc przyczyn odstąpienia od stosowania przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie Sekretarz Gminy, jako podstawę przekazywania środków, wskazał ustną umowę darowizny w sprawie wsparcia finansowego klubu.

Zwrócono się o przestrzeganie procedury zlecania i finansowania zadań gminy, o realizację których wnioskują podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych.

 

Kontrola zagadnień dotyczących udzielania przez gminę Piątnica pomocy Powiatowi Łomżyńskiemu wykazała, iż nie respektowano dyspozycji art. 216 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którą pomoc rzeczowa lub finansowa dla innych jednostek samorządu terytorialnego powinna być określona odrębną uchwałą przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Tylko w jednym przypadku, na 5 zbadanych umów, Rada Gminy wyraziła wolę udzielenia pomocy w formie uchwały przed zawarciem umowy, aczkolwiek uchwała nie powoływała się na art. 216 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych, a na art. 10 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

Wójtowi rekomendowano podpisywanie umów w sprawie udzielenia pomocy innym jednostkom samorządu terytorialnego na podstawie uchwały Rady Gminy, o której mowa w art. 216 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych.

 

Gmina Przerośl zawarła z Zarządem Dróg Powiatowych w Suwałkach dwie umowy: w 2014 r. na użytkowanie nieruchomości będącej własnością powiatu suwalskiego w celu budowy przez gminę kanalizacji deszczowej i w 2012 r. na użyczenie nieruchomości powiatowej w celu budowy chodnika przez gminę. W grudniu 2014 r. gmina przekazała ZDP w Suwałkach wartość nakładów poniesionych na wymienione inwestycje w łącznej kwocie 761.038,63 zł. Zrealizowane przez gminę nakłady na drogach powiatowych zostały wyksięgowane z ewidencji Urzędu na koncie 011. Jak ustalono, przedmiotem wskazanych wyżej umów, z uwagi na brak zagwarantowania przez powiat środków finansowych w wysokości koniecznej do wykonania przedmiotowych inwestycji, w istocie było udzielenie Powiatowi Suwalskiemu pomocy rzeczowej w zakresie realizacji zadania zarządu drogami powiatowymi, o której mowa w art. 216 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych. Stosownych uchwał Rady Gminy Przerośl w sprawie udzielenia pomocy nie stwierdzono; nie okazano ponadto umów określających szczegółowe warunki udzielenia pomocy rzeczowej.

           Zwrócono się o udzielanie pomocy rzeczowej lub finansowej innym jednostkom samorządu terytorialnego w oparciu o odrębną uchwałę Rady Gminy w sprawie udzielenia pomocy oraz zawieranie stosownej umowy określającej szczegółowe warunki udzielenia pomocy.

 

Badając prawidłowość udzielania dotacji z budżetu gminy Zambrów stwierdzono, że w 2014 r. przekazując dotację w wysokości 80.000 zł dla parafii rzymskokatolickiej z przeznaczeniem na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków nie zawarto umowy o udzielenie dotacji wymaganej przepisami art. 250 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z przywołaną regulacją umowa powinna określać wysokość, cel lub opis zakresu rzeczowego zadania, termin wykorzystania, termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji.

           Rekomendowano udzielanie dotacji na dofinansowanie prac konserwatorskich restauratorskich i robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków na podstawie pisemnej umowy.

 

8. W zakresie długu publicznego, przychodów i rozchodów budżetu:

- nierzetelne (niemające oparcia w rzeczywistych stanach faktycznych oraz obowiązującej dokumentacji) prognozowanie danych w wieloletniej prognozie finansowej – nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 4 kontrolowanych gminach.

 

Analiza danych WPF gminy Kołaki Kościelne na lata 2015-2029, wykazała, że prognoza dochodów ze sprzedaży majątku była nierealna. Na lata 2015-2029 przewidziano w WPF dochody ze sprzedaży majątku na łączną sumę 3.750.000 zł (po 250.000 zł w każdym roku), która ponad trzykrotnie przekracza wartość nieruchomości mogących być przedmiotem sprzedaży. Według oszacowania przeprowadzonego przez pracowników badanej jednostki wartość nieruchomości, które mogą być zbyte, wynosi 1.048.327 zł. Nierealny był też plan dochodów ze sprzedaży na rok 2013 (250.000 zł) i 2014 (185.000 zł) – wykonanie wyniosło odpowiednio 1.223 zł i 0 zł. W wyniku kontroli w projekcie uchwały w sprawie WPF na lata 2016-2029 łączną kwotę prognozowanych dochodów ze sprzedaży majątku w okresie 2016-2029 ustalono na 1.326.413 zł, tj. o 2.423.587 zł mniej niż w WPF z 2015 r.

W wystąpieniu pokontrolnym zalecono prognozowanie dochodów ze sprzedaży nieruchomości w budżecie i wieloletniej prognozie finansowej na realnym poziomie.

 

W sprawozdaniu Rb-Z sporządzonym przez gminę Zabłudów za IV kwartał 2014 r. nieprawidłowo klasyfikowano zadłużenie – dług z tytułu wyemitowanych obligacji ujmowano w pozycji „papiery wartościowe”, mimo że dla tych obligacji nie istniał płynny rynek wtórny. Jako dług z kredytów i pożyczek należało wykazać 4.000.000 zł.

           Zwrócono się o wykazywanie w sprawozdaniach Rb-Z danych dotyczących istniejącego zadłużenia z tytułu wyemitowanych obligacji jako zadłużenia z kredytów i pożyczek, stosownie do obowiązujących zasad klasyfikacji tytułów dłużnych.

