Załącznik Nr  1

                                                                                              do Uchwały Nr I/2014                                                                                      Kolegium RIO w Białymstoku
                                                                           z dnia 19 marca 2014 r.

 

 

 

                                                       Sprawozdanie

                                               z wykonania ramowego planu pracy

                                   Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku

                                                                  za 2013 rok

 

I.  Organizacja, funkcjonowanie i sprawozdawczość z działalności Izby.

 

         W ramach tej tematyki zostały zrealizowane ustalone w ramowym planie pracy zadania, a mianowicie:

1) opracowano, a następnie przyjęto uchwałami Kolegium Izby:

         - ramowy plan pracy na 2014 r., w tym plan kontroli i plan szkoleń na 2014 r.,

         - wnioski do projektu budżetu Izby na 2014 r.,

         - sprawozdanie z wykonania ramowego planu pracy za 2012 r.,

         - sprawozdanie z wykonania budżetu Izby za 2012 r.

2) sporządzono - w ramach zadań finansowo-księgowych - i przekazano

    określonym adresatom sprawozdania kasowe z wykonania budżetu Izby,

    w tym dotyczące:

         - budżetu: miesięczne, półroczne i roczne,

         - zatrudnienia i wykorzystania funduszu płac: kwartalne,

         - budżetu zadaniowego,

         - inne statystyczne.

 

II. Sprawozdanie z działalności kontrolnej Wydziału Kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku w 2013 roku

 

 

1. Obsada etatowa

         Planowane na 2013 rok zatrudnienie inspektorów ds. kontroli realizujących plan kontroli założono na poziomie 19 etatów. Faktyczne zatrudnienie w 2013 r. wyniosło:

- 11 etatów w Białymstoku,

- 4 etaty w Zespole w Łomży,

- 4 etaty w Zespole w Suwałkach,

co łącznie stanowi 19 etatów. Od III kwartału 2013 r. inspektor kontroli zatrudniony w Zespole w Suwałkach przebywał na zwolnieniu lekarskim, po czym zmarł w drugiej połowie grudnia 2013 r.

 

2. Plan kontroli i jego realizacja

Ramowy plan kontroli na 2013 rok przyjęto uchwałą Nr XIII/2012 Kolegium RIO w Białymstoku z dnia18 grudnia 2012 r. Uchwała określała ogólną liczbę planowanych do przeprowadzenia w roku kontroli – 56 (z tego 34 kompleksowych i 22 problemowe), liczbę dni roboczych w roku w przeliczeniu na przewidywaną obsadę etatową – 4.769 tzw. „inspektorodni”, a w tym planowane zużycie czasu na czynności kontrolne w jednostkach kontrolowanych – 3.344 „inspektorodni” (wskazana wielkość obejmowała rezerwę czasową w wymiarze 20 dni). W formie załącznika do uchwały przyjęto też szczegółowy wykaz kontroli planowanych na 2013 rok, zawierający jednostki kontrolowane i zakres tematyczny kontroli.

W związku z przebiegiem realizacji zadań kontrolnych oraz z uwagi na chorobę inspektora kontroli zatrudnionego w Zespole w Suwałkach, Kolegium Izby, uchwałą Nr VI/2013 z dnia 14 października 2013 roku dokonało następujących zmian w planie:

- w Zespole w Białymstoku wprowadzono do planu kontroli 1 kontrolę kompleksową w gminie miejsko-wiejskiej oraz 2 kontrole problemowe w zakresie dochodów z podatków i opłat lokalnych w gminach miejsko-wiejskich;

- w Zespole w Łomży wprowadzono do planu kontroli kontrolę problemową w zakresie podatków i opłat lokalnych w gminie miejsko-wiejskiej;

- w Zespole w Suwałkach usunięto z planu kontroli kompleksową kontrolę gospodarki finansowej gminy wiejskiej. Ostatnia kontrola kompleksowa tej gminy miała miejsce w 2010 r., w związku z czym została ona objęta planem kontroli na rok 2014.

         W wyniku przeprowadzonych zmian ogólna liczba planowanych kontroli uległa zwiększeniu do 59.

Plan (po zmianach) i wykonanie kontroli ogółem i przez poszczególne Zespoły w układzie rodzajowym oraz zużycie czasu pracy na wykonanie zadań („inspektorodni”) ilustruje poniższe zestawienie:

 

Wyszczególnienie				Białystok		Łomża		Suwałki		Razem
				Plan	Wyk.	Plan	Wyk.	Plan	Wyk.	Plan	Wyk.
Liczba kontroli			1	35	43	12	11	12	15	59	69
z tego		kompleksowych	2	17	17	10	10	7	7	34	34
		problemowych	3	18	18	2	1	5	4	25	23
		sprawdzających	4	0	0	0	0	0	0	0	0
		doraźnych	5	0	8	0	0	0	4	0	12
Czas nominalny pracy inspektorów prowadzących kontrole			6	2.761	2.790	1.004	1.004	1.004	998	4.769	4.792
Liczba dni pracy przeznaczonych na kontrole			7	1.848	1.989	771	761	725	681	3.344	3.431
z tego	kompleksowe		8	1.403	1.451	736	740	604	550	2.743	2.741
	problemowe		9	425	442	32	19	121	114	578	575
	doraźne		10	20	96	3	2	0	17	23	115
Liczba dni pracy związanych z kontrolą (przygotowanie do kontroli, opracowanie mat. pokontrolnych, szkolenia, samokształcenie, nadzór nad kontrolami)			11	561	385	107	92	151	127	819	604
Urlopy i zwolnienia lekarskie			12	352	416	126	151	128	190	606	757

 

Z przedstawionego zestawienia liczbowego wynika, że w okresie sprawozdawczym Wydział Kontroli przeprowadził w sumie 69 kontroli (w tabeli wykazano jako wykonane również kontrole w 10 jednostkach, w których czynności kontrolne zostały zakończone na początku 2014 r.). Zgodnie z założeniami planu po zmianach wykonano wszystkie 34 kontrole kompleksowe jednostek samorządu terytorialnego. Nie wykonano wszystkich, planowanych w liczbie 25, kontroli problemowych w samorządowych jednostkach organizacyjnych (liczba wykonanych kontroli problemowych wyniosła 23). Zespół w Łomży nie wykonał kontroli problemowej w Powiatowym Zespole Obsługi Szkół i Placówek Oświatowych w Wysokiem Mazowieckiem z powodu długotrwałego zwolnienia lekarskiego inspektora, zaś Zespół w Suwałkach nie wykonał zaplanowanej kontroli problemowej w Biurze Obsługi Szkół Samorządowych w Szypliszkach, co było spowodowane długotrwałą chorobą i śmiercią jednego z inspektorów. W zamian za niewykonane kontrole problemowe zrealizowane zostały kontrole doraźne w tych jednostkach. W ramach planowanej rezerwy czasowej przeprowadzono łącznie 12 kontroli doraźnych, w tym:

a) w Zespole Szkół w Augustowie, Zespole Szkół i Placówek Oświatowych w Surażu, Powiatowym Zespole Obsługi Szkół i Placówek Oświatowych w Wysokiem Mazowieckiem, w Biurze Obsługi Szkół Samorządowych w Szypliszkach i Zespole Szkół w Filipowie – w zakresie osiągania przez jednostki samorządu terytorialnego wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli w 2012 r.;

b) w gminie miejskiej Augustów, gminie miejsko-wiejskiej Łapy, gminach wiejskich: Juchnowiec Kościelny i Turośń Kościelna – w zakresie udzielania dotacji z budżetów j.s.t. jednostkom oświatowym, których organem prowadzącym są podmioty inne niż j.s.t. (kontrola koordynowana);

c) w Powiecie Hajnowskim i mieście na prawach powiatu Białystok – w zakresie zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego i przestrzegania ustawowych limitów zadłużenia (kontrola koordynowana);

d) w gminie wiejskiej Nowinka - w zakresie wykonania zaleceń pokontrolnych.

 

3. Zakres podmiotowy i przedmiotowy kontroli

Kontrole kompleksowe dotyczyły gospodarki finansowej 29 gmin, z tego: 23 kontrole w gminach wiejskich, 5 w gminach wiejsko-miejskich, 1 kontrola w gminie miejskiej. W powiatach ziemskich przeprowadzono 4 kontrole kompleksowe. Kontrolą objęty został również samorząd województwa podlaskiego. Kontrole kompleksowe prowadzone były w urzędach jednostek samorządu terytorialnego.

W ramach kontroli kompleksowych badano całokształt zagadnień występujących w sferze gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego, obejmując takie grupy tematyczne, jak:

- wewnętrzne regulacje prawne dotyczące organizacji i gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego i jej jednostek organizacyjnych,

- funkcjonowanie kontroli zarządczej,

- rachunkowość, w tym dokumentacja przyjętych zasad rachunkowości, prawidłowość i terminowość zapisów w ewidencji księgowej, inwentaryzacja, sprawozdawczość budżetowa i finansowa jednostki samorządu terytorialnego i jej jednostek organizacyjnych,

- gospodarka pieniężna i rozrachunki budżetu i urzędu jednostki samorządu terytorialnego,

- prawidłowość uchwalania budżetu i dokonywania jego zmian, w tym realistyczność planowanych dochodów i wydatków, ustalanie planów finansowych jednostek organizacyjnych,

- dochody budżetowe, w tym m.in. wymiar, pobór i egzekucja podatków i opłat lokalnych, dochody z majątku, dochody ze świadczenia usług komunalnych,

- dług publiczny, przychody i rozchody budżetu, w tym m.in. weryfikacja wskaźników zadłużenia gminy, prawidłowość pozyskania, w tym w ramach upoważnień organu stanowiącego, ustalenia i ewidencji przychodów oraz prawidłowość rozchodów w świetle ustalonych limitów w uchwale budżetowej i zawartych umów,

- wydatki budżetowe, m.in. na wynagrodzenia, w tym z uwzględnieniem zagadnienia osiągania przez jednostki samorządu terytorialnego wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli, o których mowa w ustawie Karta Nauczyciela, diety, podróże służbowe, zakup materiałów i usług, wydatki na obsługę długu publicznego, wydatki majątkowe, dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wydatki w ramach funduszu sołeckiego,

- prawidłowość udzielania zamówień publicznych,

- gospodarka mieniem komunalnym, w tym nieruchomościami, ewidencja księgowa i inwentaryzacja składników majątkowych, wyposażenie w majątek jednostek organizacyjnych,

- realizacja zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, a także na podstawie porozumień i w ramach pomocy finansowej oraz rzeczowej między j.s.t.,

- rozliczenia finansowe jednostki samorządu terytorialnego z jej jednostkami organizacyjnymi,

- wykonanie zaleceń pokontrolnych.

Kontrole kompleksowe wykonywano stosownie do układu tematycznego określonego w załączniku do uchwały Nr 2/2011 Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z 17 marca 2011 r. w sprawie ramowego zakresu kontroli kompleksowej gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego, ramowej tematyki kontroli gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego, zawierającej również założenia metodyczne kontroli, wchodzącej w skład „Zasad przeprowadzania kontroli przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Białymstoku”, a także na podstawie programów kontroli kompleksowej poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, opracowywanych na bazie ramowej tematyki kontroli. Przy opracowywaniu programów kontroli analizowano m.in. treść sygnalizacji w kwestii gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego przekazywanych przez obywateli, radnych i inne podmioty. Odrębne programy, opracowane przez RIO w Łodzi i Lublinie, stosowano dla badania w ramach kontroli koordynowanych zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego i przestrzegania ustawowych limitów zadłużenia oraz udzielania dotacji z budżetów j.s.t. jednostkom oświatowym, których organem prowadzącym są podmioty inne niż j.s.t.

Kontrole problemowe prowadzone były w większości w samorządowych jednostkach budżetowych – 19 kontroli, poza tym przeprowadzono 1 kontrolę w zakładzie budżetowym oraz 3 kontrole w gminach miejsko-wiejskich w zakresie podatków i opłat lokalnych za 2012 rok. W podziale na szczeble jednostek samorządu terytorialnego: 2 kontrole przeprowadzono w jednostkach podległych województwu, 2 kontrole przeprowadzono w jednostkach podległych powiatom ziemskim, 1 kontrolę w jednostce podległej miastu na prawach powiatu, 1  kontrolę problemową przeprowadzono w jednostce podległej gminie miejskiej, 3 kontrole w jednostkach podległych gmin miejsko-wiejskich, zaś 11 kontroli problemowych przeprowadzono w jednostkach organizacyjnych gmin wiejskich.

Przedmiotem działalności jednostek organizacyjnych poddanych kontrolom problemowym było przede wszystkim wykonywanie zadań oświatowych (w tym obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół, prowadzenia przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, analiza osiągania średnich wynagrodzeń nauczycieli, o których mowa w ustawie Karta Nauczyciela). Zbadano także miejski ośrodek pomocy społecznej oraz zakład budżetowy wykonujący zadania w zakresie bieżącej obsługi mieszkańców gminy miejsko-wiejskiej w zakresie m.in. gospodarki mieszkaniowej, gospodarowania lokalami użytkowymi, zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.

Podmioty kontroli problemowych badano odpowiednio – w oparciu o wskazówki metodyczne zawarte w „Zasadach przeprowadzania kontroli przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Białymstoku” – w zakresie: organizacji wewnętrznej dotyczącej prowadzenia gospodarki finansowej i rachunkowości, planów finansowych, gospodarki pieniężnej, rozrachunków, pozyskiwania dochodów (przychodów), ponoszenia wydatków (kosztów), rozliczeń z budżetem, gospodarki środkami rzeczowymi, inwentaryzacji, księgowości i sprawozdawczości, kontroli zarządczej, wyodrębnionego rachunku dochodów jednostek oświatowych oraz zamówień publicznych.

 

4. Stwierdzone nieprawidłowości

W wyniku przeprowadzonych 69 kontroli stwierdzono łącznie 1.088 różnego rodzaju naruszeń prawa (nieprawidłowości), spośród scharakteryzowanych i uszeregowanych według kategorii tematycznych dla potrzeb sprawozdawczych regionalnych izb obrachunkowych. Do najistotniejszych lub najczęściej występujących nieprawidłowości stwierdzonych przez inspektorów Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku w wyniku kontroli przeprowadzonych w okresie sprawozdawczym należy zaliczyć:

1. W zakresie ustaleń ogólno-organizacyjnych, w szczególności regulacji wewnętrznych, niezbędnych dla prowadzenia rachunkowości i gospodarki finansowej oraz organizacji kontroli zarządczej:

- nieprawidłowe opracowanie dokumentacji opisującej przyjęte zasady (politykę) rachunkowości; w szczególności poprzez jej nieaktualizowanie oraz niezgodność z faktycznie stosowanymi rozwiązaniami – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 37 jednostkach kontrolowanych;

- brak lub nieprawidłowe funkcjonowanie mechanizmów kontroli zarządczej; zwłaszcza nieopracowanie procedur udzielania zmówień, dla których nie ma obowiązku stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, nieokreślanie pracownikom zakresu obowiązków i odpowiedzialności bądź nieobejmowanie tymi zakresami rzeczywiście realizowanych przez pracowników zadań – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 44 jednostkach kontrolowanych;

- niewykonanie wniosków pokontrolnych – w 16 jednostkach kontrolowanych;

- nieprzestrzeganie ustanowionych procedur kontroli zarządczej – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 7 jednostkach kontrolowanych;

- nieudzielenie przez wójtów kierownikom jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej pełnomocnictw do jednoosobowego działania – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 skontrolowanych gminach, a także bezprzedmiotowe udzielenie takich pełnomocnictw dyrektorom instytucji kultury (samorządowych osób prawnych) – w 8 jednostkach kontrolowanych;

- nienadanie statutu jednostce budżetowej - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 1 jednostce, a także niedostosowanie postanowień statutu jednostki do stanu faktycznego lub przepisów prawa – w 6 jednostkach kontrolowanych;

- niepowoływanie zastępców wójtów (burmistrzów), zagrażające ciągłości funkcjonowania gmin podczas przemijającej przeszkody w sprawowaniu funkcji przez wójtów (burmistrzów) – w 7 skontrolowanych gminach, a także nieutworzenie stanowiska sekretarza gminy – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 gminach;

- nieprawidłowe, nieobejmujące wszystkich wymaganych danych, prowadzenie rejestru instytucji kultury – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 10 jednostkach kontrolowanych;

- niezgodne z prawem scentralizowanie obsługi finansowo-księgowej jednostek oświatowych - bez umocowania w uchwale organu stanowiącego, a także prowadzenie przez urząd ksiąg rachunkowych innych jednostek organizacyjnych co narusza prawem określone uprawnienia i obowiązki kierowników tych jednostek w zakresie prowadzenia rachunkowości i gospodarki finansowej – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 13 jednostkach kontrolowanych;

- pozostawanie w zakresie działalności jednostki obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół tylko jednej oświatowej jednostki budżetowej - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 jednostkach;

- nieobsadzenie stanowiska wicedyrektora szkoły - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 2 jednostkach kontrolowanych;

- zaniechanie prowadzenia audytu w jednostce do tego zobowiązanej - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 1 jednostce kontrolowanej.

 

Podczas kontroli Zespołu Szkół w Kuźnicy stwierdzono bezpodstawne utrzymywanie formalnego istnienia jednostki „Oświatowa Jednostka Budżetowa”. Zasadność jej działania ustała w momencie utworzenia Zespołu Szkół, który stał się jedyną szkołą, której obsługę księgową miałaby organizować OJB. Nie opracowywano planów finansowych OJB i sprawozdawczości. Nie przewidywano wydatków w rozdziale 80114 „Zespoły obsługi…”. Dyrektor ZS traktowany był jako osoba pełniąca funkcję kierownika OJB, jednakże nie wiązało się to z realizacją żadnych zadań wykraczających poza obowiązki dyrektora ZS. Mimo tego księgi rachunkowe oznaczano nazwą OJB, zamiast ZS; w konsekwencji formalnie brak ksiąg rachunkowych dla Zespołu Szkół.

         W piśmie skierowanym do Wójta Kuźnicy wskazano na konieczność przygotowania i przedłożenia Radzie Gminy – jako organowi właściwemu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych do likwidacji gminnych jednostek budżetowych – projektu uchwały w sprawie likwidacji OJB. Na zasadność likwidacji biur (zespołów) obsługi obsługujących tylko jedną szkołę wskazano też w gminach Grodzisk i Rutka-Tartak.

 

W gminie miejsko-wiejskiej Nowogród stwierdzono nieprawidłowości dotyczące funkcjonowania instytucji kultury. W rejestrze instytucji kultury ujęty jest jeden podmiot – Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Nowogrodzie. W strukturze organizacyjnej M-GOK wymieniona jest również biblioteka, którą włączono w skład M-GOK w 1995 r. W efekcie nie jest zatrudniany kierownik biblioteki, a jedynie bibliotekarze. Mimo tego stwierdzono szereg dokumentów świadczących o bezpodstawnym traktowaniu biblioteki jako odrębnej instytucji kultury – odrębny od M-GOK plan finansowy, sprawozdania Rb-Z i Rb-N, sprawozdawczość finansową. Dokumenty te podpisywał kierownik M-GOK. Na „jednostki kultury” w liczbie mnogiej – jako podmioty dotowane z budżetu gminy – powoływano się także w uchwale budżetowej.

Burmistrzowi rekomendowano wskazanie kierownikowi M-GOK na brak podstaw do traktowania biblioteki działającej w strukturach M-GOK jako formalnie istniejącej odrębnej instytucji kultury oraz do prowadzenia odrębnych ksiąg rachunkowych i sporządzania odrębnej sprawozdawczości biblioteki.

 

W gminie miejsko-wiejskiej Mońki stwierdzono nieprowadzenie audytu wewnętrznego wbrew art. 274 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Wartość dochodów i przychodów oraz wydatków i rozchodów przekroczyła pułap 40.000 tys. zł w uchwałach budżetowych na 2009 i 2010 r. Planowanych wartości, o których mowa w art. 274 ust. 3 ustawy, pozostawały zaś poniżej tej kwoty w uchwałach budżetowych na 2011 i 2012 r., by ponownie ją przekroczyć w uchwale na 2013 r. Stwierdzono, że mimo przywołanych okoliczności Burmistrz do czasu zakończenia kontroli w 2013 r. nie podjął żadnych działań w celu zorganizowaniu audytu.

W wystąpieniu pokontrolnym zalecono niezwłoczne przystąpienie do realizacji obowiązków w zakresie zorganizowania i prowadzenia audytu wewnętrznego, a także pisemne poinformowanie Ministra Finansów o rozpoczęciu prowadzenia audytu, stosownie do art. 274 ust. 7 ustawy o finansach publicznych.

 

Podczas kontroli Powiatu Łomżyńskiego stwierdzono, że Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Łomży nie posiada rachunku bieżącego. Dla Poradni nie są prowadzone księgi rachunkowe – dane wyodrębniane są analitycznie w księgach Starostwa na potrzeby sprawozdawczości budżetowej. Wydatki tej jednostki ponoszone są z rachunku Starostwa, którego dysponentem jest Starosta, wbrew art. 53 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Nie sporządzano odrębnej sprawozdawczości finansowej Poradni, ujmując dane dotyczące tej jednostki w sprawozdaniu finansowym Starostwa. Dodatkowo, Starostwo prowadziło działalność socjalną własną i Poradni przy pomocy jednego rachunku bankowego, co pozostaje w sprzeczności z art. 12 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych zobowiązującym pracodawcę tworzącego zakładowy fundusz świadczeń socjalnych do gromadzenia środków Funduszu na odrębnym rachunku bankowym.

W wystąpieniu pokontrolnym zalecono umożliwienie dyrektorowi Poradni zorganizowania odrębnych ksiąg rachunkowych oraz odrębnego rachunku bieżącego, którego będzie on dysponentem, zapewnienie sporządzania przez dyrektora jednostkowych sprawozdań finansowych oraz otwarcia przez niego rachunku bankowego ZFŚS Poradni.

 

Wbrew udzielonej odpowiedzi o sposobie wykonana zaleceń pokontrolnych wystosowanych na podstawie poprzedniej kontroli kompleksowej gminy Sokoły, Urząd Gminy w dalszym ciągu prowadził, naruszając przepisy ustawy o rachunkowości, obsługę finansowo-księgową 2 instytucji kultury. Poza tym Wójt, z naruszeniem art. 53 ust. 1 ustawy o finansach publicznych dysponował ich środkami finansowymi, podobnie jak środkami 2 szkół obsługiwanych przez Urząd, co również stanowiło nieprawidłowości, które miały być wyeliminowane po poprzedniej kontroli. Wskazania wymaga także, że dyrektorzy szkół nie opracowywali projektów planów finansowych ze względu na nieprzekazywanie przez Wójta stosownych informacji, zaś plany finansowe instytucji kultury sporządzane były bez zastosowania przepisów art. 31 ustawy o finansach publicznych.

W zaleceniach pokontrolnych ponownie wnioskowano o zapewnienie warunków umożliwiających wykonywanie przez dyrektorów instytucji kultury obowiązków wynikających z ustawy o rachunkowości oraz zaprzestanie dysponowania przez Wójta rachunkami bankowymi jednostek oświatowych i instytucji kultury. Przede wszystkim zaś zalecono rzetelne realizowanie wniosków pokontrolnych, stosownie do udzielonej odpowiedzi o sposobie ich wykonania.