 

W gminie Sidra stwierdzono, iż prognozowane kwoty wydatków związanych z obsługą długu, wynikające z wieloletniej prognozy finansowej na lata 2015-2020 odpowiadały następującemu poziomowi oprocentowania: w 2016 r. – ok. 1,73%, w 2017 r. – ok. 2,02%, w 2018 r. – ok. 2,53%, w 2019 r. – ok. 3,28% i w 2020 r. – ok. 6,4%. Faktycznie poniesione wydatki na obsługę długu za 2014 r. odpowiadały oprocentowaniu na poziomie ok. 4,17%, zaś zaplanowane w uchwale budżetowej na 2015 r. – ok. 4,03%. Ustalono brak uzasadnienia dla poziomu prognozowanych wydatków z tytułu odsetek dla lat 2016 i 2017. Projekt budżetu gminy na 2016 r. oraz projekt WPF uwzględniały uwagi kontroli.

 

9. W zakresie spraw majątkowych:

- nieprzestrzeganie regulacji określających tryb sprzedaży nieruchomości, w szczególności zasady upublicznienia sprzedaży, sposób przeprowadzania przetargów na zbycie nieruchomości – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 26 jednostkach;

- nieprzestrzeganie przepisów prawa dotyczących oddawania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, w szczególności w zakresie stawek i aktualizowania opłat – w 4 kontrolowanych gminach;

- nieprzestrzeganie przepisów prawa przy innym niż sprzedaż i użytkowanie wieczyste rozdysponowaniu mienia komunalnego (najem, dzierżawa, trwały zarząd, itp.) – w 26 jednostkach;

- niesporządzenie lub nieprawidłowe sporządzenie planu wykorzystania zasobu nieruchomości – w 8 kontrolowanych gminach;

- niepodjęcie uchwały określającej zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy – w 4 gminach;

- nieprowadzenie lub nieprawidłowe prowadzenie ewidencji zasobu nieruchomości – w 1 gminie;

- niepodjęcie lub niedostosowanie do obowiązujących przepisów uchwały w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami – w 4 kontrolowanych gminach.

 

W związku z przekazaniem przez Radę Gminy Wizna stowarzyszeniu prowadzenia szkoły podstawowej Wójt podpisał ze stowarzyszeniem umowę użyczenia budynku szkoły na potrzeby prowadzenia szkoły. Jednocześnie „użyczono” 3 lokale mieszkalne znajdujące się w budynku szkoły, wskazując, że stowarzyszenie ma pobierać dochody z czynszu najmu lokali stanowiących mieszkaniowy zasób gminy w budynku szkoły, co było sprzeczne z ustawą o ochronie praw lokatorów… i wieloletnim programem gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Wójt zadeklarował stosowną zmianę umowy z podmiotem prowadzącym szkołę.

 

Kontrola dochodów z opłat za użytkowanie wieczyste w gminie Zambrów wykazała brak opłat za nieruchomość, której użytkownikiem wieczystym była parafia. Działkę o powierzchni 1.870 m² z przeznaczeniem na poszerzenie nieruchomości niezbędnej do korzystania przez punkty katechetyczne parafii oddano w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym z dnia 28 czerwca 1995 r. (bez wyceny wartości). Zgodnie z art. 44 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego… nie pobiera się opłat za użytkowanie wieczyste gruntów oddanych m.in. pod punkty katechetyczne. Od czasu zawarcia aktu notarialnego gmina nie weryfikowała aktualnego sposób wykorzystywania nieruchomości. Jak wynika z odpowiedzi o sposobie realizacji zaleceń Rada Parafialna podjęła decyzję o zwróceniu działki gminie.

 

W gminie Miastkowo stwierdzono, iż w 2014 r. straty wody wyniosły 59,1 dam³ (tys. m³), z tego 46,7 dam³ (tys. m³) w trakcie II półrocza, co stanowiło 21,5% ogółu pozyskanej wody (wartościowo straty odpowiadają łącznej kwocie 147.750 netto). Straty wody generują koszty nieprzekładające się na przychody. Koszty ponoszone bez efektu wpływają zaś na wysokość ceny wody dla odbiorców. Kontrolowana jednostka zadeklarowała podjęcie działań w celu ograniczenia strat wody, m.in. poprzez założenie wodomierzy wszystkim odbiorcom.

 

W gminie Sidra z ewidencji pozostałych środków trwałych wyksięgowano składniki majątkowe o łącznej wartości 7.210,29 zł (m.in. stanowisko do pobierania krwi, stół rehabilitacyjny, leżanka, waga, biurko i krzesła). Jako podstawę usunięcia z ewidencji księgowej okazano protokół przekazania sporządzony przez pracownika Urzędu i NZOZ Praktyka Lekarza Rodzinnego (najemcę lokalu, w którym znajduje się wyposażenie). Nie stwierdzono w umowie najmu postanowień odnoszących się do przekazania najemcy tych składników wyposażenia; z protokołu przekazania składników nie wynika, aby przekazanie było następstwem wyzbycia się przez gminę własności (m.in. dlatego, że protokół podpisała osoba nieuprawniona do składania w imieniu gminy oświadczeń woli w zakresie gospodarowania mieniem). Stwierdzono zatem bezpodstawne usunięcie ich z ewidencji.

Do Wójta zwrócono się o zweryfikowanie podstaw wyksięgowania z konta 013 wartości składników majątkowych przekazanych dla NZOZ w Sidrze; w przypadku przekazania tych składników jedynie do korzystania podmiotowi wynajmującemu lokal ponowne ujęcie ich na koncie 013.

 

Gmina Sidra, Turośl, Wiżajny i Jasionówka oraz miasta Brańsk i Sejny nie posiadały planu wykorzystania gminnego zasobu nieruchomości. Obowiązek opracowania planu spoczywa na Panu Wójcie, co wynika z art. 25 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś wymagania co do jego treści określa art. 23 ust. 1d tej ustawy.

           Zalecono sporządzenie planów wykorzystania gminnych zasobów nieruchomości.

 

Gmina Wiżajny nie posiadała ustalonych przez organ stanowiący zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata i na czas nieoznaczony, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia o samorządzie gminnym. Na brak przedmiotowej regulacji zwracano uwagę przy kompleksowych kontrolach gospodarki finansowej gminy Wiżajny za 2006 r. i 2002 r. Stwierdzono, iż na podstawie ustaleń kontroli kompleksowej za 2002 r. przedłożony został Radzie Gminy projekt uchwały, jednakże nie doszło do jego uchwalenia.

           Ponownie zwrócono się do Wójta o przedłożenie Radzie Gminy projektu wyżej wymienionej uchwały.

 

           W mieście Ciechanowiec błędnie uregulowano podstawę władania częścią nieruchomości gminnych przez Ciechanowiecki Ośrodek Kultury i Sportu, albowiem wydano decyzje ustanawiające na rzecz tej instytucji kultury trwały zarząd nieruchomościami z opłatą roczną wynoszącą łącznie 1.293,77 zł. Nie określono ponadto podstawy prawnej władania lokalami mieszczącymi się w budynku Urzędu, w których swą działalność prowadzi Biblioteka. Instytucje kultury – jako osoby prawne – powinny władać nieruchomościami na podstawie tytułu cywilnoprawnego.

Burmistrzowi zalecono stwierdzenie nieważności decyzji ustanawiających trwały zarząd nieruchomościami na rzecz COKiS oraz formalne określenie cywilnoprawnej podstawy władania nieruchomościami przez COKiS i Bibliotekę.

 

Gospodarowanie pozostałymi środkami trwałymi przez gminę Krasnopol wykazało, iż byłemu Wójtowi nieodpłatnie przekazano będący własnością gminy telefon komórkowy, który zdjęto ze stanu ewidencyjnego na podstawie „protokołu zużycia” z dnia 25 listopada 2014 r. zatwierdzonego przez samego Wójta. Wartość księgowa telefonu wynosiła 242,78 zł. Na skutek wydanych zaleceń pokontrolnych wartość telefonu oszacowano na kwotę 44,99 zł, która została uiszczona przez byłego Wójta.

 

Kontrola dochodów z najmu lokali mieszkalnych w gminie Piątnica wykazała brak wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, wymaganego przepisami art. 21 ustawy o ochronie praw lokatorów...

Zalecono przygotowanie i przedłożenie Radzie Gminy Piątnica projektu uchwały w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy.

 

Kontrola realizacji dochodów ze sprzedaży nieruchomości w Urzędzie Miasta Brańsk wykazała, że ogłoszeń o przetargach na sprzedaż 2 nieruchomości, których ceny wywoławcze były wyższe niż równowartość 10.000 euro (tj. 88.700 zł i 71.850 zł), nie podano do publicznej w prasie o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie których położone były zbywane nieruchomości. Stwierdzono ponadto ustalenie przez miasto, jako organizatora przetargów, postąpienia w takiej wysokości w stosunku do cen wywoławczych, które w sposób nieuprawniony zobowiązywało nabywcę do deklarowania postąpienia znacząco przewyższającego 1% ceny (zapis: oferenci zostali poinformowani przez Komisję, że przebicie nie może być mniejsze jak 5.000 zł). W jednym przypadku, pomimo iż nabywca był uprawniony do wygrania przetargu po zaproponowaniu ceny w wysokości 89.590 zł (cena wywoławcza 88.700 zł + zadeklarowanie minimalnego postąpienia w wysokości 890 zł), w wyniku bezpodstawnego ustalenia postąpienia przez komisję został wyłoniona jako nabywca za kwotę 93.700 zł. Działania komisji skutkowały zatem niemającym uzasadnienia w przepisach zobowiązaniem nabywcy do zakupu nieruchomości za kwotę o 4.110 zł netto wyższą od tej, którą mógł skutecznie zaproponować na podstawie § 14 ust. 3 rozporządzenia. Analogiczne nieuprawnione zobowiązanie nabywcy do deklarowania postąpienia przewyższającego 1% ceny wystąpiło także w gminie Kleszczele - minimalna wysokość postąpienia, którą mógł skutecznie zaoferować uczestnik, to 1.910 zł, co stanowiło kwotę o 2.090 zł mniejszą niż przyjęta bezpodstawnie w ogłoszeniu.

Wnioskowano o zamieszczanie wyciągu z ogłoszenia o przetargu na sprzedaż nieruchomości o cenie wywoławczej przekraczającej 10.000 euro w prasie o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest zbywana nieruchomość oraz zaniechanie ustalania wysokości postąpienia w przetargach na sprzedaż nieruchomości, jako czynności, do której organizator przetargu nie jest upoważniony.

 

Burmistrz Sejn w 2014 r. zawarł umowę dzierżawy nieruchomości gruntowej pod pawilon usługowo-handlowy na okres 5 lat bez przeprowadzenia przetargu na wyłonienie dzierżawcy, przy jednoczesnym braku uchwały Rady Miasta w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tej umowy. Stwierdzono ponadto, iż ogłoszenia o przetargu na sprzedaż nieruchomości, której cena wywoławcza jest wyższa niż równowartość 10.000 euro nie podano do publicznej w prasie o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest zbywana nieruchomość. Burmistrz zaniechał także zawiadomienia w formie pisemnej osoby ustalonej w przetargu jako nabywca nieruchomości o miejscu i terminie zawarcia umowy sprzedaży (powinien to był uczynić najpóźniej w ciągu 21 dni od dnia rozstrzygnięcia przetargu). Jak ustalono, umowa sprzedaży została sporządzona w dniu 19 stycznia 2015 r., tj. po ponad 6 miesiącach od rozstrzygnięcia przetargu, który został przeprowadzony 27 czerwca 2014 r., zaś nabywca, z uwagi na trudności finansowe, wpłat za nabyte nieruchomości w wysokości 158.371,30 zł, dokonał w trzech częściach: 60.000 zł w dniu 16 września 2014 r., 50.000 zł w dniu 30 października 2014 r., 48.371,30 zł w dniu 12 stycznia 2015 r. Niezawiadomienie przez poprzedniego Burmistrza na piśmie osoby ustalonej w przetargu jako nabywca nieruchomości o miejscu i terminie zawarcia umowy sprzedaży skutkowało brakiem formalnych podstaw do zatrzymania przez gminę wadium wniesionego przez nabywcę w kwocie 30.200 zł, które to podstawy zaistniałyby w przypadku nieprzystąpienia przez niego do zawarcia umowy w wyznaczonym terminie.