 

Kontrola przeprowadzona w Zespole Szkół w Mońkach wykazała, że dyrektorzy obsługiwanych przez Zespół Szkół Podstawowych w Boguszewie i w Kuleszach nie określili przyjętej polityki rachunkowości, nie wprowadzali też innych regulacji wewnętrznych dotyczących gospodarki finansowej kierowanych przez siebie jednostek. Księgi rachunkowe dla poszczególnych szkół nie zostały wyodrębnione. Dane ewidencyjne dotyczące jednostek budżetowych ujmowane były we wspólnych księgach i były wyodrębniane jedynie analitycznie (w zakresie wydatków, środków trwałych i operacji na wyodrębnionym rachunku dochodów, o którym mowa w art. 223 ustawy o finansach publicznych – wspólnym dla wszystkich trzech szkół). W efekcie brak danych do sporządzenia jednostkowych sprawozdań finansowych szkół oraz sprawozdań budżetowych w zakresie dochodów, należności i zobowiązań. Dodatkowo, wbrew art. 53 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, środkami pieniężnymi określonymi w planach finansowych obsługiwanych jednostek, dysponował dyrektor Zespołu Szkół w Mońkach z uwagi na realizowanie wydatków Zespołu i obsługiwanych szkół za pośrednictwem jednego rachunku bieżącego.

Zalecono podjęcie, w porozumieniu z kierownikami obsługiwanych jednostek, działań zmierzających do założenia odrębnych ksiąg rachunkowych dla poszczególnych jednostek oraz odrębnych rachunków bieżących, których dysponentami będą kierownicy obsługiwanych jednostek, a także wskazanie kierownikom tych jednostek na powinność opracowania dokumentacji opisującej zasady rachunkowości oraz procedur kontroli zarządczej obowiązujących w ich jednostkach.

 

W wyniku kontroli gminy Śniadowo stwierdzono, że pomimo otwarcia odrębnych rachunków bankowych dla szkół obsługiwanych przez Urząd Gminy Wójt zatwierdzał osobiście do wypłaty dokumenty tych jednostek, co było sprzeczne z postanowieniami art. 53 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

Wójta zobowiązano do zaprzestania dysponowania rachunkami bankowymi szkół oraz podjęcia stosownych działań skutkujących zorganizowaniem obsługi bankowej tych jednostek w sposób zapewniający dysponowanie środkami każdej z nich wyłącznie przez jej dyrektora oraz ewentualnie upoważnionych przez niego pracowników kierowanej jednostki.

 

Urząd Gminy w Milejczycach prowadził, naruszając przepisy ustawy o rachunkowości, obsługę finansowo-księgową 2 instytucji kultury oraz GOPS. W ramach prowadzonej obsługi Wójt, ingerując w obowiązki inwentaryzacyjne nałożone przepisami tej ustawy na kierowników jednostek, zarządził przeprowadzenie w nich inwentaryzacji. Poza tym pracownicy Urzędu Gminy, pomimo braku uchwały Rady Gminy w sprawie zorganizowania wspólnej obsługi administracyjnej i finansowej szkół w Urzędzie Gminy, prowadzili obsługę finansowo-księgową Zespołu Szkół w Milejczycach. Kontrola wykazała ponadto, że gminne instytucje kultury nie zostały formalnie wyposażone w majątek, przy wykorzystaniu którego prowadzą działalność, zaś nieruchomości, którymi dysponuje Zespół Szkół nie zostały mu oddane w trwały zarząd.

Wskazano na konieczność zapewnienia warunków umożliwiających wykonywanie przez kierowników GOPS i instytucji kultury obowiązków wynikających z ustawy o rachunkowości, przedłożenia Radzie Gminy projektu uchwały stwarzającej formalną podstawę prowadzenia przez Urząd Gminy obsługi finansowo-księgowej Zespołu Szkół, określenia cywilnoprawnej formy prawnej władania majątkiem przez instytucje kultury, a także wydania decyzji ustanawiającej trwały zarząd nieruchomościami, którymi włada Zespół Szkół.

 

Analiza umowy na obsługę bankową Zespołu Obsługi Szkół w Grodzisku (zawartej pomiędzy Bankiem Spółdzielczym w Grodzisku a Wójtem) wykazała, że bank zobowiązał się do prowadzenia dla ZOS pięciu rachunków bankowych, spośród których w praktyce dwa były wykorzystywane przez ZOS (i objęte ewidencją na kontach 130 i 139), zaś trzy pozostałe, oznaczone jako rachunki ZOS, dotyczyły obsługiwanego przez ZOS Zespołu Szkół (ich odpowiednikiem w ewidencji były konta 130-1, 139 i 135). Występowała zatem rozbieżność między oznaczeniem przez bank wymienionych trzech rachunków bankowych a stanem faktycznym w zakresie posiadacza rachunku bankowego (jednostki go wykorzystującej). Poza tym, zgodnie z zawartą umową, do składania dyspozycji wykonania usług związanych z realizacją przelewów upoważniony był jedynie kierownik i główny księgowy ZOS, co oznaczało, że w imieniu Zespołu Szkół zlecenia płatnicze do trzech wskazanych rachunków bankowych składał, zamiast dyrektora Zespołu Szkół, kierownik ZOS naruszając w ten sposób postanowienia art. 53 ustawy o finansach publicznych.

W trakcie kontroli podjęto działania zmierzające do zawarcia przez ZOS i Zespół Szkół umów z bankiem na korzystanie z usług bankowych. Umowy takie zostały podpisane przez dyrektorów ZOS i Zespołu Szkół przed zakończeniem kontroli.

 

W Powiecie Grajewskim, pomimo wydanego przez Izbę Obrachunkową na podstawie poprzedniej kontroli kompleksowej zalecenia dotyczącego obsadzenia stanowiska Sekretarza Powiatu, począwszy od dnia 30 grudnia 2011 r. stosowano praktykę powierzania Naczelnikowi Wydziału Zarządzania i Spraw Obywatelskich pełnienia obowiązków Sekretarza na okres 2-3 miesięcy stosując ogólną regulację zawartą w art. 21 ustawy o pracownikach samorządowych. Długotrwałość przywołanej sytuacji pozostawała w sprzeczności z przepisami art. 5 ust. 1 przywołanej ustawy przewidującymi obligatoryjność utworzenia i obsadzenia stanowiska sekretarza w strukturze starostwa powiatowego. Dodatkowo, od dnia 1 września 2013 r. obowiązuje art. 5 ust. 1b ustawy wyłączający wprost stosowanie art. 21 ustawy o pracownikach samorządowych do stanowiska sekretarza.

Rekomendowano zatrudnienie Sekretarza Powiatu zgodnie z przepisami art. 5 ustawy o pracownikach samorządowych.

 

W czasie prowadzenia czynności kontrolnych w Urzędzie Gminy w Bielsku Podlaskim nie funkcjonowało stanowisko Sekretarza, wbrew wymogom art. 5 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych. W związku z tym ustaleniem pozostawało także niewyznaczenie przez Wójta osoby wykonującej wobec niego czynności z zakresu prawa pracy, co naruszało postanowienia art. 8 ust. 2 tej ustawy. Wójt w czasie kontroli wskazał osobę do wykonywania wobec niego czynności z zakresu prawa pracy.

W wystąpieniu pokontrolnym zalecono obsadzenie stanowiska sekretarza gminy.

 

Wójt gminy Kuźnica udzielił na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym kierownikowi Gminnej Biblioteki Publicznej w Kuźnicy i dyrektorowi Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w Kuźnicy bezprzedmiotowych pełnomocnictw do dokonywania czynności prawnych. Ograniczył w nich jednocześnie określoną w art. 27 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej samodzielność instytucji kultury w zakresie prowadzenia gospodarki w ramach posiadanych środków poprzez ograniczenie możliwości dokonywania zakupu towarów i usług w kierowanych przez nich instytucjach kultury do równowartości kwoty 3.000 euro.

Zalecono zaniechanie udzielania kierownikom instytucji kultury pełnomocnictw do kierowania jednostką.

 

Z ustaleń kontroli przeprowadzonej w Urzędzie Gminy w Bielsku Podlaskim wynika, że Gminna Biblioteka Publiczna w Augustowie prowadziła działalność kulturalną w pomieszczeniach Zespołu Szkół w Augustowie, który włada nieruchomością jako trwały zarządca. Nie stwierdzono, aby w stosunku do zajmowanych pomieszczeń Biblioteka miała ustalony tytuł prawny (umowę cywilnoprawną), określający przydzielenie lub nabycie mienia stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Wójtowi zalecono podjęcie, w porozumieniu z dyrektorem Zespołu Szkół w Augustowie, działań w kwestii formalnego uregulowania podstaw władania mieniem przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Augustowie.

 

2. W zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych i realizacji obowiązków sprawozdawczych:

- nieprawidłowe prowadzenie ksiąg rachunkowych (w tym dziennika, kont ksiąg pomocniczych, zestawień obrotów i sald) - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 47 jednostkach kontrolowanych;

- ewidencjonowanie operacji gospodarczych bez zachowania systematyki lub chronologii zapisów (określonych ustawą o rachunkowości, przepisami dotyczącymi szczególnych zasad rachunkowości jednostek sektora finansów publicznych lub postanowieniami zakładowych planów kont), nierzutujące jednakże w sposób istotny na przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej jednostki – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 26 i 3 jednostkach kontrolowanych;

- dokonywanie zapisów księgowych na podstawie dowodów księgowych niespełniających wymogów ustawy o rachunkowości, w szczególności w zakresie zakwalifikowana dowodów do ujęcia w księgach rachunkowych oraz sporządzania dowodów zbiorczych służących łącznym zapisom zbioru dowodów źródłowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 9 jednostkach kontrolowanych;

- nierzetelne, nieobrazujące rzeczywistego stanu aktywów i pasywów, prowadzenie ksiąg rachunkowych, prowadzące do zniekształcenia obrazu sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego lub wyniku budżetu kontrolowanej jednostki – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 15 jednostkach kontrolowanych;

- nieprowadzenie wszystkich wymaganych ksiąg rachunkowych, w szczególności ksiąg pomocniczych oraz zestawień obrotów i sald – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 10 jednostkach kontrolowanych;

- niezachowywanie zgodności zapisów ewidencji syntetycznej z zapisami ewidencji analitycznej, służącej uszczegółowieniu i uzupełnieniu zapisów kont księgi głównej – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 6 jednostkach kontrolowanych;

- niebieżące (tj. z naruszeniem zasady dokonywania zapisów księgowych w odpowiednim terminie bądź okresie sprawozdawczym), a także niesprawdzalne (zwłaszcza poprzez dokumentowanie zapisów uniemożliwiające identyfikację dowodów i sposobu ich zapisania w księgach) prowadzenie ksiąg rachunkowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 4 i 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe stosowanie klasyfikacji budżetowej dochodów i wydatków budżetowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 20 jednostkach kontrolowanych;

- nieujmowanie w księgach rachunkowych wszystkich zobowiązań lub należności jednostki – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 6 i 17 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe sporządzanie sprawozdań, polegające na niewłaściwym prezentowaniu danych w poszczególnych częściach sprawozdań, w tym bilansach z wykonania budżetu i bilansach jednostek (powodowane z reguły naruszeniem systematyki zapisów księgowych), a także na wykazywaniu w sprawozdaniach budżetowych i finansowych danych niezgodnych z danymi wynikającymi z ksiąg rachunkowych - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 28 jednostkach kontrolowanych;

- niesporządzanie wszystkich wymaganych sprawozdań oraz nieterminowe przekazanie sprawozdań – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 7 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe wykazywanie w sprawozdaniach Rb-PDP skutków obniżenia górnych stawek podatkowych oraz udzielonych ulg, odroczeń, umorzeń i zwolnień, w tym mogące skutkować nieprawidłowym ustaleniem kwoty podstawowej części wyrównawczej subwencji ogólnej gmin – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 18 kontrolowanych gminach;

- nierzetelne lub niebieżące ewidencjonowanie operacji gotówkowych oraz niezgodność rzeczywistego stanu gotówki ze stanem ewidencyjnym – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 8 i 1 jednostce kontrolowanej;

- ewidencjonowanie operacji gospodarczych na kontach nieprzewidzianych w zakładowym planie kont - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 5 jednostkach kontrolowanych;

- realizowanie zapłaty na podstawie dowodów niespełniających wymogów prawidłowego dowodu księgowego, niesprawdzonych merytorycznie, rachunkowo bądź niezatwierdzonych do wypłaty – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 5 jednostkach kontrolowanych;

- wypłata gotówki osobom nieupoważnionym lub bez pokwitowania - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 1 jednostce kontrolowanej;

- nierzetelne dokumentowanie pobierania i rozliczania zaliczek - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 1 jednostce kontrolowanej;

- nieprzeprowadzenie lub nierzetelne przeprowadzenie i rozliczenie inwentaryzacji finansowych składników mienia i rozrachunków oraz udokumentowanie wyników - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 6 jednostkach kontrolowanych;

- nieprzeprowadzenie inwentaryzacji albo przeprowadzanie inwentaryzacji rzeczowych składników majątkowych w sposób nieodpowiadający przepisom ustawy o rachunkowości bądź wewnętrznym instrukcjom oraz zaniechanie rozliczenia inwentaryzacji w księgach rachunkowych tego roku, na który przypadał termin inwentaryzacji – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 22 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowa ewidencja księgowa środków trwałych, w szczególności poprzez bezpodstawne zwiększenie lub zmniejszenie wartości majątku trwałego - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 2 jednostkach kontrolowanych;

- niewłaściwe udokumentowanie likwidacji środków trwałych - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 1 jednostce kontrolowanej;

- bezpodstawne ewidencjonowanie w księgach operacji niedotyczących jednostki - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 1 jednostce kontrolowanej.

 

W Urzędzie Miejskim w Białymstoku stwierdzono, że w sprawozdaniach Rb-NDS za lata 2010-2013 przychody z wolnych środków zostały zaniżone o: 2.104.463,19 zł za 2010 r., 2.109.838,27 zł za 2011 r. i o 8.015.718,78 zł za 2012 r. W sprawozdaniu Rb-NDS za II kwartał 2013 r. po stronie planu i wykonania wykazano wolne środki w wysokości 21.267.078 zł, podczas gdy faktycznie jednostka była w posiadaniu kwoty 34.231.335,33 zł. Z kolei w sprawozdaniach Rb-Z sporządzanych za okres od 2010 r. do II kwartału 2013 r. nieprawidłowo klasyfikowano zadłużenie – dług z tytułu wyemitowanych obligacji ujmowano w pozycji „papiery wartościowe”, mimo że dla tych obligacji nie istniał płynny rynek wtórny. Jako dług z kredytów i pożyczek należało zatem wykazać 310.000.000 zł za 2010 r., 540.000.000 zł za 2011 r., 400.000.000 zł za 2012 r. i 400.000.000 zł na koniec II kw. 2013 r.

Wskazano na obowiązek wykazywania w sprawozdaniach Rb-NDS po stronie wykonania danych dotyczących przychodów z tytułu wolnych środków w wysokości środków osiągniętych za lata ubiegłe, zaś w sprawozdaniach Rb-Z danych dotyczących istniejącego zadłużenia z tytułu wyemitowanych obligacji jako zadłużenia z kredytów i pożyczek, stosownie do obowiązujących zasad klasyfikacji tytułów dłużnych.

 

W gminie Przytuły stwierdzono rażące nieprawidłowości w prowadzeniu ksiąg rachunkowych i sprawozdawczości, w tym m.in. niedokonywanie zamknięcia i otwarcia ksiąg na kolejny rok w latach lat 2010-2012, brak zgodności między saldami kont wykazywanymi na koniec i początek roku, brak wymaganych przeksięgowań (w tym kont 901, 902 i 961, zespołu 4 i 7), nieprowadzenie niektórych kont w poszczególnych latach (np. 860 i 960 za 2010 i 2011 r., zespołu 7 za 2010 r., 800 za 2011 r.), nierealność sald, niezgodność sprawozdań z danymi ksiąg (zwłaszcza w zakresie stanu funduszu Urzędu i wyniku finansowego), różnicę między sumą jednostkowych sprawozdań Rb-28S a sprawozdaniem zbiorczym o 98.974,91 zł.

W zaleceniach wskazano na potrzebę podjęcia zdecydowanych działań dyscyplinujących wobec Skarbnika Gminy, zmierzających do zapewnienia prawidłowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym zwłaszcza uzyskiwania z nich rzetelnych danych sprawozdawczych.

 

W Zespole Szkół w Boćkach nie dokonano ustalenia obrotów i sald ręcznie prowadzonej dziennik-głównej za 2012 r. Stan środków pieniężnych na 31 grudnia 2012 r. wynikający z bankowych potwierdzeń nie znajdował odzwierciedlenia na kontach 130, 132 i 135. Konta rozrachunkowe (201, 223, 225, 229, 231, 234 i 240) i konto 310, w okresie od stycznia do listopada 2012 r. nie wykazywały obrotów – zapisów na tych kontach dokonano jedynie za grudzień; brak bilansów otwarcia tych kont, nie dokonano także ich zamknięcia (nie ustalono sald końcowych). Całkowity brak obrotów za 2012 r. stwierdzono na kontach 800 i 851. Dokonywane zapisy naruszały zaś m.in. zasadę podwójnego zapisu, poprawki wprowadzano w sposób niedozwolony. W efekcie, poza ewidencją analityczną wydatków, brak danych, na podstawie których sporządzono sprawozdawczość za 2012 r. Głównym źródłem stwierdzonych nieprawidłowości było niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez poprzedniego głównego księgowego.

Wskazano na konieczność podjęcia przez głównego księgowego szczegółowo wskazanych działań w celu wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych, a także bieżącego weryfikowania ksiąg w świetle wystosowanych zaleceń w celu ostatecznego potwierdzenia ich prawidłowości.

 

W gminie Szypliszki w zakresie danych ewidencyjnych stwierdzono m.in.: nieprzypisanie należności z czynszów w wysokości 16.322,95 zł, ustalanie kwoty zrealizowanych dochodów budżetu wraz z podatkiem VAT, zaniżenie przychodów Urzędu jako jednostki budżetowej za 2012 r. o kwotę 190.261,29 zł w wyniku nieujęcia na koncie 720 przychodów związanych z wpływem dotacji celowej (w trakcie kontroli dokonano korekty urealniającej wynik Urzędu wykazany na koncie 860 „Wynik finansowy” oraz sporządzono korektę bilansu). Kontrola sprawozdawczości wykazała natomiast niewykazanie w rocznym sprawozdaniu Rb-28S za 2012 r. zobowiązań na kwotę 110.990,27 zł z tytułu dodatkowego wynagrodzenia rocznego, a w sprawozdaniu Rb-27S należności na kwotę 18.437,99 zł (zabezpieczonych hipoteką). Oprócz tego zawyżono wynik budżetu za 2012 r. o 60.950 zł poprzez zaliczenie do dochodów należności od nabywców nieruchomości wyłonionych w 2012 r., którzy dokonali nabycia i opłacenia ceny w 2013 r.

W wystąpieniu pokontrolnym wskazano szczegółowe rozwiązania zmierzające do wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie ewidencji operacji w księgach rachunkowych oraz prawidłowego sporządzanie sprawozdawczości budżetowej.

 

W gminie Jaświły stwierdzono m.in. ujmowanie operacji dotyczących pożyczki w BGK na koncie 260 w ewidencji Urzędu Gminy, zamiast w ewidencji budżetu, ujmowanie kosztów odsetek od kredytów i pożyczek na koncie 409, zamiast 751 i wykazywanie ich w rachunku zysków i strat jako pozostałych kosztów operacyjnych, nieujęcie w księgach należności z tytułu podatku VAT podlegającego odliczeniu (podczas kontroli zaksięgowano należność w kwocie 853.240 zł), niewykazanie w sprawozdaniu Rb-27S za 2012 r. jako dochodów otrzymanych raty części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie 298.185 zł, wykazanie w łącznym rachunku zysków i strat całości przychodów gminy w pozycji „Pozostałe przychody operacyjne” oraz wykazywanie w sprawozdaniach Rb-NDS i Rb-Z kwot kredytu w rachunku budżetu możliwych do wykorzystania, zamiast rzeczywistego zadłużenia (przychodów).

W wystąpieniu pokontrolnym wskazano na obowiązek podjęcia działań zmierzających do zapewnienia prawidłowego prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz rzetelnego sporządzania sprawozdawczości, w tym celu wskazano szczegółowe rozwiązania.

 

Dane jednostkowego sprawozdania Rb-27S za 2012 r. sporządzonego przez Wójta Gminy Milejczyce nie uwzględniały w kolumnie „Dochody otrzymane” kwoty 5.082.631,34 zł ustalonej na podstawie przepisów załącznika nr 39 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej. Ponadto dane z kolumny „Należności pozostałe do zapłaty ogółem” oraz „Nadpłaty” różniły się od ewidencji analitycznej prowadzonej do konta 221 odpowiednio o 4.898,49 zł i 3.344,15 zł. W jednostkowym sprawozdaniu Rb-28S Urzędu za 2012 r. nie wykazano zobowiązań wynikających z kont rozrachunkowych na łączną kwotę 89.548,27 zł. W sprawozdaniu jednostkowym własnym Rb-N za 2012 r. ujęto bezpodstawnie należności wymagalne GOPS z tytułu funduszu alimentacyjnego zaewidencjonowane w księgach tej jednostki w kwocie 91.681,42 zł (należności te nie wynikały z jednostkowego sprawozdania Rb-N GOPS). Poza tym dane zbiorczego sprawozdania Rb-27S za 2012 r. były niezgodne ze sprawozdaniami jednostkowymi, co dotyczyło: kolumny „Dochody wykonane” różniącej się od sprawozdań jednostkowych o kwotę o 89.518,86 zł, kolumny „Należności pozostałe do zapłaty ogółem” – różnica 221.418,94 zł oraz kolumny „Zaległości” – różnica 84.242,99 zł. Podobnie w zbiorczym sprawozdaniu Rb-28S za 2012 r. wykazano w kolumnie „Wydatki wykonane” kwotę o 80.424,28 zł wyższą niż wynikająca ze sprawozdań jednostkowych, zaś różnica dotycząca danych wykazanych w kolumnie „Zobowiązania ogółem” pomiędzy sprawozdaniem zbiorczym a sprawozdaniami jednostkowymi wynosiła 8.420,68 zł.

Wnioskowano o prawidłowe sporządzanie sprawozdawczości budżetowej.

 

Jednostkowe sprawozdanie Rb-27S Urzędu Gminy w Orli za 2012 r. nie obejmowało wszystkich danych podlegających wykazaniu w nim na podstawie przepisów § 2 ust. 1 Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów j.s.t. zawartej w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej. W sprawozdaniu tym wykazano dochody w wysokości 5.527.416,33 zł wynikające z konta 130-1 „Rachunek bieżący dochodów”, zaś pomięto dochody zaewidencjonowane na koncie 130-5 wynoszące 6.876.986,80 zł (udziały w podatkach dochodowych, dotacje i subwencja), które ujęto bezpośrednio w zbiorczym sprawozdaniu Rb-27S.

W wystąpieniu pokontrolnym, zwrócono uwagę na konieczność wykazywania w sprawozdaniu jednostkowym Rb-27S wyłącznie danych wynikających z ksiąg rachunkowych budżetu i Urzędu jako jednostki budżetowej.

 

W wyniku kontroli problemowej BOSS w Rutce-Tartak stwierdzono szereg nieprawidłowości w zakresie ewidencji operacji związanych z gospodarowaniem środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Przeprowadzona analiza ksiąg rachunkowych wykazała m.in.:

a) nieuzasadnione równoległe prowadzenie ewidencji środków Funduszu, stanu Funduszu oraz należności z tytułu udzielonych pożyczek w księgach BOSS, Gimnazjum i Szkoły Podstawowej w Rutce-Tartak, podczas gdy tylko BOSS posiadał wyodrębniony rachunek Funduszu,

b) istnienie szeregu rozbieżności pomiędzy bilansem zamknięcia na dzień 31 grudnia 2011 r. a bilansem otwarcia na dzień 1 stycznia 2012 r. w zakresie kont 234 i 851 w prowadzonych ewidencjach; poza tym niezgodność pomiędzy bilansami otwarcia na dzień 1 stycznia 2012 r. wykazanymi na kartotekach analitycznych do konta 234 z bilansami otwarcia na dzień 1 stycznia 2012 r. wykazanymi na koncie syntetycznym 234 w ewidencji poszczególnych jednostek, a także rozbieżności w syntetycznych i analitycznych bilansach zamknięcia konta 234 na dzień 31 grudnia 2012 r.,

b) niebieżące prowadzenie zapisów w ewidencji analitycznej do konta 234 względem wyciągów do rachunku bankowego ZFŚS za 2011 i 2012 rok oraz za okres styczeń-sierpień 2013 r.,

c) permanentną niezgodność stanu ZFŚS na koncie 851 ze stanem aktywów Funduszu, tj. sumą środków pieniężnych (konto 135) i należności (konto 234),

d) naruszenie wymogu prowadzenia kont pomocniczych (analitycznych) jako ksiąg służących uszczegółowieniu i uzupełnieniu zapisów kont księgi głównej, uzgodnionych z saldami i zapisami na kontach księgi głównej,

e) niezgodność zarówno z ewidencją syntetyczną na koncie 234 BOSS i obsługiwanych jednostek jak i z ewidencją analityczną danych protokołu dokumentującego weryfikację konta 234 (należności z tytułu pożyczek z ZFŚS) przeprowadzoną na dzień 31 grudnia 2012 r., która nie skutkowała urealnieniem stanu należności na koncie 234 w związku z wynikami inwentaryzacji.

W wystąpieniu pokontrolnym wskazano na obowiązek podjęcia zdecydowanych działań dyscyplinujących wobec pracownika pełniącego obowiązki głównego księgowego zmierzających do zapewnienia prawidłowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym celu wskazano szczegółowe rozwiązania.

 

W wyniku kontroli problemowej Zespołu Szkół w Kobylinie Borzymach stwierdzono rażące nieprawidłowości w zakresie księgowania operacji dotyczących realizacji dochodów, co skutkowało w szczególności brakiem danych ewidencyjnych do sporządzenia sprawozdania Rb-27S za 2012 r. w zakresie dochodów z wpłat za żywienie (wykazującego dochody z tego tytułu na kwotę 23.789,97 zł) oraz z najmu (w kwocie 1.600 zł), a także wypaczeniem danych rachunku zysków i strat poprzez niewykazanie przychodów odpowiadających zrealizowanym dochodom. Nie stwierdzono ani syntetycznych (co jest m.in. pochodną braku subkonta dochodów) ani analitycznych danych o zrealizowanych dochodach. Wpływ i odprowadzenie do budżetu księgowano z wykorzystaniem konta 240 „Pozostałe rozrachunki” – bez zapisów na kontach zespołu 7, dokonując ponadto na koncie 130 zapisów niezgodnych z danymi wyciągów bankowych. Na przykład wykazany w wyciągu bankowym wpływ za obiady w kwocie 9.914,40 zł i jego odprowadzenie do budżetu w tej samej wysokości zostały pominięte w ewidencji księgowej, co naruszało zasadę z art. 24 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Zaniechanie księgowania odprowadzenia dochodów do budżetu poprzez konto 222 skutkowało nieprzeniesieniem jego salda na konto 800 na podstawie danych sprawozdania Rb-27S. W wyjaśnieniu główny księgowy przedstawił, że „Sprawozdanie Rb-27S za 2012 r. sporządzono na podstawie przelewów dla Urzędu Gminy z konta 240 i 222/odsetki/. Wybierano ręcznie z dziennik głównej”.

W wystąpieniu pokontrolnym wskazano szczegółowe rozwiązania zmierzające do zapewnienia prawidłowego księgowania operacji dotyczących realizacji dochodów.

 

Analiza ewidencji księgowej do konta 011 „Środki trwałe” w mieście Nowogród wykazała zbiorcze ujęcie 5 ulic o ogólnej wartości 881.578,96 zł, bez podania wartości każdej z nich jako odrębnego środka trwałego; ujęcie „dróg dojazdowych do pól” o wartości 58.590 zł. i długości 580 m bez wskazania liczby tych dróg i ich lokalizacji, jako ewentualnych odrębnych środków trwałych podlegających ewidencji w księgach Urzędu, a także bezpodstawne zewidencjowanie wartości nakładów poniesionych przez gminę na 2 drogi powiatowe w łącznej wysokości 20.120,69 zł. Ponadto w dokumentacji inwentaryzacyjnej nakłady te wykazano jako drogi gminne, co świadczy o nieosiągnięciu celu inwentaryzacji, jakim jest weryfikacja realności stanu ewidencyjnego.

Rekomendowano ustalanie wartości początkowej poszczególnych dróg oraz wykazanie ich jako odrębnych środków trwałych w ewidencji analitycznej do konta 011, mając na uwadze, że ewidencja ta powinna umożliwiać ustalenie wartości początkowej poszczególnych obiektów środków trwałych oraz należyte obliczenie umorzenia i amortyzacji oraz wyksięgowanie z konta 011 nakładów poniesionych na drogi powiatowe i przeniesienie ich do ewidencji odpowiedniej jednostki Powiatu Łomżyńskiego.

 

W Zespole Szkół w Grajewie nie zachowano w 2012 r. ciągłości numeracji w zakresie dowodów KP i raportów kasowych generowanych w programie komputerowym. Ustalenie dotyczyło:

- druków KP dla kasy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (po KP nr FS-000001/2012 z 21 czerwca 2012 r. wygenerowany został dowód nr FS-000006/2012 z 29 czerwca 2012 r.) oraz raportów kasowych dla kasy ZFŚS (po Rk nr FS-000001/2012 za 21 czerwca 2012 r. wygenerowano raport nr FS-000006/2012 za okres 22-29 czerwca 2012 r.);

- raportów kasowych dla kasy głównej (po Rk nr B-000001/2012 za 19 marca 2012 r. wygenerowany został raport nr B-000003/2012 za okres od 20 marca do 4 czerwca 2012 r.). Brak ciągłości w numeracji druków oraz udokumentowania przyczyn przerwania ciągłości numeracji nie pozwalał na uznanie ich za posiadające cechy druków ścisłego zarachowania oraz przyjęcie racjonalnego zapewnienia o kompletności ewidencji obrotów kasowych.

         W wystąpieniu pokontrolnym wskazano na konieczność zapewnienia prawidłowości funkcjonowania programu do obsługi kasy w zakresie ciągłości numeracji druków generowanych w programie, a także bieżącego wyjaśniania i dokumentowania przyczyn powstania braku ciągłości numeracji.

 

Na podstawie analizy sprawozdawczości finansowej miasta Bielsk Podlaski stwierdzono, iż w łącznym zestawieniu obrotów i sald za 2012 r. saldo konta 290 „Odpisy aktualizujące należności” uległo zwiększeniu o kwotę 1.137.863,81 zł. Wzrost odpisów aktualizujących należności nastąpił głównie z tytułu wypłat w 2012 r. świadczeń alimentacyjnych w łącznej kwocie 970.069,14 zł i obciążenia dłużników alimentacyjnych kwotą wypłaconych świadczeń (wraz z odsetkami), które następnie objęto odpisem. Należności z tytułu odsetek według sprawozdania Rb-27ZZ na koniec 2012 r. były wyższe od odsetek należnych na koniec 2011 r. o 346.227,73 zł. Z łącznego zestawienia obrotów i sald wynika, że obroty konta 761 „Pozostałe koszty operacyjne”, na którym powinny być ujmowane m.in. odpisy aktualizujące należności główne, wyniosły tylko 122.124 zł. Oznacza to, że w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu zwrotu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych nie były księgowane zapisem Wn 761 – Ma 290, a przypis omawianych należności zapisem Wn 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” – Ma 720 „Przychody z tytułu dochodów budżetowych (zamiast tego stosowano zapis Wn 221 – Ma 290).

Osobę pełniącą obowiązki Burmistrza zobowiązano do przekazania kierownikowi MOPS uwag dotyczących zasad ewidencji przypisu należności dotyczących wypłaconych świadczeń alimentacyjnych oraz odpisów aktualizujących te należności.

 

W gminie Wąsosz niezgodnie, z określonymi z zasadami funkcjonowania kont 130, 222 i 223 księgowano w ewidencji Urzędu Gminy operacje w zakresie dochodów i wydatków realizowanych za pośrednictwem rachunku budżetu. Obroty na koncie 130, stanowiące powielenie zapisów na koncie 133 w ewidencji budżetu, księgowano w relacji z odpowiednimi kontami (przychodów, kosztów lub rozrachunków) i jednocześnie w tej samej wysokości, zapisami po drugiej stronie konta 130, w korespondencji z kontami 222 i 223. Powodowało to, że konto 130 zawsze wykazywało saldo „0”, podczas gdy prawidłowo, w sytuacji braku odrębnego rachunku bieżącego Urzędu Gminy jako jednostki budżetowej, powinno ono odpowiadać saldu sald wynikających z subkont wydatków budżetowych i dochodów budżetowych.

Zalecono zaniechanie ewidencjonowania w księgach Urzędu operacji dotyczących realizacji dochodów i wydatków z wykorzystaniem kont 222 i 223.

 

W Powiecie Sejneńskim w okresie objętym kontrolą wartość nieruchomości Skarbu Państwa ewidencjonowano w księgach Starostwa na koncie 011 „Środki trwałe”, podczas gdy prawidłowo winna być ona objęta ewidencją pozabilansową. Wartość nieruchomości na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosiła 3.612.515,13 zł i została wykazana w bilansie Starostwa zawyżając wartość aktywów jednostki. W trakcie kontroli dokonano wyksięgowania z konta 011 nieruchomości Skarbu Państwa i ich przeniesienia do ewidencji pozabilansowej.

 

W wyniku kontroli kompleksowej gminy Sokoły stwierdzono, iż jednostka (Urząd) dokonywała wypłat wynagrodzeń pracowników Urzędu i obsługiwanych szkół z rachunku bankowego któremu odpowiadają konta 130-3 „rachunek wypłat” i 130-4 „lokaty nocne”. Mimo dokonywania wypłat wynagrodzeń pracowników szkół z tego rachunku, w planach finansowych i sprawozdaniach jednostkowych szkół wykazywane były limity wydatków na wynagrodzenia i ich realizacja. Zapłata wynagrodzeń z konta 130-3 księgowana była w korespondencji z kontem 223 „Rozliczenie wydatków budżetowych” jako rzekome przekazanie szkołom środków na wydatki. Wynika stąd, że wydatki na wynagrodzenia wykazywane były przez szkoły mimo, że nie wynikały z obrotów na ich rachunkach bieżących. Świadczy to o naruszeniu zasad sporządzania sprawozdania Rb-28S dla obsługiwanych szkół, ponieważ nie było możliwe sporządzenie go na podstawie danych ewidencji do rachunku bieżącego. Ewentualne wprowadzenie danych na konta 130 w ewidencji szkół musiałoby zaś odbyć się z naruszeniem zasady dokonywania zapisów na koncie 130 wyłącznie na podstawie danych wyciągów bankowych.

Wskazano na konieczność zaniechania dokonywania wydatków objętych planami finansowymi szkół z rachunku oznaczonego kontem o symbolu 130-3, ewidencjonowanym w księdze głównej budżetu.

 

W gminie Sokoły rozrachunki z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste nie były ujmowane w ewidencji syntetycznej i analitycznej Urzędu, co skutkowało nierzetelnością danych księgowych w tym zakresie, a także wiązało się z nierzeczywistymi danymi w sprawozdawczości budżetowej (w rocznym sprawozdaniu Rb-27S należności z tego tytułu nie wykazano). Jak wynika z wyliczeń dokonanych przez pracowników Urzędu na potrzeby kontroli, rzeczywiste rozrachunki, podlegające wykazaniu w ewidencji i sprawozdawczości powinny stanowić kwotę 51.332,85 zł (zaległości).

Zalecono przypisywanie na koncie 221 należności z tytułu użytkowania wieczystego oraz wprowadzenie na to konto aktualnego stanu zaległości z tytułu nieuregulowanych opłat.

 

Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Mońkach środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne umarzał i amortyzował za okresy miesięczne przy zastosowaniu stawek znacząco niższych niż stawki wynikające z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Było to wynikiem przyjęcia w ZGKiM regulacji wewnętrznych z naruszeniem § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont… i skutkowało istotnym wpływem na kształtowanie się kosztów działalności zakładu, jego wyniku finansowego oraz wartości bilansowej aktywów trwałych. W trakcie kontroli skorygowano ponadto błąd polegający na nieujęciu na koncie 760 równowartości odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych nieodpłatnie przez zakład, a także od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, na sfinansowanie których zakład otrzymał środki pieniężne w łącznej kwocie 177.683,97 zł. Efektem kontroli było także sporządzenie korekty sprawozdania finansowego poprzez uwzględnienie w nim danych o wzajemnych rozliczeniach między jednostkami podlegających wyłączeniu przy sporządzaniu sprawozdania finansowego gminy w łącznej kwocie 119.981,28 zł oraz wykazanie w zestawieniu zmian funduszu zakładu straty za 2011 r. w wysokości 269.139,68 zł.

W wystąpieniu pokontrolnym zwrócono uwagę na konieczność usunięcia z przepisów wewnętrznych postanowień obniżających stawki umorzeniowe, rozważenie wystąpienia do Burmistrza Moniek o określenie stawek obowiązujących w ZGKiM, zaś do czasu ewentualnego określenia stawek przez Burmistrza stosowanie stawek wynikających z przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.

 

Kontrola problemowa przeprowadzona w Zespole Obsługi Szkół w Grodzisku wykazała pozostawienie poza ewidencją bilansową ZOS operacji dokonanych na rachunku środków depozytowych dotyczących wpływu w 2012 r. środków z Funduszu Pracy w łącznej wysokości 30.969,64 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Obroty na rachunku w tym zakresie należało wykazać jako sumy do rozliczenia na koncie 139 w korespondencji z kontem 240 „Pozostałe rozrachunki”.

W wystąpieniu pokontrolnym wskazano na obowiązek ujmowania w księgach rachunkowych wszystkich operacji pieniężnych dokonywanych na rachunkach jednostki.

 

Podczas kontroli kompleksowej Województwa Podlaskiego stwierdzono brak przypisu na kontach 221 i 226 w ewidencji Urzędu Marszałkowskiego należności wynikających z decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej wydanych przez starostwa powiatowe na okres 10 lat. Stwierdzono, że na kontach kontrahentów (221) przypisywano na dzień 31 grudnia każdego roku kwotę należną do opłacenia w roku następnym wynikającą z decyzji wydanych jedynie na okresy 20-letnie. W trakcie kontroli dokonano na koncie 226 przypisu należności od podmiotów, wobec których ustalone zostały opłaty w następstwie decyzji wydanych na okresy 10-letnie na łączną kwotę 3.264.155,81 zł. Kontrola wykazała ponadto, iż należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej w sprawozdaniu Rb-27S za 2012 r. zostały wykazane na podstawie niezinwentaryzowanych sald, gdyż weryfikacja miała miejsce dopiero w marcu 2013 r. W rezultacie suma należności wykazana w sprawozdawczości różniła się od należności wynikających z ksiąg o kwotę 89.958,39 zł (jak bowiem wyjaśniono w związku z przeprowadzoną weryfikacją dokonano w księgach rachunkowych Urzędu roku 2012 w dniu 25.03.2013 r. stosownych zapisów korygujących w zakresie należności na koncie 221 pod datą 31.12.2012 r.). Nadto wskazania wymaga, iż w wyniku przeprowadzonej nieterminowo weryfikacji dokonano potwierdzenia stanu wartości niematerialnych i prawnych na mniejszą o 608.343,03 zł kwotę niż wynikająca z ręcznie prowadzonej ewidencji szczegółowej. Wartości te zostały ujęte w ewidencji pomocniczej w trakcie kontroli.

W wystąpieniu pokontrolnym wnioskowano o konsekwentne stosowanie zasad ewidencji na kontach 221 i 226 należności wynikających z decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, przestrzeganie określonych przepisami art. 26 ustawy o rachunkowości terminów przeprowadzania inwentaryzacji drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji wartości inwentaryzowanych składników, a także wzmożenie nadzoru nad rzetelnością przeprowadzania czynności inwentaryzacyjnych dotyczących uzgadniania potwierdzonego stanu ze stanem ewidencyjnym.

 

Kontrola prawidłowości sporządzania sprawozdawczości przez miasto Mońki wykazała, iż w sprawozdaniu Rb-NDS za I kwartał 2010 r. spłaty z tytułu kredytów i pożyczek ujęto w zaniżonej o 1.091.416,07 zł wysokości, zaś w sprawozdaniu Rb-NDS za III kwartał 2011 r. nie wykazano przychodu z tytułu pożyczki na wyprzedzające finansowanie w wysokości 213.065,80 zł, spłaconej w grudniu 2011 r. z uzyskanej płatności. Ponadto wykazana w łącznym bilansie gminnych jednostek i zakładów budżetowych za 2012 r. wartość odpisów aktualizujących należności w kwocie 7.573.160,46 zł nie miała oparcia w danych ksiąg rachunkowych tych jednostek wynikających z konta 290 (wskazujących na łączną wartość odpisów aktualizujących należności w wysokości 4.156.573,73 zł).

Zalecono prawidłowe sporządzanie sprawozdań Rb-NDS, a także przeprowadzenie czynności wyjaśniających w celu zweryfikowania zgodności ze stanem rzeczywistym wartości odpisów aktualizujących należności podanej w informacjach uzupełniających do łącznego bilansu.

 

W gminie Hajnówka stwierdzono bezpodstawne przekazywanie w końcu roku budżetowego środków pieniężnych dotyczących podatku VAT z rachunku bieżącego Urzędu na rachunek budżetu, które były następnie zwracane, na początku nowego roku budżetowego na rachunek bieżący (w celu wyzerowania salda konta 130 na koniec roku). Wskazane operacje ewidencjonowane były przy użyciu kont 240 w ewidencji Urzędu i w ewidencji budżetu. Ogółem w 2012 r. operacje te dotyczyły kwoty 21.581,12 zł. Praktyka ta prowadziła do zdublowania rozrachunków z tytułu podatku VAT w ewidencji budżetu i Urzędu, a tym samym do wypaczenia danych ewidencyjnych i bilansowych w zakresie rozrachunków budżetu i Urzędu. Poza tym w sprawozdaniu jednostkowym Rb-27S za 2012 r. Urzędu Gminy w Hajnówce wykazano jedynie dane o dochodach wynikających z ewidencji Urzędu w wysokości 3.163.990,59 zł, z pominięciem dochodów zaewidencjonowanych wyłącznie w ewidencji budżetu na kwotę 8.811.838,79 zł.

W wystąpieniu pokontrolnym wnioskowano o zaniechanie dublowania należności i zobowiązań z tych samych tytułów w ewidencji Urzędu i budżetu oraz prawidłowe sporządzanie sprawozdań jednostkowych.

 

Kontrola ksiąg rachunkowych Urzędu Gminy Filipów wykazała nieujęcie w księgach zobowiązania z tytułu opłaty za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, nałożonej decyzją Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego z 2009 r. w wysokości 95.045 zł; spłata zobowiązania została rozłożona na cztery roczne raty. Raty przypadające do spłaty w latach 2010-2012 w łącznej kwocie 75.045 zł nie zostały zaksięgowane jako zobowiązanie na koncie rozrachunkowym, co spowodowało, że w sprawozdaniach Rb-28S za te lata oraz w bilansach Urzędu nie zostały wykazane zobowiązania: w 2009 r. w kwocie 75.045 zł, w 2010 r. – 50.029,90 zł, w 2011 r. – 25.014,90 zł. Tym samym księgi nie przedstawiały rzeczywistego stanu zobowiązań jednostki wymaganego przepisami art. 24 ust. 2 ustawy o rachunkowości.

Zalecono przestrzeganie zasady memoriału określonej w art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości.

 

4. W zakresie ogólnych zagadnień planowania i wykonywania budżetu oraz opracowywania planów finansowych jednostek organizacyjnych:

- niesporządzanie (będące często wynikiem skoncentrowania obsługi finansowo-księgowej) lub nieprawidłowe sporządzanie planów finansowych jednostek organizacyjnych, a także nieaktualizowanie tych planów – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 12 jednostkach kontrolowanych;

- nieprzekazywanie jednostkom organizacyjnym informacji niezbędnych do opracowania planów finansowych i ich projektów oraz informacji o zmianach planu dochodów i wydatków w toku wykonywania budżetu – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 10 jednostkach kontrolowanych;

- niedozwolone finansowanie budżetu danego roku poprzez podejmowanie nielegalnych działań celem zachowania płynności finansowej budżetu (np. ratą części oświatowej subwencji na rok następny, środkami zfśs, depozytowymi) – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 jednostkach kontrolowanych;

- pokrywanie wydatków jednostki budżetowej bezpośrednio z uzyskanych dochodów – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 2 jednostkach kontrolowanych;

- nieterminowe regulowanie zobowiązań – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 8 jednostkach kontrolowanych;

- naruszenie zasady kasowego ustalania dochodów i wydatków budżetu - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 5 kontrolowanych jednostkach;

- nieprawidłowe planowanie dochodów i wydatków, w tym wynikające z nierzetelnego monitorowania stanu realizacji budżetu – nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 4 gminach;

- dysponowanie przez organ wykonawczy lub kierownika jednostki obsługującej szkoły środkami finansowymi obsługiwanych szkół - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 11 jednostkach kontrolowanych;

- nieobjęcie planem finansowym środków pochodzących z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych uzyskanych i niewydatkowanych w latach poprzednich - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 2 gminach;

- nieobjęcie planem finansowym dochodów pochodzących z opłat za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych, które nie zostały wydatkowane w roku poprzednim - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 1 gminie;

- nieprawidłowe ujmowanie w planie dochodów i wydatków z podatku VAT - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 2 gminach.