           Wnioskowano o wyeliminowanie nieprawidłowości związanych z zawieraniem umów dzierżawy i ze zbywaniem nieruchomości.

 

10. W zakresie rozliczeń jednostek organizacyjnych z budżetami jednostek samorządu terytorialnego:

- nieegzekwowanie od kierowników jednostek organizacyjnych obowiązku przedkładania sprawozdań – nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 4 kontrolowanych gminach;

- podjęcie przez organ stanowiący uchwały przewidującej bezterminowe, generalne zwolnienie zakładu budżetowego z obowiązku wpłaty do budżetu nadwyżki środków obrotowych – w 1 kontrolowanej gminie;

- niezwracanie lub nieterminowe zwracanie środków finansowych pozostających na wyodrębnionym rachunku dochodów jednostki budżetowej - w 1 kontrolowanej jednostce.

 

W Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Jasionówce przekazanie do budżetu środków pozostających na wyodrębnionym rachunku dochodów w kwocie wynoszącej na koniec 2014 r. 5.621,55 zł nastąpiło dopiero 19 stycznia 2015 r., a więc po terminie określonym przez art. 223 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, upływającym 5 stycznia 2015 r. Operację zaksięgowano ponadto błędnym zapisem Wn 222 – Ma 132, zamiast Wn 225 – Ma 132, po uprzednim przypisaniu zobowiązania Wn 820 – Ma 225.

           Zwrócono się o terminowe przekazywania na rachunek budżetu gminy środków pozostających na wydzielonym rachunku dochodów na dzień 31 grudnia roku budżetowego oraz prawidłowe ewidencjonowanie tej operacji.

 

W Biurze Obsługi Szkół w Zambrowie stwierdzono, że jako dochody budżetu potraktowane zostały w 2014 r. wpływy z najmu lokali mieszkalnych w łącznej wysokości 20.145,18 zł, które według uchwały Rady Gminy Zambrów powinny stanowić źródło dochodów wyodrębnionego rachunku dochodów szkoły jako wpłaty z tytułu najmu i dzierżawy majątku oddanego jednostce w zarząd. Odwrotną sytuację stwierdzono w gminie Zawady, gdzie Zespół Szkół bezpodstawnie, w świetle obowiązującej uchwały Rady, zaliczał do dochodów wyodrębnionego rachunku i wykazywał w sprawozdaniu Rb-34S wpływy z najmu lokali mieszkalnych, podczas gdy powinny one zostać odprowadzone do budżetu. Za 2014 r. nieprawidłowość dotyczyła kwoty 18.355,41 zł.

Kierownikom jednostek zalecono odpowiednio ujmowanie dochodów z tytułu opłat za wynajmowanie lokali mieszkalnych na wyodrębnionych rachunkach dochodów odpowiednich szkół oraz odprowadzanie do budżetu gminy czynszu za najem lokali mieszkalnych.

 

Miasto Suwałki udzieliło w 2014 r. zakładowi budżetowemu Zarząd Budynków Mieszkalnych dotacji przedmiotowej w kwocie 454.080 zł, którą kalkulowano w wysokości 4.730 zł na 1 etat kalkulacyjny miesięcznie z tytułu dopłaty do Działu Lokali i Dodatków Mieszkaniowych. W wystąpieniu pokontrolnym wskazano na sprzeczność takiego kalkulowania dotacji z istotą dotacji przedmiotowej określoną przepisami art. 219 ust. 1 i 4 w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, według której stanowi ona dopłatę do określonych rodzajów wyrobów lub usług. Prezydent Miasta nie określił ponadto zasad rozliczenia tak skalkulowanej dotacji.

 

Dotacja przedmiotowa dla Komunalnego Zakładu Budżetowego w Gródku była w 2014 r. przekazywana z budżetu gminy Gródek jako dopłata do 1m³ odprowadzonych ścieków; taką samą stawkę dotacji stosowano w 2014 r. jako dopłatę do taryfy obowiązującej w okresie styczeń-luty 2014 r. i nowej, uchwalonej przez Radę na okres marzec-grudzień 2014 r., podczas gdy przedmiotem ustalonej dopłaty była taryfa na okres marzec-grudzień 2014 r. Praktyka stosowana przez gminę powoduje, że dopłata jest odnoszona w tej samej wysokości do różniących się od siebie taryf. Ponadto stwierdzono nieprawidłową weryfikację przez Wójta kosztów ujętych we wniosku KZB o zatwierdzenie taryf, która doprowadziła do tego, że podatek VAT należny od przyznanej dotacji przedmiotowej został ujęty w kosztach, co miało wpływ na zawyżenie niezbędnych przychodów, a przez to na wysokość taryfy.

           Wójtowi Gródka rekomendowano stosowanie stawek dotacji przedmiotowych (dopłat) do cen wody i ścieków w okresie obowiązywania taryfy, do której zostały uchwalone, a nie w okresie danego roku budżetowego oraz zapewnienie rzetelnej weryfikacji kosztów ujętych we wnioskach o zatwierdzenie taryf przedkładanych przez KZB.