 

Miasto Białystok podpisało w dniu 6 lipca 2012 r. z NFOŚiGW umowę poręczenia, na mocy której poręczyło spłatę pożyczki zaciągniętej przez spółkę miejską w łącznej wysokości 439.828.570 zł. Umowa została zawarta mimo braku w uchwale budżetowej na 2012 r. limitu udzielanych poręczeń – wynosił on jedynie 314.000 zł. Z objaśnień do wersji WPF przyjętych po 6 lipca 2012 r. nie wynikało, że poręczenie zostało udzielone, lecz że planuje się jego udzielenie. Faktu zawarcia umowy nie podano też w sprawozdaniu opisowym z wykonania budżetu za 2012 r. Kwotę z umowy wykazano tylko w części B sprawozdania Rb-Z za 2012 r. Umowa nie zawiera kontrasygnaty Skarbnika – podpis złożył Dyrektor Departamentu Finansów Miasta „z upoważnienia Skarbnika Miasta”, co należy uznać za przesłankę nieważności umowy w świetle art. 262 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

Zwrócono uwagę na konieczność udzielania poręczeń do wysokości limitu określonego przez Radę Miejską Białegostoku w uchwale budżetowej oraz dokonywania czynności prawnych polegających na zaciąganiu kredytów i pożyczek oraz udzielaniu pożyczek, poręczeń i gwarancji, a także emisji papierów wartościowych przy kontrasygnacie Skarbnika Miasta.

 

Analiza WPF miasta Białystok na lata 2013-2036 wykazała wprowadzenie przedsięwzięcia wsparcia finansowego dla spółki miejskiej w latach 2013-2029, w części bieżącej – rekompensatę eksploatacyjną w kwocie 194.800.000 zł i w części majątkowej – rekompensatę inwestycyjną w kwocie 105.000.000 zł. Przyjęte w WPF na 2013 r. dane w zakresie rekompensat dla spółki odbiegały od zasad ustalania rekompensaty przyjętych w umowie wykonawczej. W WPF przyjęto bowiem wariant, który przewidywał wyższą rekompensatę inwestycyjną i niższą rekompensatą eksploatacyjną (niższe wydatki bieżące), aniżeli wynikający z umowy wykonawczej. W efekcie kontroli w dniu 31 października 2013 r. podpisano aneks do umowy wykonawczej, którym dokonano zmian w algorytmie obliczania części inwestycyjnej i eksploatacyjnej, dostosowujących go do wariantu przyjętego w WPF.

 

Gmina Zbójna przeznaczyła na finansowanie budżetu 2012 r. kwotę 251.270,07 zł z otrzymanej w grudniu 2012 r. raty części oświatowej subwencji. Budżet na 2011 r. sfinansowano zaś kwotą części oświatowej subwencji stanowiącej dochody 2012 r. w kwocie 292.026 zł. W trakcie roku dokonywano ponadto szeregu przejściowych zapożyczeń na finansowanie budżetu (ze środków ZFŚS, z rachunku na wydatki niewygasające i rachunku sum depozytowych). Ponadto stwierdzono nieprawidłowe konstruowanie planów dochodów i wydatków, poprzez przeszacowanie dochodów majątkowych w planie pierwotnym na 2011 r. o około 958.000 zł i w planie pierwotnym na 2012 r. o około 785.000 zł i niedoszacowaniu planu wydatków budżetu na wynagrodzenia nauczycieli na 2012 r. o około 292.765 zł.

Zalecono zaniechanie angażowania w finansowanie budżetu gminy środków niestanowiących dochodów lub przychodów budżetu danego roku oraz wnikliwe analizowanie faktycznej realizacji założeń uchwały budżetowej, w szczególności dotyczących realności planowanych dochodów i wydatków.

 

Wykonanie budżetu gminy Rudka za 2012 r. nastąpiło z naruszeniem art. 242 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, bowiem wykonane wydatki bieżące były wyższe niż dochody bieżące o 378.889,85 zł, podczas gdy stan wolnych środków na koniec 2012 r. wynosił 282.116 zł. Weryfikacja przyczyn tej sytuacji podczas kontroli wykazała, że zakres rozbieżności między realnością planu a faktyczną realizacją dochodów bieżących prowadzi do wniosku, że plan dochodów bieżących nie mógł stanowić w pełni rzetelnej podstawy do ponoszenia planowanych wydatków bieżących. Kontrola realizacji planu dochodów ze sprzedaży składników majątkowych (plan 177.482 zł, wykonanie 4.707,07 zł) wykazało zaś, że gmina podjęła czynności zmierzające do sprzedaży 2 nieruchomości za cenę 30.000 zł i 7.020 zł, co świadczy o nierealności planu dochodów majątkowych.

Wskazano na obowiązek dołożenia większej staranności przy planowaniu dochodów budżetowych oraz bieżącego monitorowania realności planu przyjętego w uchwale budżetowej.

 

W księgach Urzędu Marszałkowskiego nie zaliczano do dochodów budżetu środków otrzymywanych z Funduszu Kolejowego w momencie ich wpływu na rachunek bankowy (naruszając zasadę kasowego ustalania dochodów i wydatków budżetu). Otrzymane i posiadane przez Urząd środki zaliczano do dochodów dopiero w momencie przekazania na rachunek budżetu – w celu sfinansowania zaplanowanych w budżecie wydatków. Środki te gromadzono na wyodrębnionym rachunku, który jednakże ewidencjonowano jako konto 139-3. Na dzień 1 stycznia 2012 r. środki zgromadzone na wyodrębnionym rachunku stanowiły kwotę 10.856.312,92 zł. W okresie objętym kontrolą na konto 139-03 wpłynęły środki z Funduszu Kolejowego i dotacji na współfinansowanie tych zadań w łącznej kwocie 11.950.480 zł – środki te w momencie wpływu nie były zaliczone do dochodów. Mając jednakże na uwadze, że na dzień 31 grudnia 2012 r. na koncie 139-03 pozostały środki w wysokości 7.476.622,50 zł, tj. w kwocie niższej niż istniejąca na początek roku, przyjęta praktyka nie doprowadziła do zaniżenia dochodów w budżecie za 2012 r., lecz do ich zawyżenia kosztem budżetów lat wcześniejszych – w związku z tym, że do dochodów 2012 r. zaliczono część środków, które wpłynęły na rachunek przed 2012 r. w kwocie około 3.410.000 zł.

Wnioskowano o zaliczanie do dochodów budżetu środków otrzymywanych na realizację zadań województwa w momencie kasowej ich realizacji oraz ewidencjonowanie wyodrębnionego rachunku służącego gromadzeniu środków otrzymywanych na podstawie przepisów ustawy o Funduszu Kolejowym w ramach konta 133.

 

W mieście Bielsk Podlaski dochody ze środków na realizację projektów realizowanych ze środków UE ujmowano z naruszeniem zasady kasowej realizacji – nie w dacie ich wpływu na rachunek, a w czasie zaplanowania wydatków z nich finansowanych. W efekcie np. do dochodów 2012 r. zaliczono środki otrzymane w 2011 r. w kwocie 77.604,60 zł. Z kolei środki otrzymywane tytułem wyprzedzającego finansowania projektów księgowane były w momencie wpływu na rachunek projektu zapisem Wn 133 – Ma 240, zaś na dochody budżetu ujmowano je dopiero po przekazaniu tej kwoty na rachunek budżetu. Na przykład otrzymana w dniu 10 kwietnia 2012 r. płatność na zadanie w kwocie 950.000 zł podlegała zarachowaniu na dochody budżetu pod datą wpływu. Na podstawie sprawozdań Rb-27S za miesiące kończące kwartał stwierdzono, że do dochodów według stanu na dzień 30 czerwca 2012 r. zarachowano kwotę 435.292,35 zł, a pozostałe 514.707,65 zł wykazano w sprawozdaniu sporządzonym na dzień 30 września 2012 r.

Rekomendowano zaliczanie do dochodów budżetu otrzymywanych płatności w momencie kasowej ich realizacji, z wyjątkiem operacji szczególnych określonych przepisami prawa.

 

Analiza zagadnień związanych z przekazywaniem przez Burmistrza Moniek informacji jednostkom organizacyjnym wykazała, że przekazane dyrektorom dwóch instytucji kultury informacje o kwotach dotacji podmiotowych były niższe o odpowiednio 18.212 zł i 20.853 zł od sum przyjętych w uchwale budżetowej na 2012 r. Stosowana praktyka naruszała przepisy art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz art. 31 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.

W wystąpieniu pokontrolnym wskazano na obowiązek informowania dyrektorów instytucji kultury o kwotach dotacji podmiotowej zgodnych z postanowieniami uchwały budżetowej.

 

Kontrola kompleksowa gminy Szypliszki wykazała nieprawidłowe (zawyżone) ustalenie wyniku budżetu za 2012 r., co było efektem błędnych księgowań dotyczących rozliczeń z nabywcami nieruchomości. Polegało to na bezpodstawnym (naruszającym zasadę kasowego ustalania dochodów i wydatków budżetu) ujęciu w księgach rachunkowych budżetu pod datą 31 grudnia 2012 r. kwoty 60.950 zł odpowiadającej sumie kwot niezapłaconych przez nabywców nieruchomości do końca roku zapisem Wn 224 „Rozrachunki budżetu” – Ma 901 „Dochody budżetu”. Ponadto należy wskazać, że należności z tego tytułu powinny być ujęte w księgach rachunkowych Urzędu a nie budżetu.

Rekomendowano ustalanie kwoty dochodów budżetu danego roku zgodnie z zasadą kasowej realizacji budżetu.

 

Wydatki klasyfikowane w par. 2310 „Dotacje celowe przekazane gminie na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego”, dotyczące refundacji kosztów uczęszczania do przedszkoli miejskich dzieci z terenu gminy Hajnówka, zostały w całości ujęte w planie finansowym Biura Obsługi Szkół Samorządowych w Hajnówce, zamiast w planie finansowym Urzędu Gminy Hajnówka (wykonanie wyniosło 74.262,72 zł), jak tego wymagają przepisy art. 249 ust. 4 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.

Zalecono ujmowanie wydatków budżetowych klasyfikowanych w paragrafach dotacji wyłącznie w planie finansowym Urzędu Gminy.

 

Kontrola dochodów pobieranych przez Urząd Marszałkowski w związku z decyzjami w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz wydatków realizowanych z tych środków wykazała, że dochody i wydatki związane z realizacją zadań określonych przywołaną ustawą zaplanowano w 2012 r. i w 2013 r. w tej samej wysokości wbrew postanowieniom uchwały Sejmiku Województwa Podlaskiego w sprawie zasad udzielania dotacji celowych z budżetu województwa podlaskiego na zadania z zakresu ochrony, rekultywacji i poprawienia jakości gruntów rolnych, nakazującym przeznaczanie na wskazane cele całości zgromadzonych środków, co oznacza konieczność uwzględniania w planie wydatków kolejnego roku kwoty dodatniej różnicy pomiędzy dochodami a wydatkami zrealizowanymi w roku poprzednim. Pomimo, iż wykonanie wydatków za 2012 rok zamknęło się kwotą mniejszą od dochodów o 273.761,83 zł, nie znalazło to odzwierciedlenia w budżecie województwa na 2013 r.

W wystąpieniu pokontrolnym wnioskowano o uwzględnianie przy planowaniu wydatków budżetu kwoty środków pochodzących z opłat za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych, która nie została wydatkowana w roku poprzedzającym na cele określone ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

 

5. W zakresie pozyskiwania dochodów i przychodów:

- niezachowywanie zasady powszechności opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym, podatkiem leśnym i podatkiem od środków transportowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 5, 6, 3 i 2 gminach;

- nieweryfikowanie lub nierzetelne weryfikowanie deklaracji podatkowych składanych przez podatników w zakresie poszczególnych podatków lokalnych: podatku od nieruchomości (w 16 gminach), podatku rolnego (w 11 gminach), podatku leśnego (w 11 gminach), podatku od środków transportowych (w 16 gminach);

- ustalanie lub określanie wysokości zobowiązania podatkowego w poszczególnych podatkach lokalnych niezgodnie z obowiązującymi przepisami lub uchwałami rady gminy: w podatku od nieruchomości (w 7 gminach), podatku rolnym (w 13 gminach), podatku leśnym (w 8 gminach), podatku od środków transportowych (w 1 gminie);

- nieprawidłowe udzielanie ulg i zwolnień w podatku rolnym (w 11 gminach);

- nieprzestrzeganie przepisów Ordynacji podatkowej przy udzielaniu ulg w zapłacie poszczególnych podatków lokalnych (w szczególności obowiązku podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego): podatku od nieruchomości (w 13 gminach), podatku rolnego (w 13 gminach), podatku leśnego (w 11 gminach), podatku od środków transportowych (w 1 gminie);

- nierozliczanie lub nieprawidłowe rozliczanie inkasentów z pobranych dochodów – w 7 kontrolowanych gminach;

- niewłaściwe podejmowanie lub zaniechanie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zalegających z zapłatą podatków i opłat lokalnych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 21 gminach;

- niepobieranie lub pobieranie w nieprawidłowej wysokości odsetek od nieterminowych wpłat należności budżetowych, w tym nieprzerachowywanie dokonanych bez odsetek wpłat zaległości podatkowych na należność główną i odsetki za zwłokę – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 16 jednostkach kontrolowanych;

- niedoręczenie lub nieprawidłowe doręczenie decyzji wymiarowych - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieterminowe składanie deklaracji podatkowych - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 6 jednostkach kontrolowanych;

- nieterminowe wpłaty podatków - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 4 jednostkach kontrolowanych;

- nieustalanie albo ustalanie lub pobieranie dochodów z majątku w sposób niezgodny z przepisami prawa bądź zawartymi umowami – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 16 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości przy pobieraniu opłaty za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz niewydawanie decyzji o wygaśnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadkach ustawowych - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 3 i w 3 jednostkach kontrolowanych;

- niepodejmowanie czynności zmierzających do wyegzekwowania dochodów niepodatkowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 8 jednostkach kontrolowanych;

- dopuszczenie do przedawnienia podatkowych i niepodatkowych należności budżetowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 2 i w 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości przy pobieraniu innych dochodów, w tym opłat lokalnych, opłaty skarbowej oraz innych opłat (np. renty planistycznej, opłaty adiacenckiej) lub ich niepobieranie - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 9, 7 i 7 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości dotyczące dochodów gromadzonych przez jednostki oświatowe na wydzielonym rachunku dochodów – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 5 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe ustalanie cen za usługi użyteczności publicznej (dostawa wody, ciepła, odbiór odpadów komunalnych) – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 15 kontrolowanych jednostkach;

- brak uzgodnienia przez dyrektora szkoły z organem prowadzącym warunków korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokości opłat za posiłki - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 5 kontrolowanych jednostkach.

 

W Urzędzie Gminy Jaświły stwierdzono, że jednostka nie złożyła wniosku o zwrot utraconych dochodów, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 maja 2007 r. w sprawie zwrotu utraconych przez gminy dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych, rezerwatach przyrody…, co spowodowało uszczerbek w dochodach gminy w kwocie 28.337 zł. W tej samej jednostce kontrola wykazała, że w 2012 r. podatnicy składający wnioski o przyznanie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym nie dołączali do nich zestawień poniesionych wydatków inwestycyjnych, wymaganych treścią art. 13d ust. 2 ustawy o podatku rolnym. W sumie udzielono 12 ulg inwestycyjnych z naruszeniem art. 13d ust. 2 ustawy o podatku rolnym na łączną kwotę 146.640 zł.

Zalecono udzielanie ulg i zwolnień w podatku rolnym w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o podatku rolnym.

 

W Urzędzie Miejskim w Rajgrodzie stwierdzono, że podatnik o nr ewid. 1500039 nie zadeklarował podatku od gruntów sklasyfikowanych jako Bi o powierzchni 26.679 m². W trakcie kontroli podatnik złożył korekty deklaracji za lata 2009-2013 wykazując za te grunty podatek w kwocie 34.684 zł. Kolejni dwaj podatnicy złożyli w efekcie kontroli deklaracje na kwoty odpowiednio 2.040 zł i 2.518 zł. Ponadto w Urzędzie Miejskim w Rajgrodzie, według stanu na dzień 31 grudnia 2012 r. nie objęto tytułami egzekucyjnymi – wbrew obowiązującym przepisom – zaległości w kwocie wynosiła 236.844 zł.

Rekomendowano prowadzenie pełnych, terminowych i systematycznych działań windykacyjnych w stosunku do podatników, na których ciążą zaległości podatkowe.

 

W Urzędzie Gminy Rudka stwierdzono, że deklaracji na podatek od nieruchomości nie składa sąsiednia gmina, która według zapisów ewidencji gruntów i budynków jest w posiadaniu 8,57 ha gruntów sklasyfikowanych jako dr – drogi. Opodatkowanie przedmiotowych gruntów skutkowałoby zwiększeniem dochodów podatkowych za 2012 r. o kwotę 32.566 zł.

 

Urząd Gminy Grodzisk złożył za 2012 r. deklarację podatkową, której zawyżył powierzchnię gruntów o 405.673 m², a podatek o kwotę 81.134,60 zł, co wpłynęło na bezpodstawne zaniżenie części wyrównawczej subwencji ogólnej.

 

W gminach Milejczyce, Orla, Bielsk Podlaski i Hajnówka kontrola deklaracji podatkowych składanych przez badane jednostki wykazała zaniżenie podatku o odpowiednio: 1.623.852 zł, 1.187.888 zł, 1.094.341,47 zł i 610.930 zł. Wpłynęło to na zaniżenie prezentowanych w sprawozdaniach Rb-PDP i Rb-27S tych gmin danych służących ustaleniu podstawowych dochodów podatkowych.

 

Kontrola przeprowadzona w mieście Łapy wykazała, że sprawozdanie Rb-27S za III kwartał 2013 r. zostało sporządzone z naruszeniem rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej, czego efektem było: niewykazanie skutków umorzenia opłaty prolongacyjnej w łącznej kwocie 10.602 zł, zawyżenie o 18.392,20 zł skutków wynikających z decyzji organu podatkowego dotyczących udzielonych ulg w postaci rozłożenia na raty lub odroczenia podatku albo zaległości podatkowych, wykazanie skutków rozłożenia na raty zaległości w podatku od środków transportowych w kwocie 562 zł w kolumnie 13 „skutki udzielonych ulg i zwolnień obliczone za okres sprawozdawczy” oraz zaniżenie kwoty skutków obniżenia górnych stawek podatkowych w podatku od nieruchomości od osób prawnych o kwotę 18.151 zł.

 

Gmina Brańsk w sprawozdaniach Rb-27S i Rb-PDP sporządzonych za 2012 r. nie wykazała skutków zastosowania uchwały Rady Gminy Brańsk w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości, co dotyczyło kwoty 137.610 zł. Nieprawidłowość ta spowodowała zaniżenie prezentowanych w sprawozdaniach skutków obniżenia górnych stawek podatkowych o kwotę 10.321 zł.

 

W gminie Rutka-Tartak stwierdzono brak pełnych i terminowych działań windykacyjnych w stosunku do podatników zalegających z zapłatą należności podatkowych. Zaległości nie objęte na dzień 31 grudnia w 2012 r. tytułami egzekucyjnymi w poszczególnych podatkach i opłatach lokalnych wynosiły łącznie 25.462 zł.

Zalecono prowadzenie terminowych i systematycznych działań windykacyjnych w stosunku do podatników, na których ciążą zaległości podatkowe.

W deklaracji podatkowej złożonej przez gminę Siemiatycze na 2012 r. nie zadeklarowano 1.601.058 m² gruntów podlegających opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, na które składają się przede wszystkim powierzchnie dróg wewnętrznych. Spowodowało to zaniżenie podatku o kwotę 352.232,76 zł.

 

Podczas kontroli Powiatu Grajewskiego ustalono, że Zarząd Powiatu udzielił bonifikaty od ceny sprzedaży lokali mieszkalnych w wysokości niezgodnej z warunkami przewidzianymi uchwałą Rady Powiatu Grajewskiego w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność powiatu..., zgodnie z którymi zarząd udziela do 80% bonifikaty przy jednoczesnej sprzedaży wszystkich wynajmowanych lokali mieszkalnych w danym budynku. Kontrola wykazała, że Zarząd ostatecznie nie podjął decyzji w sprawie dokonania sprzedaży wszystkich wynajmowanych mieszkań (pominięto lokal nr 12), mimo pierwotnych założeń przewidujących sprzedaż wszystkich lokali. Mimo tego zastosowano bonifikatę w wysokości 80%, zamiast 50%, co spowodowało, że cena sprzedaży mieszkań była niższa ogółem o kwotę 67.853,70 zł.

Wskazano na obowiązek przestrzegania ustalonych przez Radę Powiatu zasad udzielania bonifikat od ceny sprzedawanych lokali mieszkalnych.

 

Urzędzie Gminy Szypliszki stwierdzono, że w 2005 r. Wójt zawarł z lekarzem umowę najmu lokalu o pow. 66,50 m² na czas nieokreślony, ustalając miesięczny czynsz w wysokości 15,51 zł – z naruszeniem zasad obowiązujących na terenie gminy Szypliszki. W czasie zawierania umowy zastosowanie miała stawka w wysokości 3,14 zł za 1 m² lokalu, co dawało miesięczny czynsz w wysokości 208,81 zł. W kolejnych latach, mimo zmian stawek czynszu, nie dokonywano zmiany wysokości czynszu dla tego najemcy. Kontrola wykazała, że czynsz za lokal należny gminie Szypliszki według obowiązujących na terenie gminy stawek za lata 2005-2012 powinien wynieść 20.902,74 zł, natomiast kwota wpłacona przez najemcę na podstawie umowy wyniosła 1.379,50 zł. Dochody gminy zostały za ten okres uszczuplone o kwotę 19.523,24 zł.

Wnioskowano o ustalenie wysokości czynszu najemcy lokalu mieszkalnego według stawek ustalonych zarządzeniem Pana Wójta na podstawie zasad polityki czynszowej uchwalonych przez Radę Gminy.

 

W wyniku badania dochodów i wydatków realizowanych za pośrednictwem wyodrębnionego w Zespole Szkół Nr 1 w Grajewie rachunku, o którym mowa w art. 223 ustawy o finansach publicznych, stwierdzono, że gromadzone były na nim m.in. wpływy z opłat za administrowanie pobierane od właścicieli 4 lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku internatu, których nie wymieniono w uchwale Rady Powiatu jako źródeł dochodów podlegających gromadzeniu na wyodrębnionym rachunku. Poza tym część wydatków realizowanych z „dochodów z wynajmu” ustalona przez kontrolującego na kwotę 26.959,30 zł nie mieściła się w katalogu wydatków określonych przez Radę Powiatu jako przeznaczenie „dochodów z wynajmu”. Nadto wykazano, że pobierane od właścicieli 4 mieszkań, w stosunku do których Zespół Szkół wykonuje czynności określone jako „administrowanie”, oraz najemców opłaty za dostarczanie wody, odbiór ścieków, wywóz nieczystości stałych i centralne ogrzewanie nie pokrywały kosztów ponoszonych przez Zespół Szkół z tego tytułu (sfinansowane przez szkołę w 2012 r. ze środków publicznych koszty utrzymania prywatnych lokali mieszkalnych stanowiły kwotę 4.451,05 zł).

Dyrektorowi jednostki zalecono odprowadzanie do budżetu powiatu zrealizowanych dochodów z pobieranych od właścicieli lokali mieszkalnych opłat za administrowanie nieruchomością, do czasu ewentualnej zmiany uchwały Rady Powiatu Grajewskiego, wydatkowanie środków zgromadzonych z poszczególnych tytułów na wyodrębnionym rachunku wyłącznie na cele wskazane uchwałą Rady Powiatu oraz obciążanie najemców i właścicieli lokali mieszkalnych faktycznymi kosztami dostaw mediów i świadczenia.