 

Wójt gminy Jeleniewo nie określił zagadnień, o których mowa w § 45 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych. Poza tym, udzielając ZGKiM w Jeleniewie dwóch dotacji na łączną kwotę 50.000 zł nie określił na piśmie takich warunków jak: jej wysokość dotacji, cel i zakres rzeczowy dotowanych zadań, termin wykorzystania dotacji, termin i sposób rozliczenia dotacji oraz zwrotu niewykorzystanej części dotacji, tj. postanowień wymaganych przy udzielaniu dotacji celowej z budżetu gminy przepisami art. 250 ustawy o finansach publicznych. Analogicznych ustaleń dokonano również podczas poprzedniej kontroli gospodarki finansowej gminy Jeleniewo, co świadczy o niewykonaniu zaleceń pokontrolnych.

W zaleceniach pokontrolnych wnioskowano o określenie szczegółowości rozliczenia dotacji przedmiotowych, które ma przedstawiać ZGKiM oraz dokumentowanie przy udzielaniu zakładowi dotacji celowej określenia elementów wskazanych przepisami art. 250 ustawy o finansach publicznych.

 

Wójtowie gmin Korycin i Dobrzyniewo nie wykonali zaleceń pokontrolnych z poprzednich kontroli kompleksowych, dotyczących wydania decyzji ustanawiających trwały zarząd nieruchomościami zabudowanymi budynkami szkół będących jednostkami budżetowymi gminy. Argumentowali to brakiem wniosków dyrektorów szkół o ustanowienie trwałego zarządu. W wystąpieniach pokontrolnych wskazano na obowiązek określenia prawnej formy władania nieruchomościami, którymi dyrektorzy szkół władają jak trwali zarządcy, a które stanowią majątek przypisany szkołom uchwałami organu stanowiącego. Podkreślono, że w takim stanie faktycznym Wójtowie powinni – jako zwierzchnicy służbowi – zobowiązać dyrektorów szkół do złożenia stosownych wniosków, albowiem ich złożenie nie jest aktem woli ustanowienia trwałego zarządu na rzecz szkoły lecz tylko wymogiem formalnym dla uregulowania istniejącego już władania nieruchomościami.

 

Łącznie wymiar finansowy stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości[1] wyniósł 198.691 tys. zł, z tego^[2]:

- uszczuplenia środków publicznych – 1.810 tys. zł,

- kwoty uzyskane z naruszeniem prawa – 1.629 tys. zł,

- kwoty wydatkowane z naruszeniem prawa – 2.891 tys. zł,

- kwoty wydatkowane niegospodarnie, niecelowo lub nierzetelnie – 831 tys. zł,

- kwoty odpowiadające nierzetelnym danym w ewidencji księgowej lub sprawozdawczości – 180.775 tys. zł,

- inne nieprawidłowości w wymiarze finansowym – 10.755 tys. zł.

           Wskazania wymaga, iż niejednokrotnie dokonanie zwymiarowania stwierdzonych nieprawidłowości nie było możliwe w związku z zaniechaniem podejmowania przez kontrolowane jednostki określonych działań i brakiem odpowiedniej dokumentacji umożliwiającej dokonanie stosownych wyliczeń. Dotyczy to w szczególności uszczuplenia środków publicznych z tytułu należności podatkowych – niejednokrotnie kontrolowane organy podatkowe nie były w posiadaniu deklaracji i informacji podatkowych lub stosownych ich korekt, które winny stanowić podstawę ustalania kwot zobowiązań podatkowych.

 

5. Postępowanie pokontrolne

W celu wyeliminowania ujawnionych nieprawidłowości i zapobieżenia występowaniu ich w przyszłości do organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego lub kierowników jednostek organizacyjnych wystosowano 60 wystąpień pokontrolnych, których przedmiotem były stwierdzone nieprawidłowości, zawierające łącznie 1.768 szczegółowych wniosków pokontrolnych (z tego w wyniku kontroli kompleksowych jednostek samorządu terytorialnego wystosowano 1.449 wniosków pokontrolnych, kontroli problemowych –  305 wniosków pokontrolnych, zaś kontroli doraźnych – 14 wniosków pokontrolnych). Podczas 9 kontroli doraźnych przeprowadzonych w szkołach w zakresie prawidłowości ustalenia danych na potrzeby sporządzenia sprawozdań z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli nie stwierdzono nieprawidłowości. Do kierowników tych jednostek wystosowano na podstawie ustaleń kontroli pisma informujące o braku nieprawidłowości..

W 6 przypadkach, uzasadnionych charakterem ustaleń kontroli w podległych jednostkach organizacyjnych (Powiatowy Ośrodek Sportu i Rekreacji „Bukowisko” w Supraślu, Zespół Szkół w Czarnej Białostockiej, Miejski Dom Kultury w Grajewie, Przedszkole Nr 1 w Suwałkach, Biuro Obsługi Szkół w Zambrowie, Zespół Obsługi Szkół w Piątnicy), skierowano do organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego odrębne pisma mające na celu zapewnienie eliminacji stwierdzonych nieprawidłowości. Ponadto w związku z ustaleniami kontroli poczynionymi w 3 jednostkach organizacyjnych gmin: (Gminnym Biurze Obsługi Szkół w Sidrze, Biurze Obsługi Szkół w Zambrowie, Zespole Obsługi Szkół w Piątnicy) skierowano odrębne pisma wskazujące nieprawidłowości i działania w celu ich wyeliminowania do dyrektorów szkół obsługiwanych przez kontrolowane jednostki. Do wiadomości organów wykonawczych przekazywano też wszystkie wystąpienia pokontrolne kierowane do podległych i nadzorowanych jednostek organizacyjnych.

W wyniku ustaleń kontroli dotyczących nieprawidłowości w zakresie danych stanowiących podstawę naliczenia subwencji korekty sprawozdań Rb-PDP sporządziło 10 jednostek samorządu terytorialnego. Zostały one przekazane Ministrowi Finansów.