 

W gminie Rudka stwierdzono brak należytych działań windykacyjnych w stosunku do należności za sprzedaż wody i odprowadzone ścieki, które wg danych ewidencji na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosiły 37.781,79 zł (32.583,59 zł należność główna i 5.198,20 zł odsetki). Na przedstawioną sumę zaległości składała się kwota 4.291,47 zł pochodząca z okresu 1998-2009, która na dzień 31 grudnia 2012 r. uległa przedawnieniu stosownie do art. 118 w zw. z art. 123 § 1 k.c. Ustalono, że w 2012 r. do dłużników wysłano 179 wezwań do zapłaty (upomnień), nie kierowano zaś spraw na drogę postępowania sadowego, mimo że w treści wezwań podawano, że niedokonanie wpłaty w terminie 7 dni od otrzymania wezwania spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Nie stwierdzono ponadto przypisania pracownikom obowiązków w zakresie analizy należności bieżących i wymagalnych z tego tytułu oraz ich windykacji.

W skierowanym do Wójta wystąpieniu pokontrolnym zalecono podejmowanie przez sądem przewidzianych prawem czynności zmierzających do wyegzekwowania należności wymagalnych za sprzedaż wody i odprowadzone ścieki, mając na uwadze niedopuszczenie do upływu terminu przedawnienia.

 

Gmina Hajnówka użyczyła Samodzielnemu Publicznemu ZOZ z Hajnówki nieruchomość zabudowaną budynkiem o powierzchni użytkowej 72,62 m² z przeznaczeniem na prowadzenie działalności leczniczej. Ustanowione na rzecz SP ZOZ użytkowanie miało charakter nieodpłatny; na podstawie postanowień umowy SP ZOZ obciążany był jedynie częścią ponoszonych przez gminę kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem nieruchomości dotyczących opłat za energię elektryczną, gaz, zimną wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Kontrola wykazała, iż faktyczne wydatki gminy związane z eksploatacją użytkowanej nieruchomości, na podstawie próby obejmującej lata 2010-2012, przewyższały uzyskaną od SP ZOZ refundację łącznie o 16.771,94 zł. W rezultacie gmina ponosiła część kosztów prowadzenia działalności leczniczej przez wymieniony podmiot wbrew przepisom art. 260 § 1 Kodeksu cywilnego zobowiązujących użytkowników do dokonywania napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy.

Rekomendowano zaniechanie ponoszenia przez gminę opłat związanych z bieżącą eksploatacją nieruchomości będącej w użytkowaniu SP ZOZ oraz dokonanie stosownej zmiany umowy w tym zakresie.

 

W wyniku badania dochodów ze sprzedaży nieruchomości miasta Suraż stwierdzono, że w ogłoszeniach o 3 przetargach ustnych nieograniczonych ustalono postąpienia w kwotach odpowiednio: 800 zł, 800 zł i 1.000 zł, przez co naruszono postanowienia § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości, zgodnie z którymi o wysokości postąpienia decydują uczestnicy przetargu, nie zaś jego organizator. Ustalanie przez organizatora przetargów postąpień w takiej wysokości w stosunku do cen wywoławczych (odpowiednio 8,2%, 7,9% i 7,3% ceny wywoławczej) stanowiło nieuprawnione zobowiązywanie nabywców do deklarowania postąpienia znacząco przewyższającego 1% ceny, tj. minimalną wysokość postąpienia dopuszczoną przepisami prawa.

Zalecono zaniechanie ustalania wysokości postąpienia w przetargach na sprzedaż nieruchomości, jako czynności, do której organizator przetargu nie jest upoważniony.

 

Analiza dochodów uzyskiwanych przez gminę Milejczyce wykazała, że w odniesieniu do 7 umów dzierżawy nieruchomości zawartych w latach 2003-2009 nie pobierano do dnia kontroli czynszów dzierżawnych, co było efektem nieotrzymania przez pracownika prowadzącego sprawy naliczania czynszów umów dzierżawy. Z ustaleń kontroli wynika, że łącznie nie ustalono i nie pobrano należności na kwotę 3.202,13 zł (z tej kwoty 1.068,31 zł dotyczyło czynszów należnych do dnia 31 grudnia 2010 r.). W trakcie kontroli wystawiono faktury na kwotę 3.185,82 zł, z czego dzierżawcy wpłacili 3.089,82 zł. Poza tym ustalono, że kontrolowana jednostka zaniechała waloryzacji stawek czynszów dzierżawnych wynikających z umów zawartych z Polską Telefonią Cyfrową sp. z o.o., z Polską Telefonią Komórkową – Centertel sp. z o. o. oraz z Polkomtel SA. Skutek finansowy zaniechania waloryzacji czynszu wynosił 28.165,98 zł, z tego kwota 13.890,73 zł dotyczyła okresu od 31 grudnia 2010 r. do 30 czerwca 2013 r.

Wnioskowano o zapewnienie bieżącego przepływu informacji i dokumentacji wewnątrz jednostki mając na uwadze możliwość ustalenia i dochodzenia należnych gminie dochodów budżetowych, a także zwaloryzowanie czynszów dzierżawnych.

 

Badanie ustalania cen za sprzedaż wody z wodociągu gminnego gminy Przytuły wykazało, że w 2012 r. straty wody wyniosły 56.700 m³, co stanowiło 48,75% ogółu pozyskanej wody. Straty generują koszty nieprzynoszące dochodów, zaś koszty ponoszone bez efektu wpływają zaś na wysokość ceny wody. Poza tym nie stwierdzono, aby we wniosku o zatwierdzenie taryfy na wodę uwzględniono koszty amortyzacji urządzeń związanych z prowadzeniem działalności polegającej na dostawie wody, która to nieprawidłowość wystąpiła także przy poprzedniej kompleksowej kontroli RIO.

W zaleceniach pokontrolnych wnioskowano o monitorowanie przyczyn powstawania strat wody i podjęcie skutecznych działań minimalizujących to zjawisko oraz kalkulowanie taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę z uwzględnieniem kosztów amortyzacji urządzeń wykorzystywanych przy prowadzeniu działalności wodociągowej.

 

W umowie na dostawy ciepła w okresie od 1 października 2012 r. do 30 kwietnia 2015 r. zawartej pomiędzy Zespołem Szkół w Jaświłach a wspólnotą mieszkaniową ustalono, iż cena za dostarczone ciepło składa się z opłaty jednostkowej za 1 GJ, która wynosi 80 zł brutto (przyjęta stawka nie została poparta żadną kalkulacją). Analiza jednostkowych kosztów uzyskania ciepła w kotłowni Zespołu Szkół w Jaświłach opracowana przez EnergoOcena z Białegostoku w styczniu 2012 r. wykazała zaś, że jednostkowy koszt uzyskania 1 GJ ciepła z uwzględnieniem kosztu zakupu paliwa, kosztów przeglądu i obsługi kotłowni wynosił 126,93 zł. Na podstawie wystawionych faktur ustalono wartość energii cieplnej zużytej w zbadanym okresie przez wspólnotę mieszkaniową. Zastosowanie ceny wynikającej z analizy kosztów powinno skutkować – według ustaleń kontroli – obciążeniem wspólnoty w okresie od stycznia 2012 r. do marca 2013 r. kwotą wyższą o 23.937,09 zł netto (29.442,62 zł brutto).

Dyrektora Zespołu Szkół zobowiązano do obciążania wspólnoty mieszkaniowej za 1 GJ doprowadzonej do wspólnoty energii cieplnej według stawki wynikającej z analizy kosztów jej wytworzenia.

 

6. W zakresie zaciągania zobowiązań i realizacji wydatków:

- przekroczenie zakresu upoważnienia do zaciągania zobowiązań jednostki – nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 3 jednostkach kontrolowanych;

- przekroczenie upoważnienia do dokonywania wydatków budżetowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 4 jednostkach kontrolowanych;

- niezgodne z obowiązującymi przepisami ustalanie (w tym w regulacjach wewnętrznych) i wypłacanie wynagrodzeń dla pracowników, powodujące zarówno ich zawyżenie, jak i zaniżenie – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 20 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe zlecanie i rozliczanie kosztów podróży służbowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 26 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe naliczanie odpisów na fundusz świadczeń socjalnych lub nieterminowe odprowadzanie środków finansowych na rachunek bankowy funduszu – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 8 jednostkach kontrolowanych, a także wykorzystywanie środków funduszu niezgodnie z ustawą lub przyjętym regulaminem wewnętrznym (w 1 jednostce);

- dokonywanie wydatków na zadania nieobjęte programem profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 1 kontrolowanej gminie;

- brak kontrasygnowania przez skarbników umów powodujących powstanie zobowiązań pieniężnych, świadczące jednocześnie o braku należytej kontroli wewnętrznej i nierzetelnym ponoszeniu wydatków budżetowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 6 kontrolowanych jednostkach;

- nieprawidłowości w zakresie ustalania i wypłaty jednorazowych dodatków uzupełniających dla nauczycieli oraz nieprawidłowe sporządzenie sprawozdania z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli, w tym mające wpływ na ustalenie wysokości kwoty podlegającej wypłacie w postaci jednorazowych dodatków uzupełniających nauczycieli – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 10 i w 2 kontrolowanych jednostkach;

- nieprawidłowe (zawyżone) przydzielenie godzin ponadwymiarowych nauczycielowi zajmującemu stanowisko kierownicze - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 2 kontrolowanych jednostkach;

- nieprawidłowości przy ustalaniu kwot zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego zakupionego przez producentów rolnych - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 4 kontrolowanych gminach;

- realizowanie wydatków budżetowych z naruszeniem podstawowej zasady gospodarki finansowej jednostek sektora finansów publicznych, iż wydatki publiczne powinny być ponoszone w sposób celowy i oszczędny, z uzyskaniem najlepszych efektów z danych nakładów – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 8 jednostkach kontrolowanych;

- niezgodne z prawem prowadzenie wspólnej działalności socjalnej - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 4 jednostkach kontrolowanych;

- nierzetelne udokumentowanie procedury uchwalania wniosku sołectwa oraz nieterminowe przekazanie sołtysom informacji o wysokości środków przypadających na poszczególne sołectwa - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono odpowiednio w 2 i w 1 kontrolowanej gminie.

 

Przeprowadzona w Powiatowym Zespole Obsługi Szkół i Placówek Oświatowych w Wysokiem Mazowieckiem kontrola dokumentacji dotyczącej analizy osiągania średnich wynagrodzeń nauczycieli wykazała nieprawidłowe ustalanie struktury zatrudnienia nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego – jako średniej stanu zatrudnienia na 1, 15 i 30 dzień miesiąca, co dawało w przyjętej do kontroli próbie dane rozbieżne z ustalonymi zgodnie z obowiązującą zasadą. Błędnie wyliczano także osobistą stawkę wynagrodzenia zasadniczego proporcjonalnie do okresu zatrudnienia (Sj). W związku z liczbą zatrudnionych nauczycieli (blisko 300 osób) zalecono dokonanie prawidłowych obliczeń za 2012 i 2013, które zostaną zweryfikowane podczas kontroli sprawdzającej.

 

Przeprowadzona w gminie Puńsk kontrola dokumentacji dotyczącej analizy osiągania średnich wynagrodzeń nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego w szkołach prowadzonych przez gminę wykazała nieprawidłowe ustalenie wydatków faktycznie poniesionych na wynagrodzenia nauczycieli dyplomowanych. W przypadku jednego nauczyciela dyplomowanego uwzględniono zawyżoną o 11.128,22 zł kwotę wydatków, co skutkowało zaniżeniem kwot podlegających wypłacie nauczycielom dyplomowanym tytułem dodatków uzupełniających. W wyniku kontroli została sporządzona i przesłana do RIO w Białymstoku stosowna korekta sprawozdania z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli oraz dokonano dopłaty zaniżonych dodatków na łączną kwotę 11.128,22 zł.

 

W gminie Wąsosz kwota ujemnej różnicy między wynagrodzeniami faktycznie wypłaconymi w 2012 r. a sumą iloczynów średniorocznej liczby etatów i średnich wynagrodzeń dla pięciu nauczycieli stażystów zatrudnionych w 2012 r. została ustalona prawidłowo i wyniosła 2.785,63 zł. Sumę tę podzielono na dodatki uzupełniające i wypłacono w dniu 24 stycznia 2013 r. jedynie dwóm nauczycielom stażystom – zatrudnionym w grudniu 2012 r. Nie wypłacono dodatków uzupełniających w łącznej wysokości 1.448,84 zł trzem nauczycielom, którzy zatrudnieni byli jako stażyści od początku 2012 r. do czerwca 2012 r., wbrew postanowieniom art. 30a ust. 3 Karty Nauczyciela. Pozostałym dwóm nauczycielom, zatrudnionym do końca 2012 r., dodatki zawyżono zatem o 1.215,72 zł i 233,12 zł.

W dniu podpisania protokołu kontroli okazano listy płac z dnia 6 czerwca 2013 r., na podstawie których wypłacono trzem nauczycielom należne im dodatki w wysokości 1.448,84 zł oraz dowody wpłat od dwóch nauczycieli, którym dodatki wypłacono w zawyżonej wysokości.

 

Kontrola wydatków na wynagrodzenia w Urzędzie Gminie Siemiatycze wykazała, że wynagrodzenie zasadnicze Skarbnika Gminy ustalone zostało od dnia 1 października 2012 r. w wysokości 4.930 zł, podczas gdy z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych wynika, że maksymalna kwota wynagrodzenia zasadniczego, jaką można przyznać skarbnikowi gminy o liczbie mieszkańców do 15.000 wynosi 4.800 zł. Łącznie w okresie od października 2012 r. do lipca 2013 r. Skarbnikowi wypłacono wynagrodzenie w wysokości zawyżonej o 1.692,60 zł (łącznie z dodatkowym wynagrodzeniem rocznym), która to kwota została przez Skarbnika zwrócona. W trakcie kontroli Wójt skorygował wynagrodzenie zasadnicze Skarbnika do wysokości 4.800 zł.

 

Kontrola wydatków na wynagrodzenia w Urzędzie Gminy Bakałarzewo wykazała, że wynagrodzenie Sekretarza Gminy nie zostało ustalone w wysokości odpowiadającej części etatu, na jakiej został zatrudniony w 2012 r. (3/4 etatu na stanowisku Sekretarza i 1/4 na stanowisku Zastępcy Wójta). Wójt nie dokonał zmiany wysokości wynagrodzenia na stanowisku Sekretarza dostosowującej ją do wymiaru etatu, w wyniku czego przekraczało ono wysokość 3/4 maksymalnej kwoty ustalonej w regulaminie wynagradzania Urzędu Gminy, co narusza § 11 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. W okresie od października 2012 r. do stycznia 2013 r. wynagrodzenie powinno być niższe o łączną kwotę 6.059,44 zł.

Zalecono ustalenie Sekretarzowi wynagrodzenia w wysokości proporcjonalnej do części etatu, na jakiej jest zatrudniony oraz wystąpienie do Sekretarza o dobrowolny zwrot nadpłaconego wynagrodzenia (co jednostka uczyniła).

 

W Urzędzie Gminy Bakałarzewo dokonano zwrotu części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na podstawie 25 duplikatów faktur o łącznej wartości 3.362,13 zł (596,74 l oleju napędowego), czym naruszono art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy. Wnioskujący przedłożył pierwotnie faktury opatrzone NIP swojej córki (jak wyjaśnił), a następnie zwrócił się o wystawienie duplikatów. Analiza duplikatów faktur wykazała, że sprzedaży oleju napędowego dokonała stacja paliw położona w Bielsku Podlaskim (ok. 190 kilometrów od Bakałarzewa). W dalszym ciągu zawierały one inny numer NIP niż NIP wnioskodawcy. W świetle ustaleń zwrot podatku winien nastąpić w wysokości 224,93 zł zamiast 811,83 zł (zawyżenie o 566,90 zł). Jednostka wystąpiła o zwrot nienależnie wypłaconej kwoty.

 

W Zespole Szkół w Bakałarzewie w dniu 14 marca 2012 r. zaciągnięto zobowiązanie dotyczące zakupu pompy oraz tablicy interaktywnej w kwocie wykraczającej o 11.260 zł poza zakres upoważnienia wyznaczonego na ten dzień planem wydatków majątkowych. Dokonując opłacenia w dniu 30 marca 2012 r. faktury za przedmiotowe zakupy przekroczono natomiast zakres upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych określony planem finansowym. Wydatki majątkowe na zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych zaplanowano uchwałą Nr XV/88/12 Rady Gminy Bakałarzewo z dnia 30 marca 2012 r., zaś o wprowadzonych zmianach organ prowadzący powiadomił dyrektora pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. Poniesienia wydatku dokonano przed formalnym zawiadomieniem o dokonanych zmianach, stanowiącym dla Dyrektora Zespołu Szkół podstawę wprowadzenia zmian w planie finansowym.

         Dyrektorowi zalecono zaciąganie zobowiązań do wysokości kwot ustalonych w planie finansowym.

 

Kontrola Zespołu Szkół w Mońkach wykazała przypadek dokonania wydatku majątkowego w kwocie 13.000 zł mimo braku limitu na realizację wydatków majątkowych w planie finansowym wyodrębnionego rachunku dochodów i wydatków z nich finansowanych, o którym mowa w art. 223 ustawy o finansach publicznych. Przekroczenie związane było z opłatą w dniu 27 grudnia 2012 r. faktury z tego samego dnia za zakup kotła warzelnego. Wysokość i cel poniesienia wydatku, a także jego ujęcie w ewidencji księgowej przesądzają, że posiadał on cechy wydatku inwestycyjnego. Sklasyfikowano go zaś jako wydatek bieżący. Zastosowanie błędnej podziałki klasyfikacji budżetowej spowodowało, że stwierdzony stan faktyczny wypełniający znamiona dokonania wydatku mimo braku limitu w planie finansowym nie został uwidoczniony w sprawozdaniu Rb-34S.

         Wskazano na obowiązek ponoszenia wydatków w graniach limitów określonych w planie finansowym danego rodzaju wydatków.

 

Kontrola wydatków majątkowych gminy Bakałarzewo wykazała, że zastępca Wójta zawarł w dniu 18 grudnia 2012 r. w imieniu gminy, przy kontrasygnacie Skarbnika, umowę na wykonanie pomostu pływającego. Całkowita wartość wynagrodzenia za wykonanie przedmiotu zamówienia została ustalona na kwotę 27.675 zł. Gmina nie posiadała w podziałkach klasyfikacyjnych wydatków majątkowych limitu na opłacenie tego zobowiązania. Wykonawca w dniu 20 grudnia 2012 r. wystawił fakturę na kwotę 27.675 zł, która została opłacona tego samego dnia, a wydatek został początkowo zaewidencjonowany bezpodstawnie jako wydatek bieżący w par. 4300 „Zakup usług pozostałych”. Kwota 27.675 zł została ujęta w planie wydatków majątkowych budżetu na podstawie uchwały Nr XXIII/143/12 Rady Gminy Bakałarzewo z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie zmian w uchwale budżetowej. W przedstawionym stanie faktycznym doszło zatem do zaciągnięcia zobowiązania i poniesienia wydatku mimo braku limitu wydatków we właściwej podziałce klasyfikacji budżetowej.

W zaleceniach pokontrolnych wnioskowano o zaciąganie zobowiązań i dokonywanie wydatków w granicach limitów określonych w planie finansowym.

 

Wójt gminy Śniadowo zlecił kierownikowi Referatu Rozwoju Gospodarczego opracowanie projektu wykonawczego na przebudowę chodników w ciągu ul. Ostrołęckiej za kwotę 4.250 zł oraz opracowanie koncepcji terenu rekreacyjno-wypoczynkowego i projektu zagospodarowania terenu wraz z opisem technicznym za kwotę 5.200 zł. Przy zleceniu wykonania usług własnemu pracownikowi nie stosowano postanowień obowiązującego w Urzędzie regulaminu udzielania zamówień publicznych, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości 14.000 euro. Przewidywały one obowiązek zwrócenia się do co najmniej dwóch wykonawców, w celu wyboru oferty najkorzystniejszej oraz udokumentowania postępowania dotyczącego zamówień o wartości wyższej niż 3.500 zł. Wskazania wymaga, że w odniesieniu do koncepcji terenu rekreacyjno-wypoczynkowego, umowa została zawarta w dniu 12 maja 2011 r., protokół przekazania dokumentacji był datowany na 14 czerwca 2011 r., zaś z treści dokumentacji (w tym wyjaśnienia pracownika) wynikało, że została ona sporządzona w grudniu 2010 r. Ustalono ponadto, że zakres obowiązków kierownika wymienionego referatu pokrywał się z przedmiotem wymienionej umowy.

Rekomendowano przestrzeganie wewnętrznych procedur regulujących udzielanie zamówień publicznych, których wartość nie przekracza 14.000 euro oraz zaniechanie zawierania z pracownikami odpłatnych umów na wykonanie czynności mieszczących się w ramach ich obowiązków służbowych.

 

Analiza wydatków z tytułu używania do jazd lokalnych samochodu niebędącego własnością pracodawcy przez Burmistrza Suraża wykazała błędy przy obliczaniu wysokości ryczałtu za okres grudzień 2011 – lipiec 2013 r. Nieprawidłowość wynikała z faktu, iż w jednostce rozliczano ryczałt zmniejszając go nie o 1/22 za każdy dzień nieobecności, lecz obliczając kwotę ryczałtu jako iloczyn dni obecności w pracy w danym miesiącu (przyjmując niejednokrotnie inną ilość dni niż wynikająca z oświadczeń o używaniu pojazdu) oraz ilości kilometrów przypadających na jeden dzień roboczy (obliczonych wg wzoru: 300 km/22 dni = 13,64 km) oraz stawki za 1 km (0,8358 zł). Zakwestionowany sposób obliczania wysokości ryczałtu spowodował jego zaniżenie o łączną kwotę 168,20 zł, wypłaconą Burmistrzowi w trakcie kontroli.

 

Gmina Sokoły zlecała zadania i udzielała dotacji stowarzyszeniom niezgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, tj. poprzez dokonywanie wydatków bezpośrednio przez Urząd w oparciu o składane przez stowarzyszenia wnioski i pozytywną opinię Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, nie zaś na podstawie ofert realizacji zadań składanych przez te podmioty i stosownych umów. Powyższe dotyczyło opłacenia faktur i rachunków: Klubu Sportowego „Sokoły” na kwotę 6.000 zł (sfinansowanie spotkań rundy wiosennej), LŁKS „Prefbet” Śniadowo i KS „Podlasie” na kwotę 1.250 zł (dofinansowanie obozu sportowego dla 5 osób), Stowarzyszenia Pomocy Szansa na kwotę 1.500 zł (organizacja imprezy „Warsztatowe Spotkania z Kulturą”) i Parafii Rzymskokatolickiej w Sokołach na kwotę 1.353 zł (dofinansowanie wyjazdu grupy parafian na Europejskie Spotkania Młodzieży).

Zalecono finansowanie zadań publicznych gminy realizowanych przez podmioty niepubliczne z uwzględnieniem przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

 

7. W zakresie zamówień publicznych:

- nieprzestrzeganie zasady powszechności stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 2 jednostkach kontrolowanych;

- nieokreślenie lub nieprawidłowe określenie wartości zamówienia – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowe określenie przedmiotu zamówienia - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 2 jednostkach kontrolowanych;

- brak lub niewłaściwa specyfikacja istotnych warunków zamówienia - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 1 kontrolowanej jednostce;

- złożenie oświadczeń o braku lub istnieniu okoliczności powodujących wyłączenie osoby wykonującej czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia przed otwarciem ofert - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono 2 jednostkach kontrolowanych;

- niewzywanie wykonawców do uzupełnienia dokumentów na zasadach wynikających z art. 26 ust. 3 ustawy – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości ustalaniu lub pobieraniu zabezpieczenia należytego wykonania umowy - w 2 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości w zakresie informowania o wynikach postępowania (w tym: zawiadamiania o wyborze oferty, ofertach odrzuconych, wykonawcach wykluczonych z postępowania) - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 jednostkach kontrolowanych;

- niesporządzenie lub nieprawidłowe sporządzenie protokołu postępowania - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 5 jednostkach kontrolowanych;

- wypłacanie wynagrodzenia za dostawy, usługi lub roboty budowlane w kwotach zawyżonych w stosunku do zawartych umów bądź nierzetelnie udokumentowanych – bez należytego potwierdzenia wykonania robót i usług oraz jakości świadczonych dostaw, z naruszeniem umownych zasad płatności, a także bez należytej kontroli podstaw zmian ceny dostaw – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 12 jednostkach kontrolowanych;

- nieokreślenie lub nieprawidłowe określenie organizacji, trybu pracy oraz zakresu obowiązków członków komisji przetargowej oraz nieprawidłowe powierzenie przez kierownika zamawiającego innym osobom czynności związanych z przygotowaniem i prowadzeniem postępowania – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości przy zwrocie zabezpieczenia należytego wykonania umowy - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 3 jednostkach kontrolowanych;

- nieprawidłowości w zakresie dokonywania poprawek w ofercie na zasadach wynikających z art. 87 ust. 2 (niedokonanie, bezpodstawne dokonanie, nieprawidłowe dokonanie) – wystąpiły w 2 kontrolowanych jednostkach;

- udzielenie zamówień uzupełniających o wartości przekraczającej stosunek do wartości zamówienia podstawowego wbrew wymogom art. 67 Prawa zamówień publicznych – nieprawidłowość ego rodzaju wystąpiła w 3 jednostkach kontrolowanych;

- naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nakazującego dokonywanie płatności przekraczających równowartość 15.000 euro za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 1 kontrolowanej gminie.

 

Urząd Gminy Jaświły wybierał w postępowaniach wykonawcę mimo tego, że wiele razy informowany był przez komornika skarbowego o zajęciu jego wierzytelności. Jednocześnie wykonawca składał oświadczenia o niepodleganiu wykluczeniu z postępowania. W 2012 r. Urząd Gminy na rachunek US w Mońkach przekazał należne wykonawcy wynagrodzenie w łącznej wysokości 116.369,50 zł. Reszta wynagrodzenia wypłacana była wykonawcy z kasy Urzędu Gminy, czym naruszono art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – w 2012 r. była to kwota 564.229,40 zł, w 2013 – 282.739,90 zł, w 2011 – 293.732,55 zł, w 2010 – 460.665,95 zł. Zawiadomiono Prokuraturę i US w Mońkach. Kontrola US przeprowadzona na wniosek RIO u wykonawcy wykazała nieobjęcie ewidencją faktur na kwotę 29.355,33 zł, z których podatek VAT podlegający odprowadzeniu wynosił 6.650,17 zł. Urząd Skarbowy poinformował Izbę o złożeniu przez przedsiębiorcę stosownych korekt deklaracji.

Wskazano na obowiązek wykluczania z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wykonawców, w stosunku do których zamawiający posiada widzę o istnieniu okoliczności uniemożliwiających ubieganie się przez nich o udzielenie zamówienia publicznego oraz realizowanie na rzecz przedsiębiorców płatności wynikających z umów (transakcji) o wartości przekraczającej równowartość 15.000 euro wyłącznie za pośrednictwem rachunku bankowego.

 

W Urzędzie Gminy Kobylin Borzymy stwierdzono, że zawarta przez Wójta umowa z firmą gastronomiczną na przygotowanie posiłków wraz z dostawą do Zespołu Szkół przewidywała cenę w wysokości 4,59 zł brutto za jeden posiłek, nie specyfikując kosztów artykułów żywnościowych, kosztów przygotowania i kosztów dowozu. Z treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, oferty i umowy jednoznacznie wynikało, że wynagrodzenie wykonawcy, a w konsekwencji i opłaty pobierane w tej wysokości za żywienie dzieci, obejmują m.in. koszty przygotowania i dowozu posiłków. Ponoszenie kosztów przygotowania i transportu posiłków sprzeciwia się postanowieniom art. 67a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z tezami wyroku NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. (I OSK 1554/10).

W zaleceniach pokontrolnych wnioskowano o określanie warunków zamówienia publicznego na przygotowanie i dowóz posiłków w sposób umożliwiający ustalenie kosztu „wsadu do kotła” i innych kosztów dostawcy składających się na oferowaną cenę posiłku, mając na uwadze możliwość realizacji obowiązku obciążania uczniów Zespołu Szkół wyłącznie kosztami artykułów żywnościowych zużytych na przygotowanie posiłków.

 

Badając w Urzędzie Gminy Rutki procedurę wyłonienia dostawcy oleju napędowego oraz realizację umowy zawartej z dostawcą na lata 2012-2013 skonfrontowano 76 faktur obciążających Urząd Gminy z fakturami przedłożonymi przez rolników ubiegających się o zwrot akcyzy za zakup oleju napędowego dokonany w tych samych dniach od dostawcy wybranego przez gminę i stwierdzono, że w większości przypadków cena 1 litra oleju zafakturowana dla Urzędu Gminy była wyższa od ceny u tego samego dostawcy obowiązującej w danym dniu w sprzedaży ogólnej, nawet o 0,30 zł za 1 litr. Tylko w 5 przypadkach cena ustalona zgodnie z warunkami oferty przetargowej była niższa. Wynika stąd, że warunki umowy wynikające z oferty przyjętej w przetargu okazały się mniej korzystne niż ogólne ceny stosowane na stacji paliw przez dostawcę.

Zalecono dołożenie większej staranności przy weryfikowaniu warunków oferowanych przez wykonawców zamówień publicznych, mając na uwadze zapewnienie cen dostaw nie mniej korzystnych od powszechnie dostępnych.

 

Oględziny wykonanej przez gminę Śniadowo inwestycji „Zagospodarowanie terenu rekreacyjno-wypoczynkowego w m. Śniadowo” wykazały rozbieżności między dokumentacją zamówienia publicznego a stanem faktycznym. Stwierdzono brak: kiszki faszynowej w ilości 260 m, kołków faszynowych w ilości 840 szt., słupków z kształtowników – 9 szt., bramy wjazdowej, drutu stalowego – 50 kg. W zakresie wykonania cokołu i fundamentu stwierdzono mniejszą długość o 6,5 m, a zamiast wykonania fundamentu o głębokości 0,80 m stwierdzono osadzenie cokołu na uprzednio istniejących fundamentach. Wartość zafakturowanych i rozliczonych a niewykonanych faktycznie robót ustalono na 8.957,78 zł z VAT (bez kosztów robocizny).

Wnioskowano o obciążenie wykonawcy kosztem niewykonanych robót, co kontrolowana jednostka uczyniła.

 

Kontrola zamówienia publicznego udzielonego przez Zespół Szkół w Bakałarzewie na zakup biletów miesięcznych dla uczniów wykazała, że w umowie z wykonawcą ustalono waloryzowanie cen biletów o wskaźnik wzrostu cen na rynku określony przez Prezesa GUS. PKS w Suwałkach pismem z dnia 17 stycznia 2012 r. poinformował o zmianie cen biletów. Aneks do umowy został przesłany do Urzędu Gminy w Bakałarzewie, a podpisania go dokonał Sekretarz Gminy. Kontrola wykazała, że ceny biletów zaproponowane aneksem zostały zwaloryzowane o wyższy wskaźnik niż średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych podany komunikatem Prezesa GUS z dnia 13 stycznia 2012 r. Z udzielonej przez jednostkę odpowiedzi wynika, że kwota wydatków na zakup biletów miesięcznych została zawyżona o 5.614,82 zł względem warunków umownych. W odpowiedzi o sposobie wykonania zaleceń poinformowano o wystąpieniu o zwrot tej kwoty.

 

Analiza realizacji umowy zawartej przez gminę Milejczyce na „Świadczenie usług w zakresie przewozu uczniów do Zespołu Szkół w Milejczycach w formie zakupu biletów miesięcznych” wykazała, że w okresie od 1 października 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. na rzecz PKS Siemiatycze wypłacano 13.579,09 zł miesięcznie (przy faktycznej liczbie uczniów korzystających z biletów wynoszącej 104 osoby), podczas gdy zgodnie z postanowieniami umowy oraz złożonej oferty zamawiający zobowiązał się do nabywania imiennych biletów miesięcznych dla dzieci w ilości ok. 111 sztuk miesięcznie za cenę 12.723,36 zł miesięcznie. Przy założeniu, iż oferowana cena za wykonanie przedmiotu umowy w kwocie 13.580,01 zł dotyczyła 111 biletów miesięcznie, to szacunkowa cena jednego biletu kształtowała się na poziomie 122,34 zł. Cena ta pomnożona przez liczbę 104 uczniów dawała kwotę 12.723,36 zł miesięcznie, która różniła się od sum wydatkowych przez kontrolowaną jednostkę o 855,73 zł miesięcznie oraz o 7.701,57 zł przez 9 miesięcy obowiązywania umowy.

Wskazano na konieczność zweryfikowania prawidłowości kwot wydatkowanych w okresie od 1 października 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. na rzecz PKS Siemiatycze w ramach umowy.

 

W toku realizacji zamówienia publicznego udzielonego przez gminę Bakałarzewo na zakup żwiru na drogi gminne wraz z dowozem i rozplantowaniem udzielono zamówienia uzupełniającego, którego zakres stanowił 60% wartości zamówienia podstawowego – przedmiot umowy podstawowej obejmował 7.000 ton, zaś zamówienia uzupełniającego 4.200 ton. Traktując przedmiot zamówienia jako usługę zamawiający, na gruncie przepisów art. 67 ust. 1 pkt 6 Prawa zamówień publicznych, mógł udzielić dotychczasowemu wykonawcy zamówień uzupełniających stanowiących nie więcej niż 50% wartości zamówienia podstawowego; w przypadku zaś dostaw wartość zamówień uzupełniających nie mogła zaś przekroczyć 20% wartości zamówienia podstawowego – art. 67 ust. 1 pkt 7 ustawy. Jak wynika z ustaleń kontroli zamówienia uzupełniające przewidziano w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, jednakże nie określono ich wysokości.

Wnioskowano o udzielanie zamówień uzupełniających o wartości nieprzekraczającej stosunku do wartości zamówienia podstawowego, określonego przepisami art. 67 Prawa zamówień publicznych.

Gmina Przytuły oraz Zespół Szkół w Jaświłach w 2012 r. dokonywały zakupów paliwa do autobusów szkolnych, koparko-ładowarki oraz sprzętu OSP, które w trakcie roku przekroczyły równowartość 14.000 euro. W przypadku pierwszej jednostki dokonano zakupu paliwa o łącznej wartości brutto 114.371,06 zł, zaś wartość brutto zakupu paliwa przez drugą z nich wyniosła 157.628,83 zł. Nie stwierdzono dowodów na stosowanie procedur określonych ustawą Prawo zamówień publicznych w celu wyłonienia dostawcy; brak także pisemnej umowy. Niestosowanie ustawy argumentowano faktem dokonywania zakupów u jedynego sprzedawcy oleju napędowego na terenie gmin Przytuły i Jaświły oraz znaczną odległością innych najbliżej usytuowanych stacji benzynowych. Powyższe twierdzenia nie znajdują uzasadnienia w świetle przepisów art. 67 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień publicznych przewidującym, iż w sytuacjach dotyczących obiektywnej możliwości świadczenia dostaw przez tylko jednego wykonawcę zamawiający winien udokumentować przeprowadzenie postępowania w trybie z wolnej ręki za pomocą określonej ustawą dokumentacji oraz zawrzeć pisemną umowę.

W zaleceniach pokontrolnych wnioskowano o stosowanie procedur określonych przepisami Prawa zamówień publicznych przy udzielaniu zamówienia na zakup paliwa.

 

Zawiadomienie o wyborze ofert najkorzystniejszych (dopuszczono składanie ofert częściowych) podpisane przez Wójta gminy Szypliszki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę żwiru do remontu dróg gminnych zawierało stwierdzenie, iż Wybrane oferty przedstawiają najniższą cenę wśród złożonych propozycji, spełniają wymogi formalne i w ocenie Zamawiającego gwarantują właściwe wykonanie zamówienia. W toku czynności kontrolnych stwierdzono brak udokumentowania świadczącego, że komisja przetargowa dokonała oceny spełniania przez wykonawców warunków udziału w postępowaniu; wykazano ponadto, iż żaden z wykonawców, którzy złożyli oferty, nie wykazał spełniania warunków udziału w postępowaniu w sposób wymagany specyfikacją. Powyższe nie skutkowało jednakże, wbrew wymogom Prawa zamówień publicznych, wykluczeniem wykonawców z postępowania, odrzuceniem ofert, a w dalszej kolejności unieważnieniem postępowania o udzielenie zamówienia, w sytuacji nie złożenia żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu.

Zobowiązano Wójta do podjęcia wobec członków komisji przetargowej powołanej do prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych zdecydowanych działań zobowiązujących do wykluczania wykonawców, którzy nie wykazali spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz odrzucania ich ofert – jeżeli nie złożyli wymaganych oświadczeń i dokumentów po uprzednim wezwaniu do ich uzupełnienia w przypadkach przewidzianych przepisami art. 26 ust. 3 Prawa zamówień publicznych oraz dokumentowania w protokole postępowania o udzielenie zamówienia faktu dokonania oceny spełniania przez wykonawców warunków udziału w postępowaniu.

 

W mieście Bielsk Podlaski stan środków na rachunkach bankowych ewidencjonowanych na koncie 139 „Inne rachunki bankowe” wynosił łącznie 192.370,23 zł. Na środki te składały się zabezpieczenia należytego wykonania umów – 75.064,86 zł i wadia – 18.000 zł. Największą pozycję w stanie środków wykazanych na koncie 139 stanowiły zaś odsetki dopisane przez bank w wysokości 98.112,37 zł – wyższej od łącznej kwoty przechowywanych zabezpieczeń i wadiów. Stwierdzona kwota odsetek w porównaniu ze stanem zabezpieczeń i wadiów prowadzi do wniosku, że w przypadku zwrotu wykonawcom wpłaconych kwot nie uwzględniano kwot odsetek dopisanych od tych środków. Stanowiłoby to działanie sprzeczne z przepisami art. 46 ust. 4 i art. 148 ust. 5 ustawy Prawo zamówień publicznych, które nakazują zwrot wadiów i zabezpieczeń wniesionych w pieniądzu wraz z odsetkami od rachunku, na którym były one przechowywane, po pomniejszeniu o koszty prowadzenia rachunku oraz prowizji za przelew.

Wnioskowano o wyjaśnienie pochodzenia kwoty odsetek przechowywanych na rachunkach bankowych ewidencjonowanych na koncie 139.

 

8. W zakresie rozliczenia otrzymanych i udzielonych dotacji:

- niezgodne z przepisami prawa, w tym z naruszeniem zasad i trybu, procedowanie przy udzielaniu dotacji podmiotom nie zliczonym do sektora finansów publicznych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 13 kontrolowanych gminach;

- nieprawidłowości przy udzielaniu dotacji podmiotom zaliczanym do sektora finansów publicznych, w tym polegające na niepodejmowaniu przez organ stanowiący odrębnej uchwały określającej pomoc finansową lub rzeczową innej jednostce samorządu terytorialnego – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 7 kontrolowanych gminach;

- nierozliczanie lub nieprawidłowe rozliczanie dotacji udzielonych podmiotom niezaliczanym do sektora finansów publicznych - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 7 kontrolowanych jednostkach;

- nierealizowanie obowiązku przedkładania organowi stanowiącemu oraz niepublikowanie w BIP sprawozdania z realizacji programu współpracy jst z organizacjami pozarządowymi - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 2 kontrolowanych jednostkach;

- nierozliczanie lub nieprawidłowe rozliczenie otrzymanych dotacji - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 1 kontrolowanej gminie.

 

Gmina Szypliszki przekazała w 2012 r. stowarzyszeniu na prowadzenie 2 publicznych szkół podstawowych dotację, która nie została obliczona zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty. Przyjęto dotację na jednego ucznia klas I-VI w kwocie 740 zł a na jednego ucznia oddziału przedszkolnego w kwocie 335 zł, co nie wynika z żadnych obliczeń. W trakcie kontroli obliczono należną wysokość dotacji za 2012 rok dla szkół w Becejłach i Jasionowie ustalając, że dotacja dla szkoły w Jasionowie została zaniżona o 42.583,30 zł, zaś dla szkoły zawyżona o kwotę 5.258,35 zł, ponieważ w trakcie roku przekazano na jej prowadzenie dodatkowo 50.000 zł, co nie wynikało z żadnych obliczeń (w tym nie odniesiono jej do przyjmowanej kwoty 740 zł na ucznia).

Zalecono przekazanie Szkole Podstawowej w Jasionowie wyrównania dotacji za 2012 rok w wysokości 42.583,30 zł oraz wyegzekwowanie zwrotu dotacji nadpłaconej dla Szkoły Podstawowej w Becejłach w wysokości 5.258,35 zł, co uczyniono.

 

Kontrola prawidłowości dotacji przekazanych na prowadzenie szkół niepublicznych w Urzędzie Gminy Turośń Kościelna wykazała zawyżenie dotacji o 9.574,34 zł dla niepublicznej szkoły podstawowej oraz zaniżenie dotacji dla 2 niepublicznych przedszkoli na łączną kwotę 17.158,33 zł. W Urzędzie Miejskim w Łapach stwierdzono, że 2 niepubliczne szkoły podstawowe otrzymały dotacje zawyżone w łącznej kwocie 28.081,21 zł. W Urzędzie Gminy w Juchnowcu Kościelnym sumę dotacji dla Przedszkola zaniżono o łączną kwotę 8.618,39 zł. Przeprowadzona analiza udzielania przez miasto Rajgród dotacji jednostkom oświatowym, których organem prowadzącym są podmioty inne niż jednostki samorządu terytorialnego wykazała zaś zaniżenie w 2012 r. sumy dotacji dla jednej ze szkół podstawowych na łączną kwotę 17.392,82 zł. Ustalono również, iż poza dotacją miasto Rajgród przekazało dwóm niepublicznym szkołom materiały do ogrzewania pomieszczeń w postaci węgla i oleju opałowego, a także oleju napędowego o łącznej wartości 2.917,30 zł, czym naruszono zasady określone przepisami art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty ustanawiające dotacje jako jedyną dozwoloną formą finansowania z budżetu j.s.t. szkół i placówek publicznych prowadzonych przez podmioty inne niż j.s.t. oraz szkół i placówek niepublicznych.

Wnioskowano o wypłacenie szkołom kwot dotacji zaniżonych za 2012 r. oraz wyegzekwowanie od szkół kwot dotacji nadpłaconych za ten okres (wszystkie jednostki poinformowały o wykonaniu zaleceń pokontrolnych), a także finansowanie z budżetu j.s.t. działalności szkół publicznych prowadzonych przez podmioty inne niż gmina oraz szkół niepublicznych jedynie w formie dotacji.

 

W Urzędzie Miejskim w Mońkach stwierdzono udzielenie dotacji klubowi sportowemu Promień Mońki w wysokości 30.000 zł na podstawie umowy, w której jako podstawę wskazano ustawę o sporcie, mimo że Rada Miejska w Mońkach nie podjęła uchwały w sprawie warunków i trybu finansowania zadania w przedmiocie rozwoju sportu, o której mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o sporcie. Brak odniesienia w umowie do przepisów ustawy o finansach publicznych i ustawy o działalności pożytku publicznego…, jako podstawy jej zawarcia (art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 1 ustawy o sporcie), przesądza, że finansowanie zadania własnego w zakresie tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi sportu powinno odbyć się zgodnie z warunkami i trybem określonymi w uchwale Rady Miejskiej i służyć osiągnięciu określonego w tej uchwale celu.

Burmistrza zobowiązano do przyznawania dotacji klubom sportowym na podstawie uchwały w sprawie warunków i trybu finansowania zadania w przedmiocie rozwoju sportu, za wyjątkiem sytuacji, gdy dotacja przyznawana jest na podstawie ustawy o finansach publicznych lub ustawy o działalności pożytku publicznego.

 

W 2012 r. gmina Jaświły w ramach pomocy finansowej przekazała środki finansowe dla powiatu monieckiego w kwocie 387.596 zł. Stwierdzono, że Rada Gminy nie podjęła odrębnej uchwały w sprawie udzielenia pomocy finansowej, o której mowa w art. 216 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych. Analogiczną nieprawidłowość stwierdzono podczas poprzedniej kontroli kompleksowej kontroli gospodarki finansowej przeprowadzonej przez

RIO. Wystąpiła ona ponownie pomimo, iż w odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne Wójt zadeklarował każdorazowe przedkładanie Radzie Gminy projektu odrębnej uchwały w sprawie pomocy finansowej.

Ponownie rekomendowano zawieranie umów w sprawie udzielenia pomocy finansowej innej jednostce samorządu terytorialnego na podstawie odrębnej uchwały w sprawie udzielenia pomocy finansowej, podjętej przez Radę Gminy oraz rzetelną realizację wniosków pokontrolnych.

 

Kontrola zagadnień związanych z udzielaniem dotacji przez gminę Bielsk Podlaski innym jednostkom samorządu terytorialnego wykazała, że w dniach 16 maja 2011 r. i 14 kwietnia 2012 r. zawarto z Powiatem Bielskim dwie umowy w sprawie udzielenia powiatowi pomocy finansowej na rozbudowę dróg w miejscowościach Woronie i Parcewo. W pierwszej z umów postanowiono, że dotacja zostanie przekazana przez gminę w cyklu dwuletnim – 300.000 zł w 2011 r. i 450.000 w 2012 r. Suma pomocy finansowej udzielonej powiatowi w 2012 r. ustalona została zaś na kwotę 401.234 zł. Stwierdzono, że uchwała Rady Gminy Bielsk Podlaski w sprawie udzielenia Powiatowi Bielskiemu pomocy na rozbudowę drogi w miejscowości Woronie w kwocie 300.000 zł została podjęta w dniu 15 czerwca 2011 r., tj. po podpisaniu umowy (w tej samej uchwale postanowiono o udzieleniu pomocy na rozbudowę dróg w miejscowości Parcewo, przy czym przewidziana kwota dotacji wynosiła 212.500 zł). Następnie, w dniu 15 czerwca 2012 r. Rada Gminy Bielsk Podlaski podjęła uchwałę w sprawie udzielenia pomocy finansowej Powiatowi Bielskiemu na te zadania przewidując w niej dofinansowanie w łącznej wysokości 851.234 zł (450.000 zł na drogę Woronie i 401.234 zł na drogę Parcewo). Wskazana uchwała także została podjęta po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia pomocy.