 

W ramach współdziałania z organami państwa i innymi instytucjami przekazywano żądane przez te podmioty informacje w zakresie działalności kontrolnej. Między innymi organom ścigania przekazano kopie materiałów kontroli przeprowadzonych przez Izbę Obrachunkową w 1 gminie i 1 jednostce organizacyjnej. Ponadto udzielano informacji dotyczących działalności kontrolnej w 2 gminach i 3 jednostkach organizacyjnych.

 

           W wyniku przeprowadzonych w okresie sprawozdawczym kontroli kierowano także zawiadomienia do rzecznika dyscypliny finansów publicznych o czynach noszących znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Łącznie złożono 24 zawiadomienia, w których wskazano na 34 czyny naruszenia dyscypliny finansów publicznych (w 7 spośród złożonych zawiadomień wskazano na więcej niż jeden czyn z katalogu zawartego w przepisach ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych). Zawinienie czynów przypisano w zawiadomieniach, na podstawie ustaleń kontroli, łącznie 28 osobom.

W zawiadomieniach wskazywano na:

- niesporządzenie lub nieprzekazanie w terminie sprawozdania z wykonania procesów gromadzenia środków publicznych i ich rozdysponowania albo wykazanie w tym sprawozdaniu danych niezgodnych z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej, tj. czyny określone w przepisach art. 18 pkt 2 ustawy (13 przypadków);

- zaciągnięcie zobowiązania z przekroczeniem upoważnienia, tj. czyn określony w art. 15 ustawy (3 przypadki);

 - dokonanie wydatku ze środków publicznych bez upoważnienia albo z przekroczeniem zakresu upoważnienia, tj. czynu wskazanego w art. 11 ustawy (2 przypadki);

- udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych, tj. czyn wskazane w art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy (2 przypadki);

- nienależyte dokonanie wstępnej kontroli operacji przez głównego księgowego powodujące dokonanie wydatku z przekroczeniem plan, tj. czyn określony w art. 18b pkt 1 ustawy (2 przypadki);

- niezgodne z przepisami umorzenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych, odroczenie jej spłaty lub rozłożenie spłaty na raty albo dopuszczenie do przedawnienia tej należności, tj. czyn określony przepisami art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy (2 przypadki);

- udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, które miało wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, tj. czyn określony w przepisach art. 17 ust. 1c ustawy (1 przypadek);

-  niedochodzenie należności jednostki samorządu terytorialnego oraz dochodzenie należności w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia, tj. czyn wskazany w przepisach art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy (1 przypadek);

- nieustalenie należności jednostki samorządu terytorialnego, tj. czyn określony przepisami art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy (1 przypadek);

- niezłożenie przez członka komisji przetargowej lub inną osobę wykonującą czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego po stronie zamawiającego oświadczenia o braku lub istnieniu okoliczności powodujących wyłączenie z tego postępowania, tj. czyn określony przepisami art. 17 ust. 4 ustawy (1 przypadek);

- ustalenie wartości zamówienia mające wpływ na stosowanie procedur ustawy, tj. czyn z art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy (1 przypadek);

- udzielenie dotacji z naruszeniem zasad jej udzielania, tj. czyn z art. 8 pkt 1 (1 przypadek);

- nienależyte dokonanie wstępnej kontroli operacji przez głównego księgowego powodujące zaciągnięcie zobowiązania niemieszczącego się w planie finansowym, tj. czyn określony w art. 18b pkt 2 ustawy (1 przypadek)

- zaniechanie przeprowadzenia lub rozliczenia inwentaryzacji albo przeprowadzenie lub rozliczenie inwentaryzacji w sposób niezgodny z przepisami ustawy o rachunkowości, tj. czyny określone w przepisach art. 18 pkt 1 ustawy (1 przypadek).

 

Według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania do 3 wniosków pokontrolnych wydanych w wyniku kontroli przeprowadzonych w okresie sprawozdawczym dwie jednostki (gmina i powiat ziemski) skierowały do Kolegium Izby zastrzeżenia w trybie określonym w art. 9 ust. 3 i 4 ustawy o r.i.o. W wyniku rozpatrzenia przez Kolegium Izby, zastrzeżenia zostały oddalone.

 

           Do dnia przyjęcia sprawozdania informacje o sposobie wykonania wniosków pokontrolnych, zawartych w 60 wystąpieniach pokontrolnych, złożyło 57 jednostek kontrolowane (w 3 przypadkach w dacie sporządzenia sprawozdania nie upłynął jeszcze termin złożenia takiej informacji). W związku z analizą informacji o sposobie wykonania wniosków pokontrolnych zwrócono się do 7 jednostek o dodatkowe wyjaśnienia co do sposobu realizacji zaleceń.

           Badanie sposobu wykonania wniosków pokontrolnych jest stałym elementem kontroli kompleksowych jednostek samorządu terytorialnego, a także kolejnych kontroli problemowych prowadzonych przez Izbę Obrachunkową w danej jednostce organizacyjnej. Prowadzone w tym obszarze, w okresie sprawozdawczym, czynności kontrolne wykazały, że w  17 jednostkach nie zrealizowano w pełni zaleceń wydanych przez Izbę Obrachunkową w wyniku poprzednich kontroli. W tych przypadkach z reguły kierownictwo badanych jednostek obierało niedbały lub nieskuteczny sposób wykonania przekazanych rekomendacji, który nie przyczyniał się w należytym stopniu do wyeliminowania nieprawidłowości w prowadzeniu gospodarki finansowej. Niekiedy stan taki skutkował zaś utrwalaniem praktyki działań niezgodnych z prawem. W szczególnie jaskrawych przypadkach dalszego utrzymywania stanu sprzecznego z prawem informowano organy wykonawcze j.s.t. o ewentualności zwrócenia się przez Izbę do Wojewody o wezwanie do zaprzestania naruszeń ustaw.