Zalecono podpisywanie umowy o udzieleniu pomocy finansowej innej jednostce samorządu terytorialnego na podstawie uchwały Rady Gminy w tej sprawie.

 

9. W zakresie długu publicznego, przychodów i rozchodów budżetu:

 - nierzetelne (nie mające poparcia w rzeczywistych stanach faktycznych oraz obowiązującej dokumentacji) prognozowanie danych w wieloletniej prognozie finansowej - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 3 kontrolowanych gminach;

- zaciągnięcie zobowiązania zaliczanego do długu ponad potrzeby wynikające z konieczności opłacenia wydatków i sfinansowania rozchodów - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 3 kontrolowanych gminach,

- zaliczenie wydatków bieżących do wydatków majątkowych - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 9 jednostkach kontrolowanych.

 

Analiza WPF gminy miejsko-wiejskiej Mońki na lata 2013-2021 wykazała, że przyjęte w prognozie spłaty rat kapitałowych kredytów są sprzeczne z postanowieniami zawartych z bankami umów – np. w 2014 r. według WPF spłaty rat miały wynosić 1.240.278 zł, a według obowiązujących umów – 3.179.908 zł (zaniżenie w WPF o 1.939.630 zł). Prognozowane w WPF wydatki z tytułu odsetek od kredytów np. w 2014 r. odpowiadały oprocentowaniu na poziomie 0,89%, podczas gdy w budżecie na 2013 r., odpowiadały średniemu oprocentowaniu na poziomie 5,16%. Przyjęcie nierealnych danych umożliwiło gminie uchwalenie budżetu na 2013 r. i WPF na lata 2013-2021.

Burmistrza zobowiązano do niezwłocznego przedłożenia Radzie Miejskiej projektu zmian w wieloletniej prognozie finansowej dostosowujących go do stanu rzeczywistego.

 

W 8 kontrolowanych jednostkach stwierdzono nieprawidłowości polegające na bezpodstawnym zaliczaniu wydatków bieżących dotyczących robót budowlanych do wydatków majątkowych. Polegało to na planowaniu i finansowaniu zadań stanowiących remont w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i ustawy o rachunkowości jako wydatki inwestycyjne. Niewłaściwe stosowanie klasyfikacji budżetowej, wpływające na wysokość wydatków bieżących budżetu, powodowało nieprawidłowości w obliczaniu indywidualnego wskaźnika spłaty zadłużenia gminy oraz relacji dochodów bieżących do wydatków bieżących budżetu (art. 242 i 243 ustawy o finansach publicznych), a dodatkowo także w ustaleniu wartości początkowej środków trwałych. Ustalenia w tym zakresie dotyczyły kwot odpowiednio: gmina Śniadowo – 202.739,44 zł, gmina Grodzisk – 567.230,53 zł, gmina Jaświły – 104.427 zł, gmina Puńsk – 13.500 zł, gmina Szypliszki - 53.100 zł, miasto Szczuczyn – 44.981,24 zł, powiat sejneński - 33.849,60 zł i gmina Rutka-Tartak – 205.145,93 zł.

W zaleceniach pokontrolnych wskazywano na obowiązek prawidłowego klasyfikowania wydatków oraz wnikliwego analizowania charakteru robót budowlanych planowanych do realizacji, mając na uwadze, że zadania posiadające cechy remontu nie mogą być finansowane wydatkami majątkowymi.

 

W mieście Bielsk Podlaski stwierdzono, że do wydatków majątkowych zaliczono wydatki ponoszone na wynagrodzenia 5 pracowników zaangażowanych przez realizacji projektu inwestycyjnego – w 2012 r. 163.136 zł i w 2011 r. – 144.746,37 zł, co jest sprzeczne art. 236 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o finansach publicznych. W efekcie doszło do zniekształcenia poziomu wydatków na wynagrodzenia oraz nieprawidłowości w obliczeniu indywidualnego wskaźnika spłaty zadłużenia miasta oraz relacji dochodów bieżących do wydatków bieżących budżetu miasta.

Wnioskowano o zaprzestanie ujmowania w par. 6050 wydatków bieżących ponoszonych na wynagrodzenia i pochodne pracowników wykonujących czynności uzasadniające uwzględnienie kosztów ich pracy przy wycenie efektu inwestycyjnego.

 

W Powiecie Hajnowskim, gminie Filipów i gminie Bielsk Podlaski stwierdzono w końcu roku budżetowego zbędne zaciąganie kredytów generujących zadłużenie, nieuzasadnione potrzebami wynikającymi z faktycznej realizacji budżetu. Działania takie umożliwiało zakładanie w budżecie kwot planowanego deficytu będącego rezultatem utrzymywania limitów wydatków na zadania, które nie mogły być sfinansowane w danym roku budżetowym. W wymienionych jednostkach ustalenia w tym zakresie sformułowano do kwot kredytów wynoszących odpowiednio: 1.607.609 zł, 1.201.605 zł i 500.000 zł.

Rekomendowano dołożenie większej staranności w zakresie monitorowania faktycznej realizacji budżetu gminy pod kątem zasadności zaciągania zobowiązań finansowych służących sfinansowaniu deficytu lub spłacie wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

 

Kontrola prawidłowości zaciągania zobowiązań finansowych przez gminę Sokoły i wykazywania ich w sprawozdaniach ujawniła, że w sprawozdaniu Rb-NDS za 2012 r. po stronie rozchodów nie uwzględniono kwoty 50.000 zł stanowiącej spłatę raty kredytu zaciągniętego na podstawie umowy z dnia 16 września 2011 r. w kwocie 200.000 zł, która przewidywała udzielenie gminie kredytu na okres od 16 września 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. (spłata ostatniej raty 50.000 zł w styczniu 2012 r.) Kwoty 50.000 zł niespłaconej do końca 2011 r. nie wykazano w sprawozdaniu Rb-NDS jako przychodu za 2011 r. Wójt i Skarbnik nie posiadali w uchwale budżetowej na 2011 r. upoważnienia do podpisania umowy kredytu przewidującej termin spłaty części kredytu w 2012 r. W dacie zawarcia umowy jedynym limitem w uchwale była kwota 200.000 zł na sfinansowanie przejściowego deficytu.

Wskazano na konieczność wykazywania w sprawozdaniu Rb-NDS kwoty przychodów wynikającej z kredytów zaciągniętych w trakcie roku budżetowego i niespłaconych do końca roku i kwoty rozchodów z tytułu spłaty kredytów zaciągniętych we wcześniejszych latach budżetowych, a także przestrzegania określonych uchwałą budżetową limitów zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek.

 

10. W zakresie spraw majątkowych:

- nieprzestrzeganie przepisów prawnych określających tryb sprzedaży nieruchomości, w szczególności dotyczących zasad upublicznienia sprzedaży, sposobu przeprowadzania przetargów na zbycie nieruchomości – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 19 kontrolowanych jednostkach;

- nieprzestrzeganie przepisów prawa dotyczących oddawania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, w szczególności w zakresie ustanawiania prawa, stawek, aktualizowania opłat - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 8 kontrolowanych gminach;

- nieprzestrzeganie przepisów prawa przy innym niż sprzedaż i użytkowanie wieczyste rozdysponowaniu mienia komunalnego (najem, dzierżawa, trwały zarząd), w szczególności brak upublicznienia zamiaru udostępnienia nieruchomości, bezpodstawne zaniechanie trybu przetargowego wyłonienia najemcy bądź dzierżawcy, brak wymaganej zgody organu stanowiącego na zawarcie umowy, brak uregulowania formalnych podstaw władania nieruchomościami przez gminne jednostki organizacyjne, udostępnianie nieruchomości przez trwałych zarządców bez wymaganej zgody – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 30 jednostkach kontrolowanych;

- niesporządzenie lub nieprawidłowe sporządzenie planu wykorzystania zasobu nieruchomości – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 7 kontrolowanych gminach;

- niepodjęcie uchwały w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, w tym skutkujące nieprawidłowym określaniem stawek czynszowych – nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono 8 gminach;

- niepodjęcie uchwały w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami, o której mowa w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy o samorządzie gminnym lub niedostosowanie postanowień uchwały do obowiązującego brzmienia przepisów ustawy, zwłaszcza poprzez nieokreślenie zasad wynajmowania i wydzierżawiania nieruchomości na czas nieokreślony - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 17 kontrolowanych jednostkach; nieprowadzenie lub nieprawidłowe prowadzenie ewidencji zasobu nieruchomości - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 1 gminie.

 

Analiza dokumentacji inwentaryzacyjnej w Zespole Szkół w Kobylinie Borzymach wykazała m.in., że: jako spisane z natury ujęto programy komputerowe i licencje; inwentaryzacją w 2012 r. nie objęto środków trwałych ujętych na koncie 011 i brak danych czy była kiedykolwiek przeprowadzana – według wyjaśnienia dyrektora inwentaryzacja środków trwałych ujętych na koncie 011 nie była przeprowadzana w ciągu pięciu lat jego kadencji; nie stwierdzono decyzji dyrektora co do sprzętu uznanego przez komisję za nienadający się do dalszego użytkowania; protokoły spisania i zniszczenia zużytego sprzętu szkolnego nie zostały zatwierdzone przez dyrektora; nie dokonano rozliczenia przeprowadzonej inwentaryzacji pozostałych środków trwałych.

Wnioskowano o niezwłoczne przeprowadzenie inwentaryzacji środków trwałych ujętych na koncie 011; wskazano także na konieczność zatwierdzania przez Dyrektora dokumentacji dotyczącej likwidacji środków trwałych oraz rozliczania przeprowadzonej inwentaryzacji.

 

Badanie wykonywania obowiązków inwentaryzacyjnych w odniesieniu do rzeczowych aktywów trwałych przez Szkołę Podstawową Nr 5 w Bielsku Podlaskim wykazało naruszenie obowiązków w zakresie częstotliwości przeprowadzenia inwentaryzacji. Ostatnia inwentaryzacja tej kategorii składników majątkowych została przeprowadzona według stanu na dzień 31 grudnia 2009 r., przy czym nie objęto nią środków trwałych zaewidencjonowanych na koncie 011 „Środki trwałe”, których wartość księgowa na dzień inwentaryzacji wynosiła 402.900,78 zł. Środki trwałe ewidencjonowane na koncie 011 po raz ostatni zinwentaryzowano w 2005 r., a zatem należało je zinwentaryzować najpóźniej w 2009 r.

Wskazano na obowiązek przeprowadzania inwentaryzacji wszystkich środków trwałych z częstotliwością wymaganą przepisami art. 26 ustawy o rachunkowości.

 

Inwentaryzację budynków o wartości ewidencyjnej 1.961.305,96 zł i budowli (ogrodzenia, toalety, przystanek autobusowy), tj. środków trwałych, do których dostęp nie jest utrudniony w gminie Kuźnica przeprowadzono w drodze weryfikacji, czym naruszono przepisy art. 26 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o rachunkowości, ponieważ wymienione środki trwałe należy inwentaryzować w drodze spisu z natury.

Wskazano na obowiązek przeprowadzania drogą spisu z natury inwentaryzacji budynków i budowli, do których dostęp nie jest utrudniony.

 

Gmina Sokoły w czasie kontroli podejmowała działania w celu nabycia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości stanowiącej jej własność od zalegającego z opłatami dłużnika (czyli w praktyce wygaszenie prawa). Gmina zleciła wycenę prawa przygotowując na tej podstawie protokół uzgodnień z dłużnikiem przewidujący „nabycie” prawa za 318.289 zł – wartość zobowiązań dłużnika wynosiła 274.438,22 zł, różnicę 43.850,78 zł planowano zaliczyć na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych dłużnika. Wójtowi wskazano, że art. 66 Ordynacji podatkowej odnosi się wyłącznie do przejęcia praw za zaległości podatkowe. Nieuprawnione jest zatem dokonywanie rozliczeń z uwzględnieniem nie powstałych jeszcze zobowiązań podatkowych. Wskazano też na możliwość zarzutów niegospodarności, które mogą postawić uprawnione do tego organy w związku z zaprojektowanymi rozliczeniami.

 

Gmina Orla nie posiada wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, w tym zasad polityki czynszowej oraz warunków obniżania czynszu. Mimo braku podstaw prawnych Wójt Gminy wydał 17 lutego 2012 r. zarządzenie określające „Stawkę bazową czynszu regulowanego za 1 m² lokalu mieszkalnego przekazanego w najem”, wskazując jako podstawę jego wydania art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz – błędnie – art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów…

Zwrócono się o przedłożenie Radzie Gminy projektu uchwały sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminnym, ustalającej m.in. zasady polityki czynszowej stanowiące podstawę do ustalenia przez Wójta stawek czynszu za najem lokali mieszkalnych.

 

W Zespole Szkół Ogólnokształcących w Sejnach stwierdzono, że w 9 przypadkach samochód służbowy Volkswagen był wykorzystany – według danych kart drogowych – przez inne podmioty niż szkoła. Podmioty te wskazywano jako „jadącego”. Kontrola wykazała, że na powyższe wyjazdy ZSO w Sejnach poniósł wydatek w wysokości 809,85 zł dotyczący zakupu zużytego paliwa. W wyjaśnieniu Dyrektor wskazał, że wydawano dyspozycje na te wyjazdy w związku z zobowiązaniami szkoły wobec tych instytucji. Ponadto w ciągu roku wystąpiły rozbieżności pomiędzy faktycznym zużyciem paliwa a zużyciem według ustalonych norm. Stwierdzono 11 przypadków przepału paliwa oraz 6 oszczędności paliwa. Nie stwierdzono, aby Dyrektor ustosunkował się do wykazanych w kartach drogowych różnic jak tego wymagają przepisy wewnętrzne jednostki.

Wnioskowano o zaniechanie nieodpłatnego udostępniania pojazdów służbowych innym podmiotom mając na uwadze, że udostępnienie pojazdu powinno skutkować co najmniej obowiązkiem zwrotu kosztów paliwa zakupionego ze środków budżetu powiatu, a także o podejmowanie przewidzianych regulacjami wewnętrznymi decyzji w przypadku wystąpienia przepału lub oszczędności paliwa.

 

W Powiecie Wysokomazowieckim dwie jednostki budżetowe powiatu – Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, na podstawie umów najmu zawartych w 1999 r. korzystały z pomieszczeń w budynku Starostwa opłacając czynsz. Zawarcie umów najmu przez Zarząd z kierownikami jednostek, w świetle postanowień art. 48 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, należy oceniać jako zawarcie umowy „z samym sobą”. Dodatkowo zapłata przez jednostki „czynszu” za korzystanie z lokali następowała z przekazanych z budżetu na ten cel środków na wydatki, co powodowało sztuczne zawyżenie dochodów budżetu o „czynsz”, a przez to wypaczenie danych wynikających z wzoru określonego w art. 243 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zasady ustalania wysokości przedmiotowego „czynszu” nie wynikają z przepisów prawa, nie są też uwarunkowane okolicznościami rynkowymi, co umożliwia swobodne modyfikowanie jego wysokości.

Zalecono rezygnację ze wskazywania najmu jako podstawy korzystania przez powiatowe jednostki budżetowe z lokali stanowiących własność powiatu.

 

11. W zakresie rozliczeń jednostek organizacyjnych z budżetami jednostek samorządu terytorialnego:

- nieokreślenie przez organ stanowiący terminu i sposobu ustalania zaliczkowych wpłat nadwyżki środków obrotowych dokonywanych przez zakład budżetowy - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 2 kontrolowanych gminach;

- nieterminowe odprowadzenie do budżetu pozostałości środków wyodrębnionego rachunku dochodów – nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 1 gminie;

- ustalenie wysokości czynszu dzierżawnego w umowie ze spółką komunalną poniżej wartości rynkowej w celu zmaksymalizowania zwrotu podatku VAT - nieprawidłowości tego rodzaju stwierdzono w 1 gminie;

- nieprzekazanie zakładowi budżetowemu całej należnej kwoty dotacji przedmiotowej - nieprawidłowość tego rodzaju stwierdzono w 2 kontrolowanych gminach.

 

Badając rozliczenia miasta Bielsk Podlaski z utworzoną przez miasto spółką stwierdzono, że w latach 2010-2012 miasto wykonało kanalizację sanitarną o wartości 5.810.956,57 zł, która na podstawie umowy z 10 grudnia 2012 r. została wydzierżawiona spółce na okres 10 lat za miesięczny czynsz wynoszący 100 zł plus 23% VAT. W związku z rażąco niskim czynszem względem wartości rynkowej usługi zdefiniowanej w art. 2 pkt 27b ustawy o podatku od towarów i usług oraz powiązaniami kapitałowymi między stronami umowy, o których mowa w art. 32 tej ustawy, sformułowano stosowne pismo do Naczelnika US w Bielsku Podlaskim. Wartość odliczonego przez miasto podatku VAT wynosi 1.189.457 zł, a w związku z zawartą umową miasto zapłaci podatek należny w wysokości 2.760 zł, podczas gdy miesięczny koszt miasta z tytułu amortyzacji sieci wynosi 21.791 zł.

 

W gminie Kuźnica zbadano rozliczenia z Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej i stwierdzono, że w 2012 r. Zakład otrzymał dotację przedmiotową w kwocie 207.658,11 zł. Według rozliczenia dotacji w 2012 r. zostało odprowadzonych 61.725,5 m³ ścieków, zaś Zakład otrzymał dopłatę do 55.000 m³ ścieków. Różnica odpowiada kwocie dotacji w wysokości 22.371,70 zł brutto. Do czasu kontroli kwoty dotacji, o którą została ona zaniżona za 2012 r., nie przekazano Zakładowi. Ponadto ze sprawozdania Rb-30S Zakładu za 2012 r. wynika, że planowany stan środków obrotowych na koniec 2012 r. wynosił 0 zł, a faktyczny stan środków obrotowych wyniósł 63.621,03 zł. Nadwyżka nie została wpłacona do budżetu. Rada Gmina nie określiła zagadnień, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych, nie zwolniła też z obowiązku wpłaty nadwyżki.

Zalecono przekazanie dla ZGKiM kwoty dotacji należnej za 2012 r. W przypadku zaś wykazania przez ZGKiM w rocznym sprawozdaniu Rb-30S faktycznej nadwyżki środków obrotowych: zobowiązanie Skarbnika do przypisywania w księgach należności z tytułu nadwyżki podlegającej odprowadzeniu do budżetu, uwzględnienie w planie dochodów budżetu dochodów z tytułu wpłaty faktycznej nadwyżki wykazanej w sprawozdaniu Rb-30S oraz ewentualne przedkładanie Radzie Gminy projektu uchwały w sprawie zwolnienia ZGKiM z obowiązku dokonania wpłaty nadwyżki środków obrotowych ustalonej na koniec roku.

W mieście Bielsk Podlaski zakład budżetowy Pływalnia Miejska „Wodnik” otrzymał dotację przedmiotową w kwocie 851.607 zł. Według rozliczenia usługi objęte dotowaniem zrealizowano na poziomie wymagającym przekazania za 2012 r. dotacji wyższej o 35.306,90 zł. Kwota tej różnicy nie została rozliczona z zakładem budżetowym, co jest sprzeczne z art. 130 ust. 1 w zw. z art. 219 ustawy o finansach publicznych oraz postanowieniami uchwały Rady Miasta określającej stawkę jednostkową dotacji do jednej godziny usług basenowych.

Wnioskowano o rozliczenie z Pływalnią „Wodnik” należnej jej dotacji przedmiotowej za 2012 r. wynikającej z iloczynu stawki jednostkowej dotacji uchwalonej przez Radę Miasta i ilości zrealizowanych w 2012 r. usług.

 

W Urzędzie Gminy Filipów stwierdzono nieprawidłową ewidencję na kontach 222 i 223 polegającą na tym, że kwota 196.984,83 zł dotycząca zrealizowanych w 2012 r. przez Urząd Gminy dochodów została przeksięgowana z konta 222 na konto 223, co spowodowało, że konta te na dzień 31 grudnia 2012 r. wykazywały stany zerowe. Księgowań dokonano w następstwie tego, że dochody Urzędu w kwocie 196.984,83 zł nie zostały przekazane na rachunek budżetu, a przeznaczono je bezpośrednio na pokrycie wydatków Urzędu. Naruszono tym samym zasadę wyrażoną art. 11 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, zaś dokonane w związku z tym operacje księgowe sprzeciwiały się określonym prawem zasadom funkcjonowania kont.

Zalecono odprowadzanie na rachunek budżetu całości dochodów zrealizowanych przez jednostkę i pokrywanie jej wydatków wyłącznie ze środków przekazanych z rachunku budżetu.

 

W Zespole Szkół w Boćkach kontrola wykazała, że tytułem odpłatności za żywienie jednostka zrealizowała dochody w kwocie 94.836,55 zł, zaś wydatki na zakup artykułów żywnościowych wyniosły 70.533,16 zł. Na sumę dochodów składała się kwota 2.121 zł pobrana bezpodstawnie od uczniów na tzw. wydatki rzeczowe oraz kwota 5.944 zł pobrana za obiady od pracowników Zespołu. Pracownicy wnosili opłaty w wysokości 3 zł za obiad, podczas gdy stawka przewidziana dla uczniów wynosiła 1,50 zł. Z danych uzyskanych w wyniku odjęcia kwot 2.121 zł i 2.972 zł (50% od kwoty 5.944 zł) od sumy uzyskanych dochodów wynika, że dochody z wpłat uczniów na żywienie niewykorzystane na wydatki związane z zakupem artykułów żywnościowych wyniosły 19.210,39 zł, co świadczy o naruszeniu art. 67a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym opłaty uczniów za korzystanie z posiłków powinny być kalkulowane na poziomie zapewniającym wyłącznie pokrycie kosztów zakupu artykułów żywnościowych, tzw. wsadu do kotła. Podobnie, suma uzyskanych przez Zespół Szkół w Mońkach dochodów z tytułu wpłat za żywienie w stołówce szkolnej przewyższała poniesione na zakup artykułów żywnościowych wydatki o 12.699,52 zł, Dodatkowo w obu jednostkach warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, nie zostały ustalone przez dyrektorów szkół w porozumieniu z organami prowadzącymi szkoły, jak tego wymaga art. 67a ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Dyrektorów zobowiązano do ustalenia w porozumieniu z organem prowadzącym warunków korzystania ze stołówki oraz wysokości opłat za posiłki, mając na uwadze w szczególności, że odpłatność uczniów za korzystanie z posiłków w stołówce szkolnej powinna być skalkulowana na poziomie zapewniającym wyłącznie pokrycie faktycznych kosztów zakupu artykułów żywnościowych.

 

Środki pieniężne w łącznej wysokości 4.135,74 zł pozostające na dzień 31 grudnia 2011 r. na wyodrębnionym rachunku bankowym dochodów gromadzonych przez Zespół Szkół w Grodzisku nie zostały przekazane na rachunek budżetu gminy, a w efekcie nie zostały zaliczone do dochodów budżetu. Naruszono tym samym postanowienia art. 223 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, w myśl których środki pozostające na wyodrębnionym rachunku na dzień 31 grudnia podlegają odprowadzeniu na rachunek budżetu w terminie do 5 stycznia roku następnego.

         Wnioskowano o terminowe odprowadzanie na rachunek budżetu środków pieniężnych pozostających na dzień 31 grudnia na wyodrębnionym rachunku dochodów szkoły.

 

W zakresie rozliczeń budżetu Województwa Podlaskiego z jednostkami organizacyjnymi nie stwierdzono, aby organ stanowiący podjął uchwałę, o której mowa w art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych, określającą m.in. terminy i sposób ustalania zaliczkowych wpłat nadwyżki środków obrotowych dokonywanych przez zakład budżetowy do budżetu jednostki samorządu terytorialnego oraz sposób i terminy rocznych rozliczeń i dokonywania wpłat do budżetu. W Województwie Podlaskim w formie zakładu budżetowego funkcjonuje Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji Szelment. Zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych WOSiR Szelment zaplanował jako wpłatę do budżetu nadwyżkę środków obrotowych w kwocie 119.540 zł. Jak ustalono, na koniec roku nie wystąpiła nadwyżka, w związku z czym nie odnotowano wpłat do budżetu.

W zaleceniach pokontrolnych wskazano na obowiązek opracowania i przedłożenia Sejmikowi Województwa Podlaskiego projektu uchwały regulującej kwestie dotyczące terminów i sposobu dokonywania rozliczeń z tytułu nadwyżki środków budżetowych przez WOSiR Szelment.

 

         Łącznie wymiar finansowy stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości[1] wyniósł 2.436.878 tys. zł, z tego^[2]:

- uszczuplenia środków publicznych – 3.341 tys. zł,

- kwoty uzyskane z naruszeniem prawa – 361 tys. zł,

- kwoty wydatkowane z naruszeniem prawa – 763 tys. zł,

- kwoty wydatkowane w następstwie działań niezgodnych z prawem – 4 tys. zł,

- kwoty wydatkowane niegospodarnie, niecelowo lub nierzetelnie – 427 tys. zł,

- kwoty odpowiadające nierzetelnym danym w ewidencji księgowej lub sprawozdawczości – 1.778.289 tys. zł,

- inne nieprawidłowości w wymiarze finansowym – 653.693 tys. zł.

         Wskazania wymaga, iż niejednokrotnie dokonanie zwymiarowania stwierdzonych nieprawidłowości nie było możliwe w związku z zaniechaniem podejmowania przez kontrolowane jednostki określonych działań i brakiem odpowiedniej dokumentacji umożliwiającej dokonanie stosownych wyliczeń. Dotyczy to w szczególności uszczuplenia środków publicznych z tytułu należności podatkowych – niejednokrotnie kontrolowane organy podatkowe nie były w posiadaniu deklaracji i informacji podatkowych lub stosownych ich korekt, które winny stanowić podstawę ustalania kwot zobowiązań podatkowych.

 

5. Postępowanie pokontrolne

W celu wyeliminowania ujawnionych nieprawidłowości i zapobieżenia występowania ich w przyszłości do organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego lub kierowników jednostek organizacyjnych wystosowano 66 wystąpień pokontrolnych, których przedmiotem były stwierdzone nieprawidłowości, zawierające łącznie 1.449 szczegółowych wniosków pokontrolnych (z tego w wyniku kontroli kompleksowych jednostek samorządu terytorialnego wystosowano 1.004 wnioski pokontrolne, kontroli problemowych – 397 wniosków pokontrolnych, zaś kontroli doraźnych – 48 wniosków pokontrolnych). Podczas 3 kontroli doraźnych przeprowadzonych w szkołach w zakresie prawidłowości ustalenia danych na potrzeby sporządzenia sprawozdań z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli nie stwierdzono nieprawidłowości. Do kierowników tych jednostek wystosowano na podstawie ustaleń kontroli pisma informujące o braku nieprawidłowości.

W 6 przypadkach, uzasadnionych charakterem ustaleń kontroli w podległych jednostkach organizacyjnych (Zespole Szkół w Kuźnicy, Zespole Szkół w Mońkach, Zespole Szkół w Bakałarzewie, Biurze Obsługi Szkół Samorządowych w Rutce-Tartak, Gminnym Zespole Obsługi Szkół w Siemiatyczach i Zespole Obsługi Szkół w Grodzisku), skierowano do organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego odrębne pisma mające na celu zapewnienie eliminacji stwierdzonych nieprawidłowości. Ponadto, w związku z ustaleniami kontroli poczynionymi w Gminnym Zespole Oświaty w Jaświłach skierowano odrębne pisma wskazujące nieprawidłowości i działania w celu ich wyeliminowania do dyrektorów 2 szkół obsługiwanych przez kontrolowaną jednostkę. Do wiadomości organów wykonawczych przekazywano też wszystkie wystąpienia pokontrolne kierowane do podległych i nadzorowanych jednostek organizacyjnych.

W wyniku ustaleń kontroli dotyczących nieprawidłowości w zakresie danych stanowiących podstawę naliczenia subwencji, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o r.i.o., do dnia sporządzenia sprawozdania skierowano do Ministra Finansów pisma informujące o nieprawidłowościach stwierdzonych w 9 gminach. W związku z dokonanymi korektami sprawozdań możliwe było prawidłowe ustalenie kwot subwencji należnych gminom w roku 2013.

Poza tym, w ramach współdziałania z organami państwa i innymi instytucjami, przekazywano żądane przez te podmioty informacje w zakresie działalności kontrolnej. Między innymi organom ścigania przekazano kopie materiałów kontroli przeprowadzonych przez Izbę Obrachunkową w 3 gminach i 1 jednostce budżetowej podległej powiatowi ziemskiemu.

 

         W wyniku przeprowadzonych w okresie sprawozdawczym kontroli kierowano także zawiadomienia do rzecznika dyscypliny finansów publicznych o czynach noszących znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Łącznie złożono 11 zawiadomień, w których wskazano na 20 czynów naruszenia dyscypliny finansów publicznych (w 5 spośród złożonych zawiadomień wskazano na więcej niż jeden czyn z katalogu zawartego w przepisach ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych). Zawinienie czynów przypisano w zawiadomieniach, na podstawie ustaleń kontroli, łącznie 17 osobom.

W zawiadomieniach wskazywano na:

- zaniechanie przeprowadzenia lub rozliczenia inwentaryzacji albo przeprowadzenie lub rozliczenie inwentaryzacji w sposób niezgodny z przepisami ustawy o rachunkowości, tj. czyny określone w przepisach art. 18 pkt 1 ustawy (4 przypadki);

- niesporządzenie lub nieprzekazanie w terminie sprawozdania z wykonania procesów gromadzenia środków publicznych i ich rozdysponowania albo wykazanie w tym sprawozdaniu danych niezgodnych z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej, tj. czyny określone w przepisach art. 18 pkt 2 ustawy (3 przypadki);

- dokonanie wydatku ze środków publicznych bez upoważnienia albo z przekroczeniem zakresu upoważnienia, tj. czynu wskazanego w art. 11 ustawy (3 przypadki);

- udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych, tj. czyny wskazane w art. 17 ust. 1 b pkt 1 (2 przypadki);

- udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, które miało wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, tj. czyn określony w przepisach art. 17 ust. 1c (1 przypadek);

- zaniechanie prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce sektora finansów publicznych do tego zobowiązanej, wskutek niezatrudnienia audytora wewnętrznego albo niezawarcia umowy z usługodawcą, tj. czyn określony w art. 18a ( 1 przypadek);

- nieustalenie należności jednostki samorządu terytorialnego, tj. czyn określony przepisami art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy (1 przypadek);

-  niedochodzenie należności jednostki samorządu terytorialnego oraz dochodzenie należności gminy w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia, tj. czyn wskazany w przepisach art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy (1 przypadek);

- udzielenie i przekazanie dotacji z naruszeniem zasad i trybu jej udzielenia, tj. czyn określony przepisami art. 8 pkt 1 ustawy (1 przypadek);

- przeznaczenie dochodów uzyskiwanych przez jednostkę budżetową na wydatki ponoszone w tej jednostce, tj. czyn wskazany w art. 7 ustawy (1 przypadek).

 

         Efektem działań kontrolnych było skierowanie 1 sprawy na drogę postępowania karnego. Na podstawie ustaleń kontroli UG w Jaświłach zawiadomiono Prokuraturę Rejonową w Białymstoku o możliwości popełnienia czynu zagrożonego odpowiedzialnością karną polegającego na poświadczeniu nieprawdy przez przedsiębiorcę o braku przesłanek wykluczenia z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych dotyczących niezalegania w uiszczaniu podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, które to działanie skierowane było na uzyskanie przez przedsiębiorcę zamówienia publicznego.

         Poza tym w 2 przypadkach skierowano zawiadomienia do urzędów skarbowych. Urząd Skarbowy w Bielsku Podlaskim poinformowano o fakcie zawarcia pomiędzy miastem Bielsk Podlaski a miejską spółką umowy dzierżawy sieci kanalizacji sanitarnej (wykonanej przez miasto w latach 2010-2012 za kwotę 5.810.956,57 zł) na okres 10 lat z rażąco niskim czynszem względem wartości rynkowej usługi zdefiniowanej w art. 2 pkt 27b ustawy o podatku od towarów i usług. Wskazano, iż wartość odliczonego przez miasto podatku VAT wynosi 1.189.457 zł, a w związku z zawartą umową miasto zapłaci podatek należny w wysokości 2.760 zł, podczas gdy miesięczny koszt miasta z tytułu amortyzacji sieci wynosi 21.791 zł. Zdaniem Izby w przedstawionym stanie faktycznym mogą zachodzić przesłanki określone przepisami art. 32 przywołanej ustawy skutkujące prawem żądania przez organ podatkowy wpłat należnego podatku z tytułu czynszu dzierżawnego urządzeń kanalizacyjnych od ceny rynkowej odpowiadającej ponoszonym kosztom amortyzacji. Wyliczony od tej kwoty podatek należny byłby o 4.989 zł miesięcznie wyższy od podatku wynikającego z czynszu ustalonego w umowie dzierżawy. Do Urzędu Skarbowego w Mońkach skierowano zaś informację o naruszaniu przez Urząd Gminy Jaświły obowiązku dokonywania płatności na rzecz przedsiębiorcy za pośrednictwem rachunku bankowego i ewentualnego związku tego faktu z rzetelnością danych ewidencji podatnika. W następstwie wykorzystania przedstawionych przez Izbę faktów US ustalił przypadki faktur nieujętych w ewidencji, z których podatek VAT wynosił łącznie 6.650,17 zł oraz poinformował o skorygowaniu przez podatnika deklaracji podatkowych.

         W wyniku ustaleń kontroli Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zasygnalizowano, że umowa poręczenia, na mocy której miasto Białystok poręczyło spłatę pożyczki zaciągniętej w Funduszu przez spółkę miejską w łącznej wysokości 439.828.570 zł nie zawiera kontrasygnaty Skarbnika. Wskazano, iż okoliczność złożenia podpisu pod umową poręczenia przez Dyrektora Departamentu Finansów Miasta działającego „z upoważnienia Skarbnika Miasta”, zamiast Skarbnika Miasta, stanowi – w świetle art. 262 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym – przesłankę skutkującą nieważnością umowy poręczenia.

Według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania, do 3 wniosków pokontrolnych wydanych w wyniku kontroli przeprowadzonych w okresie sprawozdawczym 3 jednostki skierowały do Kolegium Izby zastrzeżenia w trybie określonym w art. 9 ust. 3 i 4 ustawy o r.i.o. W wyniku rozpatrzenia zastrzeżeń, Kolegium Izby w stosunku do 1 wniosku pokontrolnego zastrzeżenia oddaliło, zaś zastrzeżenia do 2 pozostałych wniosków pokontrolnych zostaną rozpatrzone przez Kolegium Izby w tym samym dniu co przyjęcie niniejszego sprawozdania.

 

         Do dnia opracowania sprawozdania informacje o sposobie wykonania wniosków pokontrolnych, zawartych w 66 wystąpieniach pokontrolnych złożyły 63 jednostki kontrolowane (w 3 przypadkach w dacie sporządzenia sprawozdania, nie upłynął jeszcze termin złożenia takiej informacji). W związku z analizą informacji o sposobie wykonania wniosków pokontrolnych zwrócono się do 3 kontrolowanych jednostek o dodatkowe wyjaśnienia co do sposobu realizacji zaleceń.

         Badanie sposobu wykonania wniosków pokontrolnych jest stałym elementem kontroli kompleksowych jednostek samorządu terytorialnego, a także kolejnych kontroli problemowych prowadzonych przez Izbę Obrachunkową w danej jednostce organizacyjnej. Prowadzone w tym obszarze, w okresie sprawozdawczym, czynności kontrolne wykazały, że w 16 gminach nie zrealizowano w pełni wydanych przez Izbę Obrachunkową zaleceń. W tych przypadkach z reguły kierownictwo badanych jednostek obierało niedbały lub nieskuteczny sposób wykonania przekazanych rekomendacji, który nie przyczyniał się w należytym stopniu do wyeliminowania nieprawidłowości w prowadzeniu gospodarki finansowej. W niektórych przypadkach stan taki skutkował zaś utrwalaniem praktyki działań niezgodnych z prawem.

         W związku z przyjęciem przez jednostki kontrolowane do realizacji wniosków pokontrolnych zmierzających do usunięcia nieprawidłowości i usprawnienia badanej działalności lub też działaniami podjętymi w związku z ustaleniami kontroli jeszcze w trakcie jej trwania uzyskano korzyści finansowe[3], według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania, w łącznej kwocie 393 tys. zł, z tego^[4]:

- oszczędności uzyskane w wyniku działań kontrolnych – 82 tys. zł,

- pożytki finansowe w postaci należnych środków publicznych lub innych składników aktywów – 196 tys. zł,

- inne nieutracone pożytki finansowe – 5 tys. zł,

- oszczędności lub pożytki finansowe innych podmiotów – 110 tys. zł.

 

         Ponadto w 2013 roku Ministerstwo Finansów przekazało do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku decyzję dotyczącą 2 gmin: Czeremcha i Szepietowo w sprawie zmniejszenia gminom części wyrównawczej subwencji ogólnej na 2013 rok na łączną kwotę 73.151 zł oraz potrącenia nienależnie otrzymanej w 2013 r. ze skorygowanej raty części wyrównawczej subwencji ogólnej na łączną kwotę 46.261 zł. Korekta kwoty subwencji została dokonana w związku z nieprawidłowym sporządzeniem przez gminę sprawozdania o podstawowych dochodach podatkowych, stwierdzonym w wyniku kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku przeprowadzonej w 2012 roku.

 

         Dodać też należy, że przedstawione, zwymiarowane kwoty korzyści finansowych nie oddają w pełni efektów pozytywnego oddziaływania kontroli. W wielu przypadkach badane jednostki zobowiązywały się bowiem w informacjach o sposobie realizacji zaleceń pokontrolnych do wyeliminowania nieprawidłowości także w przyszłej ich działalności, m.in. do usprawnienia poboru środków publicznych, zaniechania poboru środków z naruszeniem prawa i interesów obywateli, zaniechania ponoszenia wydatków nielegalnych, prawidłowego zorganizowania oraz wzmożenia kontroli zarządczej.

 

 

WYKAZ JEDNOSTEK KONTROLOWANYCH W 2013 ROKU

 

Lp.	Nazwa jednostki kontrolowanej	Rodzaj kontroli
1.	Samorząd Województwa Podlaskiego	Kompleksowa
2.	Miasto Bielsk Podlaski	Kompleksowa
3.	Miasto i Gmina Mońki	Kompleksowa
4.	Miasto i Gmina Suraż	Kompleksowa
5.	Miasto i Gmina Szczuczyn	Kompleksowa
6.	Miasto i Gmina Nowogród	Kompleksowa
7.	Miasto i Gmina Rajgród	Kompleksowa
8.	Gmina Siemiatycze	Kompleksowa
9.	Gmina Milejczyce	Kompleksowa
10.	Gmina Hajnówka	Kompleksowa
11.	Gmina Orla	Kompleksowa
12.	Gmina Bielsk Podlaski	Kompleksowa
13.	Gmina Kuźnica	Kompleksowa
14.	Gmina Grodzisk	Kompleksowa
15.	Gmina Jaświły	Kompleksowa
16.	Gmina Brańsk	Kompleksowa
17.	Gmina Rudka	Kompleksowa
18.	Gmina Boćki	Kompleksowa
19.	Gmina Sokoły	Kompleksowa
20.	Gmina Rutki	Kompleksowa
21.	Gmina Wąsosz	Kompleksowa
22.	Gmina Kobylin Borzymy	Kompleksowa
23.	Gmina Przytuły	Kompleksowa
24.	Gmina Śniadowo	Kompleksowa
25.	Gmina Zbójna	Kompleksowa
26.	Gmina Bakałarzewo	Kompleksowa
27.	Gmina Szypliszki	Kompleksowa
28.	Gmina Rutka Tartak	Kompleksowa
29.	Gmina Puńsk	Kompleksowa
30.	Gmina Filipów	Kompleksowa
31.	Powiat Sejneński	Kompleksowa
32.	Powiat Wysokomazowiecki	Kompleksowa
33.	Powiat Łomżyński	Kompleksowa
34.	Powiat Grajewski	Kompleksowa
35.	Gminny Zespół Obsługi Szkół w Siemiatyczach	Problemowa
36.	Biuro Obsługi Szkół Samorządowych w Hajnówce	Problemowa
37.	Zespół Szkół z dodatkowym  nauczaniem  języka białoruskiego w Orli	Problemowa
38.	Zespół Szkół w Kuźnicy	Problemowa
39.	Zespół Szkół w Mońkach	Problemowa
40.	Zespół Obsługi Szkół w Grodzisku	Problemowa
41.	Gminny Zespół Oświaty w Jaświłach	Problemowa
42.	Szkoła Podstawowa Nr 5 w Bielsku Podlaskim	Problemowa
43.	Szkoła Policealna Nr 2 Pracowników Medycznych i Społecznych w Białymstoku	Problemowa
44.	Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku	Problemowa
45.	Zespół Szkół Nr 1 w Grajewie	Problemowa
46.	Zespół Szkół w Boćkach	Problemowa
47.	Biuro Obsługi Szkół w Rutkach	Problemowa
48.	Zespół Szkół w Kobylinie-Borzymach	Problemowa
49.	Zespół Szkół w Bakałarzewie	Problemowa
50.	Biuro Obsługi Szkół Samorządowych w Rutce-Tartak	Problemowa
51.	Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Suwałkach	Problemowa
52.	Gminny Zespół Szkół w Michałowie	Problemowa
53.	Zespół Szkół Ogólnokształcących w Sejnach	Problemowa
54.	Miasto i Gmina Jedwabne	Problemowa
55.	Miasto i Gmina Łapy	Problemowa
56.	Miasto i Gmina Supraśl	Problemowa
57.	Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Mońkach	Problemowa
58.	Zespół Szkół w Augustowie (gmina Bielsk P.)	Doraźna
59.	Miasto i Gmina Łapy	Doraźna
60.	Powiatowy Zespół Obsługi Szkół  i Placówek Oświatowych w Wysokiem Mazowieckiem	Doraźna
61.	Zespół Szkół  i Placówek Oświatowo-Wychowawczych w Surażu	Doraźna
62.	Biuro Obsługi Szkół Samorządowych w Szypliszkach	Doraźna
63.	Miasto Augustów	Doraźna
64.	Gmina Nowinka	Doraźna
65.	Zespół Szkół w Filipowie	Doraźna
66.	Miasto Białystok	Doraźna
67.	Powiat Hajnowski	Doraźna
68.	Gmina Juchnowiec Kościelny	Doraźna
69.	Gmina Turośń Kościelna	Doraźna

 

 

 

 

 

III. Działalność nadzorcza, opiniodawcza, badanie sprawozdań.

 

1.Działalność Kolegium Izby

Kolegium zbadało łącznie 5389 uchwał i zarządzeń organów gmin, powiatów, województwa samorządowego i związków międzygminnych, z tego:

- 146 uchwał budżetowych (dotyczących zarówno budżetów na rok 2013, jak i podjętych w grudniu uchwał w sprawie budżetu na 2014 r.),

- 2720 uchwał i zarządzeń w sprawie zmian w budżetach,  

- 796 uchwał i zarządzeń w sprawie wieloletniej prognozy finansowej i jej zmian,

- 134 uchwały organów stanowiących w sprawie absolutorium,

- 3 uchwały w sprawie procedury uchwalania budżetu,

- 98 uchwał w sprawie zaciągania pożyczek i kredytów długoterminowych,

- 27 uchwał w sprawie zaciągania krótkoterminowych pożyczek i kredytów,

- 9  uchwał  w sprawie udzielania poręczeń,

- 58  uchwał w sprawie określenia zakresu i zasad przyznawania dotacji  z budżetu j.s.t.,

-  20 uchwał  w sprawie emisji obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez organ wykonawczy,

- 9 uchwał w sprawie udzielania pożyczek z budżetu j.s.t.,

- 653 uchwały dotyczące podatków i opłat lokalnych,  w tym 296 w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

oraz 716 uchwał  i zarządzeń w innych sprawach finansowych.

 

 

W wyniku tych badań Kolegium podjęło następujące uchwały:

1. Nie stwierdzające naruszenia prawa – 4548 uchwał

2. Stwierdzające naruszenie prawa:

- nieistotne w 612 uchwałach i zarządzeniach organów j.s.t.,

- istotne w przypadku 157 uchwał i zarządzeń, z czego stwierdzono nieważność w części w stosunku do 128 uchwał i zarządzeń, zaś w całości do 29.

 

 

 

Informacja o uchwałach i zarządzeniach organów jednostek samorządu terytorialnego i związków międzygminnych zbadanych w 2013 r. przez RIO w Białymstoku
Lp.	Uchwały i zarządzenia w zakresie spraw finansowych dotyczące:	Liczba zbadanych uchwał i zarządzeń			Wyniki badania nadzorczego
			Ogółem w 2013 r.	w tym:	bez naruszenia prawa	z narusze- niem prawa	z tego:
				uchwał i zarządzeń organów wykonaw- czych			z nieistotnym naruszeniem prawa	wszczęte postępo- wania umorzono	nieważne	z tego:		inne rozstrzyg- nięcia
										nieważne w części	nieważne w całości
1	2		3	4	7	8	9	10	11	12	13	14
1	budżetu		146	X	108	38	37	1	0	0	0	0
2	zmian budżetu 2		2 720	1 742	2 462	258	218	4	25	21	4	11
3	wieloletniej prognozy finansowej i jej zmian		796	109	464	332	288	3	21	16	5	20
4	procedury uchwalania budżetu		3	0	3	0	0	0	0	0	0	0
5	emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez organ wykonawczy		20	7	18	2	1	0	1	0	1	0
6	zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez organ stanowiący		1	0	1	0	0	0	0	0	0	0
7	zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów		98	91	91	7	0	0	5	0	5	2
8	udzielania pożyczek		9	9	9	0	0	0	0	0	0	0
9	udzielania poręczeń		9	9	9	0	0	0	0	0	0	0
10	zaciągania krótkoterminowych pożyczek i kredytów		27	27	25	2	1	0	1	0	1	0
11	zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego		58	0	48	10	4	1	5	5	0	0
12	podatków i opłat lokalnych		653	0	481	172	51	8	93	83	10	20
	w tym: opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi		296	X	226	70	16	5	42	39	3	7
13	absolutorium		134	X	131	3	0	0	3	0	3	0
14	pozostałe uchwały i zarządzenia		715	87	698	17	12	1	3	3	0	1
Ogółem			5 389	2 081	4 548	841	612	18	157	128	29	54