 

           W związku z przyjęciem przez jednostki kontrolowane do realizacji wniosków pokontrolnych zmierzających do usunięcia nieprawidłowości i usprawnienia badanej działalności, lub też działaniami podjętymi w związku z ustaleniami kontroli jeszcze w trakcie jej trwania, uzyskano korzyści finansowe[3], według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania, w łącznej kwocie 1.407 tys. zł, z tego^[4]:

- oszczędności uzyskane w wyniku działań kontrolnych – 6 tys. zł,

- pożytki finansowe w postaci należnych środków publicznych lub innych składników aktywów – 315 tys. zł,

- oszczędności lub pożytki finansowe innych podmiotów – 1.086 tys. zł.

 

           Ponadto w 2015 roku Ministerstwo Finansów przekazało do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku decyzje dotyczące:

1) gminy Wizna w sprawie zmniejszenia gminie części wyrównawczej subwencji ogólnej na 2015 rok o kwotę 2.998 zł, a także potrącenia nienależnie otrzymanej w okresie styczeń-kwiecień 2015 r. części wyrównawczej subwencji ogólnej w wysokości 1.000 zł (oraz odsetek w wysokości 11 zł), w związku z nieprawidłowym sporządzeniem przez gminę sprawozdania o podstawowych dochodach podatkowych, stwierdzonym w wyniku kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku przeprowadzonej w 2014 r;

2) gminy miejsko-wiejskiej Dąbrowa Białostocka w sprawie zmniejszenia gminie części wyrównawczej subwencji ogólnej na 2015 rok o kwotę 19.572 zł oraz potrącenia nienależnie otrzymanej w okresie styczeń-kwiecień 2015 r. części wyrównawczej subwencji ogólnej w wysokości 6.524 zł (oraz odsetek w wysokości 98 zł), w związku z nieprawidłowym sporządzeniem przez gminę sprawozdania o podstawowych dochodach podatkowych, stwierdzonym w wyniku kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku przeprowadzonej w 2014 r;

3) miasta Kolno w sprawie zmniejszenia gminie części wyrównawczej subwencji ogólnej na 2015 rok o kwotę 2.634 zł oraz potrącenia nienależnie otrzymanej w okresie styczeń-lipiec 2015 r. części wyrównawczej subwencji ogólnej w wysokości 1.533 zł w związku z nieprawidłowym sporządzeniem przez miasto sprawozdania o podstawowych dochodach podatkowych, stwierdzonym w wyniku kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku przeprowadzonej w 2014 r.

 

Dodać też należy, że przedstawione, zwymiarowane kwoty korzyści finansowych nie oddają w pełni efektów pozytywnego oddziaływania kontroli. W wielu przypadkach badane jednostki zobowiązywały się bowiem w informacjach o sposobie realizacji zaleceń pokontrolnych do wyeliminowania nieprawidłowości także w przyszłej ich działalności, m.in. do usprawnienia poboru środków publicznych, zaniechania poboru środków z naruszeniem prawa i interesów obywateli, zaniechania ponoszenia wydatków nielegalnych, prawidłowego zorganizowania oraz wzmożenia kontroli zarządczej.

 

WYKAZ JEDNOSTEK KONTROLOWANYCH W 2015 ROKU

 

Lp.	Nazwa jednostki kontrolowanej	Rodzaj kontroli
1.	Gmina Gródek	Kompleksowa
2.	Miasto i Gmina Kleszczele	Kompleksowa
3.	Gmina Poświętne	Kompleksowa
4.	Gmina Dubicze Cerkiewne	Kompleksowa
5.	Gmina Wizna	Kompleksowa
6.	Miasto i Gmina Tykocin	Kompleksowa
7.	Gmina Sidra	Kompleksowa
8.	Miasto Siemiatycze	Kompleksowa
9.	Miasto i Gmina Zabłudów	Kompleksowa
10.	Gmina Korycin	Kompleksowa
11.	Gmina Jasionówka	Kompleksowa
12.	Miasto Grajewo	Kompleksowa
13.	Gmina Zawady	Kompleksowa
14.	Miasto i Gmina Suchowola	Kompleksowa
15.	Miasto Brańsk	Kompleksowa
16.	Gmina Dobrzyniewo Duże	Kompleksowa
17.	Gmina Juchnowiec Kościelny	Kompleksowa
18.	Powiat Białostocki	Kompleksowa
19.	Powiat Bielski	Kompleksowa
20.	Gmina Turośl	Kompleksowa
21.	Gmina Zambrów	Kompleksowa
22.	Gmina Miastkowo	Kompleksowa
23.	Gmina Piątnica	Kompleksowa
24.	Miasto i Gmina Ciechanowiec	Kompleksowa
25.	Miasto i Gmina Goniądz	Kompleksowa
26.	Miasto i Gmina Czyżew	Kompleksowa
27.	Gmina Kołaki Kościelne	Kompleksowa
28.	Powiat Zambrowski	Kompleksowa
29.	Gmina Mały Płock	Kompleksowa
30.	Miasto Suwałki	Kompleksowa
31.	Gmina Przerośl	Kompleksowa
32.	Gmina Wiżajny	Kompleksowa
33.	Gmina Jeleniewo	Kompleksowa
34.	Miasto Sejny	Kompleksowa
35.	Gmina Krasnopol	Kompleksowa
36.	Zespół Szkół w Czarnej Białostockiej	Problemowa
37.	Miejski Ośrodek Sportu  i Rekreacji w Siemiatyczach	Problemowa
38.	Przedszkole Nr 1 w Siemiatyczach	Problemowa
39.	Przedszkole Samorządowe w Gródku	Problemowa
40.	Zespół Szkolno-Przedszkolny w Jasionówce	Problemowa
41.	Przedszkole Samorządowe w Kleosinie	Problemowa
42.	Zespół Szkół w Poświętnem	Problemowa
43.	Miejski Dom Kultury w Grajewie	Problemowa
44.	Zespół Szkół Miejskich Nr 1 w Grajewie	Problemowa
45.	Gminne Biuro Obsługi Szkół w Sidrze	Problemowa
46.	Biuro Obsługi Szkół w Zambrowie	Problemowa
47.	Zespół Obsługi Szkół w Piątnicy	Problemowa
48.	Zespół Szkół Agroprzedsiębiorczości w Zambrowie	Problemowa
49.	Zespół Szkół Nr 1 w Bielsku Podlaskim	Problemowa
50.	Zespół Szkół Nr 4 w Suwałkach	Problemowa
51.	Przedszkole Nr 1 w Suwałkach	Problemowa
52.	Zarząd Dróg Powiatowych w Łomży	Problemowa
53.	Powiatowy Ośrodek Sportu i Rekreacji „Bukowisko” w Supraślu	Problemowa
54.	Białostocki Park Naukowo-Technologiczny	Problemowa
55.	Zespół Szkół w Korycinie	Doraźna
56.	Zespół Obsługi Szkół Gminy Turośl	Doraźna
57.	Zespół Szkół w Kleszczelach	Doraźna
58.	Szkoła Podstawowa w Wiźnie	Doraźna
59.	Zespół Szkół w Jeleniewie	Doraźna
60.	Zespół Szkół Ogólnokształcących w Przerośli	Doraźna
61.	Szkoła Podstawowa w Ciechanowcu	Doraźna
62.	Zespół Szkół w Kołakach Kościelnych	Doraźna
63.	Zespół Obsługi Placówek Oświatowych w Małym Płocku	Doraźna
64.	Zespół Szkół i Przedszkola w Tykocinie	Doraźna
65.	Zespół Szkół w Zawadach	Doraźna
66.	Zespół Administracyjny Oświaty w Sejnach	Doraźna
67.	Biuro Obsługi Szkół Samorządowych w Suchowoli	Doraźna
68.	Zespół Szkół w Krasnopolu	Doraźna
69.	Zespół Szkół w Brańsku	Doraźna

 

 

 

 

 

III. Działalność nadzorcza, opiniodawcza, badanie sprawozdań.

 

1.Działalność Kolegium Izby

Kolegium zbadało łącznie 5942 uchwały i zarządzenia organów gmin, powiatów, województwa samorządowego i związków międzygminnych, z tego:

- 140 uchwał budżetowych (dotyczących zarówno budżetów na rok 2015, jak i podjętych w grudniu uchwał w sprawie budżetu na 2016 r.),

- 3139 uchwał i zarządzeń w sprawie zmian w budżetach,  

- 636 uchwał i zarządzeń w sprawie wieloletniej prognozy finansowej i jej zmian,

- 138 uchwał organów stanowiących w sprawie absolutorium,

- 1 uchwała w sprawie procedury uchwalania budżetu,

- 94 uchwały w sprawie zaciągania pożyczek i kredytów długoterminowych,

- 29 uchwał w sprawie zaciągania krótkoterminowych pożyczek i kredytów,

- 1  uchwała  w sprawie udzielania poręczeń,

- 25  uchwał w sprawie określenia zakresu i zasad przyznawania dotacji  z budżetu j.s.t.,

-  8 uchwał w sprawie emisji obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez organ wykonawczy,

- 11 uchwał w sprawie udzielania pożyczek z budżetu j.s.t.,

- 674 uchwały dotyczące podatków i opłat lokalnych,  w tym 198 w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

oraz 1046 uchwał  i zarządzeń w innych sprawach finansowych.

 

 

W wyniku tych badań Kolegium podjęło następujące uchwały:

- bez stwierdzenia naruszenia prawa – 5608 uchwał

- stwierdzające nieistotne naruszenie prawa - w 127 uchwałach i zarządzeniach organów j.s.t.,

- stwierdzające nieważność w części - w 119 uchwałach i zarządzeniach organów j.s.t.,

- stwierdzające nieważność w całości – w 52 uchwałach i zarządzeniach organów j.s.t.

 

 

Informacja o uchwałach i zarządzeniach organów jednostek samorządu terytorialnego i związków międzygminnych zbadanych w 2015 r. przez RIO w Białymstoku

Lp. Uchwały i zarządzenia w zakresie spraw finansowych dotyczące: Wyniki badania nadzorczego   Ogółem w 2015 r. (kol.6+7) w tym: bez naruszenia prawa z narusze- niem prawa (kol.8+9+10+13) z tego: uchwał i zarządzeń organów wykonaw- czych z nieistotnym naruszeniem prawa wszczęte postępo- wania umorzono nieważne (kol.11+12) z tego: inne rozstrzyg- nięcia1) nieważne w części nieważne w całości 1 2 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 budżetu 140 X 123 17 10 5 2 1 1 0 2 zmian budżetu 3 139 2 062 3 030 109 61 5 40 33 7 3 3 wieloletniej prognozy finansowej i jej zmian 636 60 590 46 36 1 9 2 7 0 4 procedury uchwalania budżetu 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 5 emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez organ wykonawczy 8 0 6 2 0 0 2 1 1 0 6 zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez organ stanowiący 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 7 zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów  94 91 93 1 0 0 1 0 1 0 8 udzielania pożyczek 11 11 11 0 0 0 0 0 0 0 9 udzielania poręczeń 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0 10 zaciągania krótkoterminowych pożyczek i kredytów 29 17 28 1 0 0 0 0 0 1 11 zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego 25 1 18 7 2 0 5 5 0 0 12 podatków i opłat lokalnych 674 0 586 88 18 12 54 43 11 4   w tym: opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi 198 X 166 32 5 2 23 16 7 2 13 absolutorium 138 X 137 1 0 0 1 0 1 0 14 pozostałe uchwały i zarządzenia 1 046 233 984 62 0 4 57 34 23 1 Ogółem 5 942 2 476 5 608 334 127 27 171 119 52 9